pháp luật xã hội

"Bán" chợ cho tư nhân?

Những ngày vừa qua, trong khi cả nước đang nghỉ Tết thì gần 700 hộ tiểu thương kinh doanh tại chợ Bỉm Sơn (thuộc phường Ngọc Trạo, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) lại "mất Tết" vì lo giữ chợ. Nhiều người mặt mày hốc hác, mất ngủ vì thường xuyên "canh" chợ cả ngày lẫn đêm. Nguyên do, họ phản đối việc UBND thị xã Bỉm Sơn cho TCty thương mại và xây dựng Đông Bắc (TCty Đông Bắc) xây mới lại chợ Bỉm Sơn để quản lý, kinh doanh với hình thức cho thuê trong vòng 50 năm mà họ - những người đã trực tiếp kinh doanh buôn bán, đóng góp tu bổ chợ trong 20 năm qua không được thông báo trước hay họp, bàn gì.

Chiều 30-1, trao đổi với PV, ông Tống Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND thị xã Bỉm Sơn cho biết, việc tiểu thương phản đối TCty Đông Bắc xây lại chợ mới là do chưa hiểu hết chủ trương của thị xã. Chợ Bỉm Sơn được xây dựng từ năm 1991, là chợ loại 2 với diện tích mặt bằng qui hoạch là 10.182m2 hiện đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, mất vệ sinh môi trường, không đảm bảo an toàn cho việc kinh doanh nên việc xây lại là cần thiết. Chợ Bỉm Sơn sẽ được xây lại mới theo tiêu chuẩn chợ loại 1 với qui mô 3 tầng kiên cố, quản lý theo mô hình doanh nghiệp, phục vụ dân sinh với hơn 900 ki-ốt kinh doanh thường xuyên. Chủ trương này của UBND thị xã có từ năm 2005 và HĐND thị xã đã ra nghị quyết về vấn đề này và tiến hành kêu gọi đầu tư. Ông Bình khẳng định, việc kêu gọi đầu tư, tiến hành các thủ tục đầu tư đều đúng pháp luật và trên cơ sở đảm bảo quyền lợi cho bà con tiểu thương.

Theo ông Bình, năm 2007, đã có nhà đầu tư là Cty Đông Âu được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận cho đầu tư xây dựng lại chợ Bỉm Sơn, nhưng sau đó vì nhiều lý do mà việc xây lại chợ chưa được thực hiện và năm 2010, UBND thị xã Bỉm Sơn tiếp tục kêu gọi nhà đầu tư mới và TCty Đông Bắc được chấp thuận vì qua xem xét, UBND thị xã Bỉm Sơn thấy các cam kết của TCty Đông Bắc đảm bảo được quyền lợi cho bà con kinh doanh trong chợ.


Người dân đề nghị được góp tiền xây chợ mới

Việc chợ xập xệ, không đảm bảo điều kiện kinh doanh mà được xây lại mới với điều kiện tốt hơn, quyền lợi được đảm bảo đầy đủ, chắc chắn sẽ không có bà con kinh doanh nào phản đối. Vấn đề ở chỗ, cách thức thực hiện chủ trương xây lại chợ Bỉm Sơn của UBND thị xã Bỉm Sơn cũng như những cam kết của chủ đầu tư dự án này chưa đủ minh bạch, rõ ràng và đảm bảo chắc chắn quyền lợi cho người dân. Dù theo ông Bình, chủ trương xây chợ có từ năm 2005, nhưng quá trình thực hiện lại gián đoạn trong nhiều năm, nên nếu UBND thị xã Bỉm Sơn không "thông báo lại" thì người dân không thể mặc nhiên hiểu rằng việc xây lại chợ vẫn đang được tiến hành.

Theo nhiều bà con tiểu thương, việc cho TCty Đông Bắc đầu tư xây mới lại chợ Bỉm Sơn có nhiều điều "khó hiểu". Trước hết, họ "bất ngờ" trước việc được thông báo TCty này sẽ là chủ đầu tư xây lại chợ và quản lý chợ trong vòng 50 năm, thay cho vai trò quản lý của Nhà nước từ trước đến nay. Ngày 31-12-2011, 17 tiểu thương đại diện cho 17 ngành hàng kinh doanh trong chợ được mời họp thông báo kế hoạch TCty Đông Bắc sẽ tiếp quản và xây mới lại chợ. Sau đó, bà con tiểu thương được thông báo thời gian di dời, ký hợp đồng sang chợ tạm nếu không sẽ không được kinh doanh trong chợ tạm, chủ đầu tư vẫn tiến hành tháo dỡ quầy hàng để thực hiện dự án.

