pháp luật xã hội

Trường hợp bé sơ sinh cân nặng "khổng lồ" to bằng một trẻ 3 tháng tuổi mới chào đời tại Bệnh viện Từ Dũ ngày 2-2 bằng phương pháp sinh mổ khiến gia đình vui sướng "tột độ" nhưng các bác sĩ nhi khoa và chuyên gia dinh dưỡng lại tỏ ra lo ngại trước tình trạng trẻ sơ sinh đạt trọng lượng lớn ngày càng tăng nhanh…

Có phải là kỉ lục về cân nặng?

Theo tiến sĩ Ngô Minh Xuân, Trưởng khoa Sơ sinh Bệnh viện Từ Dũ cho biết, đây là trường hợp trẻ sơ sinh nặng cân cực hiếm. Đã 20 năm nay bệnh viện mới gặp ca đầu tiên. Cũng theo bác sĩ Xuân, ông từng gặp một trường hợp trẻ nặng hơn 5kg khi sinh, song thai phụ lại mắc bệnh lý tiểu đường (một trong những nguyên nhân khiến con to). Trong trường hợp này, sản phụ Đỗ Thị Ân, SN 1981, ngụ tại quận Tân Phú, TP HCM, dự sinh ngày 12-2 có dấu hiệu chuyển dạ và nhập viện ngày 2-2. Sau khi thăm khám, do yếu tố thai to và đã đủ tuổi thai, các bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật bắt con. "Biết con to nhưng không thể đoán chắc chắn bé nặng bao nhiêu. Thế nên, phòng mổ đã nhộn nhịp hẳn lên khi trên bàn cân, cô bé bụ bẫm nặng đến 6kg", một nữ hộ sinh kể lại ca mổ đẻ "có một không hai". Bác sĩ Trần Ngọc Hải, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Từ Dũ cho biết, hồ sơ khám thai của thai phụ cho thấy, chị được theo dõi thai kỳ chặt chẽ và được dự sinh con to. Trước khi mang thai và cả trong thai kỳ, chị Ân không mắc bệnh lý đái tháo đường. Tới thời điểm hiện tại thì sức khỏe của sản phụ đã hoàn toàn khỏe mạnh.

Về nguyên nhân khiến bé to hơn bình thường, bác sĩ Xuân cho rằng, đây có thể là trường hợp mẹ to sinh con to. "Trẻ quá nhẹ cân hoặc quá nặng cân đều phải theo dõi. Trường hợp này cũng vậy, cháu đang được chúng tôi tầm soát các chức năng tim mạch, tiêu hóa, hô hấp. Ngoài bú sữa, để đảm bảo đường huyết, bé còn được truyền thêm đạm", bác sĩ Xuân nói. Trong khi đó bố bé cho biết chính anh cũng không ngờ con gái mình lại "bự con" đến thế. Anh này cho hay, trong thai kỳ, vợ anh không ăn nhiều hơn bình thường. Bé là con thứ 2 trong gia đình. Anh của bé khi sinh nặng đến 4,7kg, hiện đã được 5 tuổi và nặng hơn 32kg. Việc chăm sóc một trẻ sơ sinh nặng cân theo các bác sĩ cũng sẽ đặc biệt hơn bởi bé rất dễ bị đói nếu mẹ ít sữa hoặc không được cung cấp thật đầy đủ lượng dinh dưỡng cần thiết.


Kỉ lục của kỉ lục

Thực ra bé sơ sinh nặng 6kg tại TP HCM trên chưa phải là người nắm giữ kỉ lục về đạt trọng lượng lớn từ khi mới lọt lòng. Kỉ lục này vẫn đang thuộc về cháu bé con thai phụ Võ Thị Hồng Phượng 32 tuổi, ở tổ 30 phường Hòa Thuận Tây, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng, bé chào đời ngày 26-11- 2011 trong sự ngỡ ngàng của các bác sĩ khoa Sản Bệnh viện Đà Nẵng và gia đình. Bé gái này có chiều dài 60cm, vòng đầu 37 cm, vòng ngực 45cm và cân nặng… 6,5kg. Anh Trần Ngọc Nam, cha của cháu bé, từng hết sức ngỡ ngàng về đứa con thứ 3 của mình: "Thật quá bất ngờ. Lúc vợ tôi mang thai 4 tháng có đi siêu âm thì bác sĩ bảo là thai hơi nhỏ, yếu. Về nhà vợ tôi cũng uống sữa bồi bổ như bình thường. Đến 6 tháng, trong lần đi khám định kỳ thì bác sĩ bảo thai đã to hơn bình thường (khoảng hơn 3kg). Đến ngày gần sinh, theo kết quả tiên lượng của các bác sĩ thì thai nhi có thể nặng đến 5kg". Bà Ngô Thị Hiếu, bà ngoại cháu bé thì xuýt xoa: "Cả gia đình tôi vui quá, mẹ tròn con vuông rồi. Con gái tôi sinh lần này là đứa thứ 3, hai lần trước là hai đứa con trai, lúc sinh ra đứa thì 3,8kg, đứa 4,2kg. Trong họ hàng nhà tôi trước giờ có người sinh ra nặng nhất cũng chỉ 4,5kg". Anh Nam, cha bé gái kể lại rằng lúc mới nhập viện do thai quá lớn nên chị Phượng lại bị tiền sản giật nặng và các bác sĩ đã nhanh chóng quyết định cho chị sinh mổ.

