pháp luật xã hội

Bãi rác Đá Mài thuộc xóm Hồng Thái 2, xã Tân Cương, TP Thái Nguyên mỗi ngày tiếp nhận và xử lý khoảng 100 tấn rác thải công nghiệp, gồm cả chất thải rắn, trong đó, chiếm lượng lớn là rác thải y tế, loại rác thải cực kỳ độc hại nguy hiểm.

Khoảng 3 năm trở lại đây, các hộ chăn nuôi ở xã Tân Cương tận dụng bãi rác để làm bãi chăn thả gia súc. Mỗi ngày hàng trăm con bò vẫn rúc mõm vào những đống rác tìm những thức ăn còn sót lại trong các túi nilon trên bãi rác bốc mùi hôi thối nồng nặc.

Những người dân cạnh bãi rác cho biết, mô hình chăn bò trên xuất hiện ở đây từ đầu năm 2007. Đầu tiên chỉ có một hộ, sau nhiều gia đình khác thấy làm ăn được nên cũng làm theo. Ngoài bò, nhiều đàn trâu từ trên đồi cũng xuống bãi rác kiếm ăn.

Anh Ngô Văn Quyền, một trong những hộ tiên phong trong hình thức chăn nuôi “quái dị” này, một lần đi qua bãi rác ở Sóc Sơn (Hà Nội) thấy người ta thả bò nhiều nên về học theo. Hiện, đàn bò thịt nhà anh có hơn 50 con, cứ sáng sớm vợ anh lại đuổi bò lên bãi rác, tối lại lùa về. Gần chục hộ chăn bò khác cũng đều làm theo cách đó suốt ba năm qua.

Theo các hộ chăn nuôi ở đây, bò nuôi kiểu này giảm được rất nhiều chi phí, nhưng bò gầy và hay ốm. Khi bò bỏ ăn, họ phải gọi thợ bán gấp. Trong dạ dày của những con bò ốm, mổ ra toàn túi nilon vón thành cục, nhiều con có cả đinh và kim tiêm trong dạ dày.

 

Hiện, không ít gia đình khi nghe thông tin bò nuôi từ rác, đã quyết định “tẩy chay” những món ăn từ thịt bò. Chị Phạm Thị Thanh (Trung Hòa, Nhân Chính) bày tỏ: “Trước đây mỗi tuần gia đình tôi ăn từ 3kg đến 5kg thịt bò. Từ khi có thông tin trên, tôi không ăn các món ăn chế biến từ loại thực phẩm này. Tôi chuyển sang ăn cá, tôm… và chủ yếu là hải sản”.

Bà Nguyễn Thị Bích (phố Trương Định, Hà Nội) cho biết, từ khi theo dõi thông tin trên vô tuyến về việc nuôi bò bằng rác thải độc hại ở Thái Nguyên, trong bữa ăn của gia đình bà đã không còn xuất hiện món thịt bò.

“Từ hôm thời sự đưa tin, tôi nghe mà thấy rùng cả mình. Chả biết lợi hại thế nào, nhưng ra chợ thấy người ta kháo nhau, thịt bò giờ toàn nuôi bằng rác thải, ăn vào biết đâu lây bệnh. Tốt nhất là không ăn”.

Cũng biết thông tin trên, nhưng chị Vũ Thị Hà (Thanh Xuân, Hà Nội) lại tỏ ra lạc quan: “Chẳng sao cả, bò nó chỉ ăn những thứ ăn được như vỏ hoa quả, rau, thức ăn thừa... chứ có ăn được xi-lanh hay chai lọ nhựa độc hại đâu! Dân mình cứ thấy người ta nói thì a dua theo. Chả lẽ bò ăn phải xi-lanh hay bao cao su của người bị nhiễm HIV thì mình ăn phải thịt bò cũng nhiễm HIV à?”

“Những con bò, con lợn được nuôi trong bãi rác rất có thể sẽ chứa nhiều chất độc hại, con người ăn vào sẽ có tác hại ra sao chưa rõ, nhưng có thể có những bệnh mà rất lâu sau mới phát hiện được”.

Chị Hoàng Thị Tuyền, tiểu thương chợ Ngã Tư Sở cho hay, “Từ khi dịch lợn tai xanh trở lại, thịt bò bán tốt lắm, nhưng khi có thông tin bò nuôi cả bằng rác thải bệnh viện, tâm lý người tiêu dùng bắt đầu e ngại nên hơi chậm, nhiều hôm ế hàng”.

Khảo sát của PV PL&XH tại một số chợ Hà Nội cho thấy, những người kinh doanh thịt bò đang rơi vào tình trạng như những người kinh doanh thịt lợn lúc có dịch tai xanh, nhất là khi thông tin bò nuôi bằng rác ở Thái Nguyên được đăng phát trên truyền hình.

 “Lượng tiêu thụ giảm, các khoản thu phí tại chợ vẫn phải nộp đã gây khó khăn nhiều cho chúng tôi”, một tiểu thương chợ Kim Giang bày tỏ.

 

Theo Tiến sỹ Võ Văn Sự, một chuyên gia về chăn nuôi, việc độc hại hay không độc hại thì phải theo dõi một quá trình dài mới có thể xác định chính xác được, nhưng trên nguyên tắc nuôi bò thì phải nuôi bằng thực phẩm sạch thịt mới có thể sạch được.
“Những con bò, con lợn được nuôi trong bãi rác rất có thể sẽ chứa nhiều chất độc hại, con người ăn vào sẽ có tác hại ra sao chưa rõ, nhưng có thể có những bệnh mà rất lâu sau mới phát hiện được”.

Còn theo ông Hoàng Văn Tiệu, Viện trưởng Viện Chăn nuôi, bò là loại gia súc thuộc diện phàm ăn, có dạ dày kép tiêu hóa bằng hệ vi sinh vật, như: cỏ, rơm, dạ, thân cây ngô... Việc chăn bò trên bãi rác sẽ tiềm ẩn vô vàn nguy cơ dịch bệnh như: LMLM, tụ huyết trùng, phó thương hàn, lao phổi... bởi trong rác thải tồn tại rất nhiều vi khuẩn có hại, xác vật nuôi chết và các chất thải công nghiệp nguy hại khác.

“Việc chăn bò trên bãi rác có nguy cơ dịch bệnh rất cao; khi chưa được kiểm dịch đầy đủ, nếu để một con bò mắc bệnh phát tán ra bên ngoài, hậu quả sẽ khó lường”, ông Tiệu nói

Tác hại từ việc ăn thịt bò được nuôi bằng rác chưa được kiểm chứng. Tuy nhiên, hiện tâm lý NTD rất hoang mang. Cần phải có nghiên cứu đánh giá, ổn định dư luận, tránh gây thiệt hại cho các hộ chăn nuôi bò, các tiểu thương và ảnh hưởng tâm lý người tiêu dùng.