Nhiều tiểu thương lo lắng, hiện chợ đang do Nhà nước xây dựng và điều hành quản lý, họ chỉ phải thuê quầy với giá từ 800.000 đồng đến 1,3 triệu đồng/năm, nay giao cho một Cty tư nhân quản lý, kinh doanh, thì họ trở thành người đi thuê đất, thuê địa điểm kinh doanh của tư nhân, giá cả ắt phải theo mức doanh nghiệp này đưa ra, nếu không chấp thuận được, họ sẽ phải nghỉ kinh doanh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn thu nhập chính của gia đình. Vì vậy, họ mong muốn, UBND thị xã sẽ đối thoại, bàn bạc với họ về cách thức xây mới lại chợ sao cho quyền lợi của họ được bảo đảm vì cũng tại phường Ngọc Trạo, đã có tình trạng trường mầm non của phường này vốn đang là trường công lập, sau khi cho một nhà đầu tư đứng ra thuê đất xây lại mới, tuy khang trang hơn, nhưng đã bị "biến" thành trường tư thục với học phí đắt đỏ, khiến con em các gia đình có mức thu nhập trung bình trong phường không có tiền theo học, phải đi học nhờ trường công lập ở phường khác. Liệu việc xây mới lại chợ có rơi vào tình trạng như trường mầm non này?

Nhiều tiểu thương khẳng định, họ ủng hộ việc xây lại chợ mới và sẵn sàng đứng ra góp tiền xây chợ để được đảm bảo quyền lợi kinh doanh tại chợ sau khi xây mới. Lo lắng của họ rõ ràng có cơ sở, bởi các cam kết của TCty Đông Bắc sau khi chợ mới được xây dựng rất chung chung như: "Đảm bảo đủ mặt bằng kinh doanh cho các hộ đang kinh doanh tại chợ Bỉm Sơn hiện tại", "giữ nguyên giá thuê quầy chợ mới trong thời hạn một quý bằng mức giá trước khi xây chợ mới. Thời gian tiếp theo sẽ điều chỉnh theo qui định của Nhà nước và qui luật kinh tế thị trường"… mà không phải là cam kết cụ thể như "đảm bảo cho 100% các hộ đang kinh doanh tại chợ Bỉm Sơn tiếp tục được kinh doanh tại chợ mới nếu có nhu cầu", hay cụ thể về vị trí kinh doanh của các ngành hàng, đặc biệt là giá thuê quầy chỉ là "theo qui định của Nhà nước", mà không viện dẫn cụ thể những qui định nào… 

Cần tiếng nói chung!

Nhiều tiểu thương còn phản ánh, trong khi người dân và UBND thị xã Bỉm Sơn, cũng như TCty Đông Bắc chưa tìm được tiếng nói chung thì đêm mùng 2 Tết, tức 24-1-2012, chủ đầu tư đã mời thầy cúng và chở theo đồ lễ đến để làm lễ động thổ. Người dân phát hiện và đóng chặt các cửa không cho vào. Tuy nhiên, ông Tống Thanh Bình khẳng định, không có việc nhà đầu tư đã tiến hành động thổ, mà chuyện này là do "kẻ xấu" bịa đặt (?)

Hiện, tiểu thương nơi đây vẫn tụ tập, đóng cửa chợ, không kinh doanh, giăng băng rôn,… đang gây ra những tác động tiêu cực đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn. Vì vậy, UBND thị xã Bỉm Sơn cần sớm tổ chức đối thoại với người dân, bởi nếu giữa UBND thị xã Bỉm Sơn, người dân và nhà đầu tư có được tiếng nói chung đảm bảo hài hòa quyền lợi cho các bên thì chủ trương xây mới lại chợ Bỉm Sơn sẽ được thực hiện thuận lợi đảm bảo đúng nghĩa là một công trình dân sinh!