20 cơ chế, chính sách đặc thù
Lần đầu tiên được trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), Luật Thủ đô đã nhận được sự đánh giá cao của các đại biểu, nhưng một số cơ chế, chính sách đặc thù vẫn còn nhiều tranh luận.
Dự thảo Luật quy định 20 cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô trong các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, quản lý đô thị và xây dựng chính quyền. Đồng tình với việc Hà Nội cần có những cơ chế, chính sách đặc thù, nhưng sau khi thẩm tra, Ủy ban Pháp luật của QH cũng đặc biệt lưu ý những cơ chế đặc thù đó phải “hạn chế đến mức thấp nhất sự phá vỡ tính thống nhất của hệ thống pháp luật” và chỉ nên đặt ra khi chứng minh được tính hợp lý, hiệu quả và khả thi.
Vi phạm giao thông ở Hà Nội sẽ bị phạt cao gấp 5 lần các tỉnh, thành
Dự thảo Luật cho phép UBND TP Hà Nội xây dựng, trình HĐND TP ban hành VBQPPL điều chỉnh những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn liên quan đến các cơ chế, chính sách đặc thù chưa được pháp luật quy định. Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, quy định này là cần thiết và hợp lý vì Nghị quyết số 15 của Bộ Chính trị đã nêu rõ Thủ đô cần “đóng góp kinh nghiệm, bài học cho Trung ương trong quá trình lãnh đạo phát triển đất nước”.
Hơn nữa, pháp luật áp dụng chung cho cả nước khó có thể quy định hết các vấn đề phát sinh phức tạp, bức xúc ở Thủ đô, nhất là trong bối cảnh hệ thống pháp luật còn thiếu, chưa đồng bộ. Chính vì vậy mà trong những năm qua, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng khó khăn trong việc quản lý, điều hành của chính quyền TP Hà Nội là do sự hạn chế về cơ sở pháp lý khi cần phải điều chỉnh những vấn đề mới phát sinh.
Tuy nhiên, việc ban hành văn bản trong trường hợp này phải trên cơ sở đề án đã được Thủ tướng phê duyệt, bảo đảm tính hợp hiến và tuân theo trình tự, thủ tục luật định.
Hạn chế nhập cư ở nội thành
Một trong những cơ chế đặc thù đang được dư luận quan tâm là Thủ đô sẽ áp dụng mức xử phạt tiền đối với một số hành vi vi phạm hành chính (VPHC) trong khu vực nội thành cao hơn (không quá 5 lần so với mức xử phạt áp dụng chung cho cả nước) nhưng chỉ với 6 lĩnh vực: văn hóa, đất đai, môi trường, xây dựng, giao thông vận tải và cư trú.
|
Ngoài việc hạn chế dân cư ở nội thành, Dự thảo còn quy định không xây dựng mới ở nội thành khu công nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp; trường trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học; bệnh viện và không mở rộng diện tích, quy mô giường bệnh của các bệnh viện Trung ương hiện có ở nội thành. Quy định này nhằm giảm tình trạng quá tải hiện nay ở nội thành về giao thông, môi trường, dịch vụ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; phần đất còn lại ở nội thành sẽ được quy hoạch để sử dụng cho các dịch vụ văn hóa, không gian mở. |
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường lý giải qui định trên là cần thiết vì Hà Nội đang phải đối mặt với những vấn đề bức xúc trong nhiều năm nay, đặc biệt là ùn tắc giao thông. Pháp lệnh Xử lý quy định mức phạt tiền áp dụng chung cho cả nước, không phân biệt nông thôn hay thành thị nhưng đến Nghị định số 34/CP về xử phạt VPHC trong lĩnh vực giao thông đường bộ cũng áp dụng thí điểm mức phạt tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội cao hơn 2 lần so với mức phạt chung của cả nước.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển đồng tình cho rằng, nâng phạt hành chính là cần thiết nhưng băn khoăn phạt cao quá thì người ta lẩn trốn, hoặc ăn chia làm “hụt” ngân sách và đề nghị cân nhắc về mức phạt để đảm bảo hợp lý.
Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật lại cho rằng quy định xử phạt trên chưa rõ ràng về mục đích cũng như cơ sở pháp lý. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền cũng cho rằng cách đặt vấn đề của Chính phủ chưa hợp lý, vì tình trạng ùn tắc giao thông là do nhiều nguyên nhân trong đó có yếu kém trong quản lý đô thị. Xử phạt cao không phải là giải pháp hay, đừng làm theo kiểu cái gì ta không quản được thì phạt nặng!
Riêng vấn đề thu phí trong nội thành sẽ cao hơn không quá 3 lần so với mức thu áp dụng chung cho cả nước trong lĩnh vực môi trường, giao thông vận tải cũng còn gây tranh cãi. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận cho rằng, hiện người dân ở Thủ đô đang phải chịu nhiều khoản lệ phí cao hơn so với các tỉnh, thành phố khác, ví dụ lệ phí trước bạ ô tô dưới 10 chỗ, lệ phí cấp biển số xe máy, nên điều này cần cân nhắc kỹ lưỡng.
Một số đại biểu cũng còn khá băn khoăn về việc hạn chế cư trú ở khu vực nội thành liệu có trái với Điều 68 Hiến pháp hay không? Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường cho rằng, theo tinh thần Nghị quyết số 15 của Bộ Chính trị, Hiến pháp, thực tế của Hà Nội và tham khảo kinh nghiệm của một số nước thì quy định như Dự thảo Luật là cần thiết và hợp lý.
Hải Lý