Luật sư Vũ Văn Lợi, Giám đốc Cty Luật TNHH Hòa Lợi cho biết: Kể từ năm 2006 tới nay, còn trên 500 vụ khiếu kiện hành chính mà ông bảo vệ quyền lợi cho người dân không thụ lý được tại Toà án. Trở ngại cho việc khởi kiện của công dân chính là những bất cập trong Pháp lệnh giải quyết các vụ án hành chính năm 1996, trong đó người khởi kiện vụ án ra Tòa đối với lĩnh vực đất đai, buộc phải nhận được quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của người có thẩm quyền.
PV: Thưa Luật sư, Luật tố tụng hành chính có hiệu lực từ 1-7-2011 có ý nghĩa như thế nào với khởi kiện các vụ án hành chính?LS Vũ Văn Lợi: Đây là sự mong đợi nhiều năm của người khiếu kiện các quyết định và hành vi hành chính. Luật Tố tụng hành chính thay thế Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính ban hành năm 1996, thể hiện nhiều tiến bộ, phù hợp với thực tế giải quyết các khiếu kiện hành chính trong thời gian qua. Những quy định mới trong Luật là nút gỡ khó khăn cho người khởi kiện. Theo đó, người khởi kiện không phải thực hiện việc khiếu nại tới người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu.
Nếu quyết định hoặc hành vi hành chính xâm hại đến quyền lợi hợp pháp của tổ chức, hoặc cá nhân nào đó, thì họ có quyền khởi kiện ngay tại cấp tòa án có thẩm quyền. Người bị xâm hại quyền lợi nếu đã khiếu nại, nhưng hết thời hạn luật định mà không được giải quyết, hoặc đã được quải quyết nhưng không đồng ý, thì cũng có quyền khởi kiện tại cấp tòa án có thẩm quyền. Các quy định này tạo điều kiện rút ngắn thời gian khiếu nại, hoặc không cần khiếu nại mà khởi kiện ngay ra tòa.
PV: Với những quy định thông thoáng như vậy, liệu số lượng các vụ án hành chính có tăng lên so với trước đây không?LS Vũ Văn Lợi: Tất nhiên là tăng rồi rồi, theo tôi biết thì hiện còn rất nhiều vụ kiện hành chính tồn đọng, chưa được thụ lí vì rào cản như trên đã trình bày. Nghị quyết số 56/2010/QH12 về thi hành Luật Tố tụng hành chính còn quy định, đối với các quyết định, hành vi hành chính đã bị khiếu nại từ ngày 1-6-2006 đến ngày Luật Tố tụng hành chính có hiệu lực, nếu không được giải quyết, hoặc đã được giải quyết mà người khiếu nại không đồng ý, thì cũng có quyền khởi kiện ra Tòa trong thời hạn 1 năm, kể từ ngày Luật Tố tụng hành chính có hiệu lực thi hành. Như vậy, thời gian đầu số lượng án mà tòa án phải thụ lí sẽ khá nhiều.
PV: Nếu vậy liệu có dẫn đến quá tải đối với ngành tòa án?LS Vũ Văn Lợi: Giai đoạn đầu chắc chắn sẽ quá tải, vì án đột ngột tăng lên trong khi số lượng thẩm phán lại có hạn. Tuy nhiên, Điều 33 của Luật Tố tụng hành chính lại cho phép tòa án được nhập các vụ án có nội dung khởi kiện giống nhau làm một. Do đó cũng sẽ giảm thiểu rất nhiều số lượng vụ án tại nơi tòa thụ lí. Quy định này trước đây không có tại Pháp lệnh giải quyết các vụ án hành chính. Một điểm mới nữa là: Để nâng cao chức năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người khởi kiện cũng như người bị kiện, Luật Tố tụng hành chính qui định thủ tục đặc biệt, xem xét lại quyết định của Hội đồng thẩm phán, khi có căn cứ xác định có vi phạm pháp luật nghiêm trọng, hoặc phát hiện tình tiết quan trọng mới, nếu Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Tư pháp Quốc hội, Viện trưởng VKSNDTC, Chánh án TANDTC có kiến nghị.
PV: Xin cảm ơn ông!
M.Tuấn