pháp luật xã hội

Nhiều "điểm nghẽn" được tháo gỡ!

Năm 2011 đã khép lại, ngành Tư pháp tự hào với một năm công tác đạt nhiều thành quả. Trong bối cảnh đất nước đang phải tập trung mọi nguồn lực để vượt qua thách thức, khó khăn về kinh tế, công tác tư pháp năm 2011 đã được toàn ngành triển khai bài bản và đạt hiệu quả cao so với năm 2010, đặc biệt đã giải quyết được một số "điểm nghẽn", tạo ra nhiều chuyển biến tích cực, nhất là ở cơ sở.

Ngay từ đầu năm, việc tham gia xây dựng và thẩm định văn bản quy phạm pháp luật được chú trọng và ưu tiên, ngành tư pháp đã hoàn thiện trình Quốc hội thông qua Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh toàn khóa với nhiều đạo luật phục vụ xây dựng thể chế kinh tế thị trường, ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát và tái cấu trúc nền kinh tế. Toàn ngành cũng nâng cao chất lượng cán bộ tư pháp, nâng cao kiến thức pháp lý gắn với kinh tế, xã hội, khắc phục chuyên môn pháp luật thuần tuý, đặc biệt coi trọng công tác tổ chức, cán bộ, nhất là việc kiện toàn người đứng đầu đủ tâm, tầm và tài.


Công tác quản lý hộ tịch ngày càng đi vào nề nếp và đang phát huy hiệu quả cao. Nhiều địa phương đã chủ động triển khai việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký, quản lý hộ tịch. Công tác chứng thực cơ bản đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân, không xảy ra tình trạng ùn tắc. Ở một số xã, phường đã bố trí được 2 công chức Tư pháp hộ tịch để đảm bảo thường xuyên có người trực, giải quyết các việc về tư pháp, hộ tịch, chứng thực… Nhiều địa phương cũng quan tâm đẩy mạnh công tác kiểm tra, rà soát, song song với hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ cho công chức Tư pháp hộ tịch nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao trình độ cho đội ngũ này.


Một nhiệm vụ mới của ngành Tư pháp trong năm qua là thực thi Luật Lý lịch Tư pháp. Đến nay, công tác lý lịch tư pháp (LLTP) cơ bản đã được kiện toàn tổ chức bộ máy, đã thành lập Trung tâm LLTP quốc gia và Phòng LLTP tại 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Nhiều Sở Tư pháp đã chủ động, kịp thời tham mưu cho UBND cấp tỉnh ban hành kế hoạch, chỉ thị để triển khai thi hành Luật LLTP và chủ động tiếp nhận thông tin, lập LLTP, tổ chức lưu trữ hồ sơ của những người bị kết án và cung cấp thông tin cho Trung tâm LLTP quốc gia. Cũng trong năm qua, Cục Bồi thường Nhà nước được thành lập, làm cơ sở cho việc triển khai thi hành Luật Trách nhiệm Bồi thường Nhà nước. Bộ Tư pháp cũng phối hợp với Bộ Nội vụ ban hành Thông tư liên tịch hướng dẫn nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức và biên chế của các Sở Tư pháp, Phòng Tư pháp về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và triển khai thi hành luật trong toàn quốc.

Trong hoạt động bổ trợ tư pháp, tính đến ngày 30-9-2011, cả nước đã có  7.200 luật sư, với gần 3.000 tổ chức hành nghề. Trong hoạt động công chứng, việc chuyển giao thẩm quyền chứng thực các hợp đồng, giao dịch về bất động sản cho các tổ chức hành nghề công chứng đang được triển khai giai đoạn 2 ở địa phương. Cả nước đã có 418 tổ chức hành nghề công chứng, trong đó có 284 Văn phòng công chứng và 134 Phòng công chứng với tổng số hơn 770 công chứng viên đang hành nghề.

Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cũng đạt được những kết quả quan trọng. Được tổ chức bài bản, bám sát các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, các sự kiện chính trị của đất nước, địa phương, công tác PBGDPL đã thật sự tạo nên những ý nghĩa chính trị - pháp lý rõ nét. Các Sở Tư pháp cũng tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố triển khai công tác PBGDPL tập trung vào những lĩnh vực trọng tâm như đất đai, giao thông... Hiện, dự án Luật PBGDPL đang được hoàn chỉnh, trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ ba vào năm 2012.

Đến nay, 63 tỉnh, thành và 5 bộ, ngành đã triển khai thực hiện mô hình "Ngày pháp luật", và qua đánh giá bước đầu cho thấy đã đem lại hiệu quả thiết thực. Công tác hoà giải ở cơ sở tiếp tục phát huy vai trò gắn kết cộng đồng dân cư và kết quả đạt được khá cao. Hoạt động TGPL ngày càng được nâng cao, tăng cường về cơ sở, tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, thiết thực bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người thuộc diện được TGPL, góp phần mang lại những tác động tích cực trong thực hiện cải cách Tư pháp ở Việt Nam.


Ban hành pháp luật gắn với thực tiễn cuộc sống

Phát huy những thành quả đạt được của năm 2011, năm 2012, ngành Tư pháp sẽ tiếp tục bám sát Nghị quyết của Quốc hội về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2015, sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, chính quyền địa phương, trong đó tập trung hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, Hiến pháp và các đạo luật cơ bản, kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế, chính trị, an ninh trật tự, an toàn xã hội.

Một nhiệm vụ khá "nặng" với ngành tư pháp năm 2012 là tập trung triển khai tổng kết thi hành Hiến pháp 1992 bảo đảm tiến độ, chất lượng. Đồng thời, tập hợp, nghiên cứu đưa ra những đề xuất sửa đổi, bổ sung Hiến pháp phù hợp, theo hướng bảo đảm đổi mới về chính trị phù hợp với quá trình đổi mới nền kinh tế, mô hình tổng thể bộ máy Nhà nước phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, chế định phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, các cơ chế hiến định nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Đồng thời, phát huy vai trò là cơ quan tham mưu trong việc hoạch định chính sách, pháp luật và tư pháp, xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển của đất nước theo định hướng đến năm 2015 cơ bản xây dựng xong hệ thống pháp luật gắn với cải cách, xây dựng Nhà nước pháp quyền...

Tổ chức triển khai bài bản, tạo bước đột phá trong kiểm tra theo dõi việc thi hành pháp luật trong một số lĩnh vực bức xúc như tài chính - ngân hàng, chứng khoán, bất động sản tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời, nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL, nghiên cứu xây dựng Luật hoà giải và coi đây là một bước đột phá mới của công tác tư pháp.

Ngoài ra, ngành Tư pháp sẽ tập trung xây dựng, thực hiện các đề án cải cách tư pháp, làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu cán bộ và cán bộ tư pháp phải công minh, chính trực, phải thực sự gương mẫu. Tăng cường kỷ cương hành chính, kỷ luật lao động; phát huy tinh thần trách nhiệm của lãnh đạo các đơn vị trong việc duy trì kỷ cương, kỷ luật, đảm bảo chất lượng và tiến độ công việc.

Năm 2012, hoạt động quản lý Nhà nước về bổ trợ tư pháp sẽ được tăng cường theo hướng xã hội hoá, triển khai các đề án về chiến lược và quy hoạch phát triển các nghề luật sư, công chứng,  giám định tư pháp. Cũng trong năm 2012, sẽ hoàn thiện Chiến lược phát triển Ngành Tư pháp đến năm 2020 và các Chiến lược, Quy hoạch phát triển một số lĩnh vực công chứng, lý lịch tư pháp...