pháp luật xã hội

Lương quá thấp, dễ nảy sinh tiêu cực

"Mục tiêu tăng lương để cán bộ ở một số bộ phận bớt đi những nhũng nhiễu, tiêu cực và để ngăn chặn nạn chảy máu chất xám, theo tôi sẽ không đạt được, vì mức tăng quá thấp lộ trình chậm chạp, tất nhiên chúng tôi biết tăng lương nhiều quá thì ngân sách không đủ…" - một bạn đọc là cán bộ lãnh đạo cấp phòng của Bộ GTVT thẳng thắn. Còn anh Cường, cán bộ Văn phòng Bộ KH&ĐT nửa đùa nửa thật: "Được thêm lương thì ai chẳng thích, nhưng chết nỗi khoản thêm thắt này chưa kịp tới tay, bà bán rau, bán thịt ngoài chợ đã tâng giá thực phẩm nẫng đi mất rồi. Có lẽ lương phải cỡ trên chục triệu như cán bộ của ngành điện lực thì mới ổn…".

Công bố các phương án tăng mức lương tối thiểu trong giai đoạn 2013-2020 dành cho cán bộ, công chức trong cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội tại một cuộc họp ngày 20-12 vừa qua, lãnh đạo Bộ Nội vụ cho biết, một trong những lý do để có các phương án này là Bộ Nội vụ nhận  thấy tiền lương của cán bộ, công chức quá thấp thì sẽ xảy ra hội chứng "tước đoạt để bù đắp" trong thực thi công việc, dẫn đến tiêu cực, tham nhũng chảy máu chất xám… Bộ Nội vụ đưa ra 3 phương án cụ thể về lương tối thiểu công chức, viên chức là: 1,68 triệu đồng; 2,00 triệu đồng, hoặc 3,15 triệu đồng/tháng. Các phương này sẽ được trưng cầu ý kiến rộng rãi trước khi trình cơ quan thẩm quyền duyệt.

Theo quyết định mới nhất về điều chỉnh lương tối thiểu thì từ ngày 1-5-2012, mức lương tối thiểu chung áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức sẽ được nâng lên từ 830.000 đồng/tháng như hiện nay lên 1.050.000 đồng/tháng. Ngoài ra, bắt đầu từ 1-5-2012, mức phụ cấp công vụ sẽ được nâng từ 10% lên 25% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp thâm niên vượt khung.

Theo đánh giá của Bộ Nội vụ, hiện nay, mức lương tối thiểu chung chỉ bằng 58,1% mức chi tiêu bình quân một nhân khẩu của cả nước năm 2011, tức là ở mức quá thấp và không đủ đáp ứng các nhu cầu tối thiểu. "Trong nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, tiền lương của cán bộ, công chức phải đặt trong mối tương quan với mặt bằng tiền lương, thu nhập của thị trường. Nếu không thỏa mãn tốt quan hệ này mà tiền lương của cán bộ, công chức quá thấp thì dễ dẫn đến tiêu cực, tham nhũng và lao động sẽ dịch chuyển từ khu vực nhà nước ra khu vực thị trường"- Ông Đoàn Cường, Vụ trưởng Vụ tiền lương, Bộ Nội vụ phân tích.

Trong những ý kiến gửi tới tòa soạn trong ngày hôm qua 21-12, nhiều bạn đọc cho rằng, trước khi tăng lương tối thiểu, chúng ta cần đánh giá lại chất lượng và số lượng nhân lực trong cơ quan hành chính sự nghiệp hiện nay. Tình trạng công chức đến cơ quan ngồi chơi, dành nhiều thời gian làm việc riêng hay làm việc cầm chừng còn nhiều,… Bạn đọc Hà Thanh từ địa chỉ hadt98@gmail.com  kiến nghị: "Thay vì tăng lương đại trà, nên có cơ chế đánh giá chất lượng cán bộ để loại bớt những người chơi nhiều hơn làm, không để tồn tại chế độ công chức "nhiệm kỳ suốt đời" như hiện nay, đồng thời tăng lương, đãi ngộ tương xứng cho người làm việc có đóng góp thật sự".


Đừng để lương "toát mồ hôi" chạy theo giá

Các phương án tăng lương tối thiểu sẽ tiếp tục được lấy ý kiến tại nhiều vùng, miền trước khi "chốt". Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng không nên tiếp tục điều chỉnh mức lương tối thiểu qua hàng năm và công bố rầm rộ việc này. Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Đặng Ngọc Tùng phân tích: "Chính phủ vừa mới nói tăng lương thôi thì ở ngoài chợ, giá cả đã tăng lên hết rồi. Cho nên khi người lao động lĩnh được tiền lương tăng lên thì tiền lương đó đã không còn sát với thực tế và không bù đắp mức tăng giá cả ngoài thị trường". Theo ông Đặng Ngọc Tùng, khi đã thống nhất được lương tối thiểu rồi, trên cơ sở lương tối thiểu đã được Chính phủ tính như là một loại hàng hóa đảm bảo được cuộc sống của người lao động ở mức nào đó với giá cả thị trường, thì hàng năm, cứ tính trượt giá như thế nào thì cuối năm áp dụng trượt giá đó nhân lên để áp dụng thành mức lương tối thiểu cho năm sau. Như vậy thu nhập thực tế của người lao động mới tăng và giá cả cũng không bị xáo trộn vì đòi tăng theo lương.

Lo ngại của ông Đặng Ngọc Tùng cũng chính là nguyên nhân quan trọng điều khiến những đối tượng sẽ được tăng lương hờ hững với những  phương án Bộ Nội vụ đưa ra như trên, bởi lương tăng nhưng chỉ để bù đắp trượt giá, thực tế đời sống của họ không được cải thiện, thậm chí còn méo mặt khi vì tăng giá vượt tăng lương...

Còn nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc cho rằng, hiện cơ chế tiền lương tối thiểu không còn phù hợp, lương công chức phải là lương trung bình xã hội chứ không phải tiền lương tối thiểu. Nếu chế độ lương, đãi ngộ không tương xứng với trách nhiệm thì khó đòi hỏi bộ máy trong sạch, tận tụy được. Mọi khuyên bảo, động viên về đạo đức công vụ đều chỉ tác động có mức độ nào đó, còn muốn thay đổi, cần chính sách thực tế về đời sống... "Nhà nước phải lo cho đời sống của người công chức để họ thoát ly khỏi nhũng nhiễu. Khi chúng ta đã thừa nhận hội nhập, thừa nhận kinh tế thị trường, công chức cũng có nhiều lựa chọn. Nếu không thay đổi, sẽ khó giữ được chân những người tài trong bộ máy nhà nước"- nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ phân tích.