Theo bác sĩ Trần Đình Vinh - Trưởng khoa Sản Bệnh viện Đà Nẵng: "Trước đây, ở bệnh viện trường hợp cân nặng nhất cũng chỉ 5,3kg. Đây là trường hợp trẻ sơ sinh nặng nhất Đà Nẵng, còn có nhất nước không thì chúng tôi không chắc. Ban đầu chúng tôi chỉ tiên đoán cháu nặng chừng 5kg. Thông thường, những trẻ sơ sinh có chỉ số cân nặng quá mức thì thường là do mẹ bị tiểu đường, còn với các trường hợp thai phụ bị tiền sản giật (bị phù, cao huyết áp) như chị Phượng thì bào thai thường bị suy dinh dưỡng. Vì vậy, đây là một trường hợp hy hữu vì cháu bé vẫn hoàn toàn khỏe mạnh bình thường trong điều kiện mẹ bị tiền sản giật". Tương tự ý kiến bác sĩ Vinh, bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng - Chủ nhiệm Bộ môn Sản, Trường Đại học Y Dược TP HCM, nguyên Giám đốc Bệnh viện phụ sản Từ Dũ nhận xét: "Em bé mới sinh có cân nặng lên đến 6,5kg là hiện tượng bất thường. Nguyên nhân hay gặp nhất khiến bé nặng bất thường như thế là do người mẹ mắc bệnh tiểu đường trong lúc mang thai (còn gọi là tiểu đường thai kỳ), nền y học thế giới cũng đã ghi nhận điều này. Vì vậy, cần cho làm xét nghiệm kiểm tra đường huyết và các xét nghiệm khác ở bé và mẹ, để có hướng xử trí thích hợp...". Còn theo bác sĩ Phạm Việt Thanh, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, bình thường cân nặng của trẻ sơ sinh chỉ nằm trong khoảng từ 3kg - 3,5kg. Trường hợp bé mới sinh nặng 6,5kg là điều rất bất bình thường…


Trẻ sơ sinh đạt trọng lượng lớn có thực sự tốt?

Nguyên nhân lý giải việc ngày càng có nhiều bé sơ sinh "khổng lồ" chào đời là do gen và hàm lượng đường trong máu cao, không thể kiểm soát do chứng tiểu đường của người mẹ. Các nguyên nhân khác là do mẹ béo phì, tăng cân quá mức trong thai kỳ và có tiền sử sinh con nặng cân (nếu bé thứ nhất thừa cân thì nhiều khả năng, bé thứ hai cũng rơi vào trường hợp tương tự). "Bố mẹ thừa cân có khả năng sinh con thừa cân. Một số trường hợp, bé thừa cân là do mẹ tẩm bổ quá nhiều hoặc mắc chứng tiểu đường thai kỳ mà không điều trị", Carol Archie (bác sĩ trung tâm Y khoa California, Hoa Kỳ) chia sẻ. Tuy nhiên, không phải nhóm thai phụ nào tiềm ẩn những nguy cơ trên cũng sinh con nặng cân. Một số thai phụ mắc chứng tiểu đường hoặc béo phì, bào thai vẫn có trọng lượng bình thường. Một số bé nặng cân chào đời không thuộc nhóm những người mẹ vừa kể ở trên. Có thể khẳng định rằng béo phì trong thời kỳ mang thai gây rủi ro lớn cho sức khỏe mẹ và bé. Nó làm tăng nguy cơ mắc phải nhiều biến chứng hoặc bị lưu thai. Đặc biệt, trọng lượng của mẹ có tác động đáng kể đến thần kinh cũng như sinh lý của bé.

Bé sơ sinh có cân nặng lớn sẽ rất khó sinh, vai của bé sẽ bị kẹt lại khi người mẹ cố gắng rặn. Điều này rất nguy hiểm đến tính mạng của bé vì có thể đè lên dây rốn hoặc đè lên cổ, dẫn đến việc bé thiếu oxy. Trong trường hợp khẩn, bác sĩ sản khoa sẽ phải làm gẫy xương đòn của bé để có thể đảm bảo tính mạng cho bé, nhưng chắc chắn thần kinh của bé sẽ bị tổn hại nghiêm trọng. Ngoài ra, một số nghiên cứu khác cũng cho thấy, có mối liên quan giữa việc thừa cân quá mức ở bé sơ sinh đến bệnh hen suyễn, dị ứng, thậm chí là ung thư… Để tránh xảy ra các trường hợp đáng tiếc, các bà mẹ béo phì nên uống thuốc tiểu đường để làm giảm lượng đường trong máu, giúp kiểm soát cân nặng của bé sơ sinh. Trọng lượng của thai vào khoảng 4-4,5kg được gọi là to. Khoảng từ 5% đến 10% số bé chào đời có cân nặng cao hơn mức trung bình. Bé thừa cân sẽ gây khó khăn cho mẹ khi muốn sinh thường vì các nguy cơ: rách đáy chậu, mất máu hoặc gây tổn thương vùng kín của mẹ. Do đó, với nhóm bé nặng cân, bác sĩ thường quyết định việc sinh mổ cho mẹ. Tùy vào khả năng tính toán cân nặng của bé trong bụng mẹ, bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định cuối cùng về việc người mẹ có nên mổ đẻ hay không…