Sai phạm nghiêm trọngSau khi TAND tỉnh Bắc Ninh có văn bản trả lời, nguyên đơn là chị Ngô Thị Viện, SN 1971, trú tại xã Lâm Thao, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh thấy thiếu thuyết phục, nên tiếp tục gửi đơn đến các cấp cao hơn. Sau khi báo PL&XH có loạt bài phản ánh, Ông Nguyễn Đình Vũ, Phó viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Bắc Ninh đã ký Quyết định kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm số 182/QĐ/KNGĐT ngày 4-3-2011, nhận định:
Sau khi thụ lý vụ án, quá trình giải quyết TAND huyện Lương Tài căn cứ vào biên bản ghi nhận sự tự nguyện ly hôn và hòa giải thành ngày 12-3-2008 để ra quyết định thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 14 ngày 20-3-2008 (gọi tắt là: ngày 20). Tuy nhiên, VKSND huyện Lương Tài, Chi cục thi hành án huyện Lương Tài và đương sự lại nhận được quyết định số 14 đề ngày 26-3-2008 (gọi tắt là: ngày 26) do tòa án huyện chuyển đến, quyết định này có hình thức và nội dung khác với quyết định số 14 ngày 20 được lưu trong hồ sơ vụ kiện.
Bên cạnh đó, ở quyết định số 14 ban hành ngày 26 căn cứ vào biên bản ghi nhận sự tự nguyên ly hôn và hòa giải thành ngày 18-3-2008, nhưng hồ sơ vụ kiện lại không thể hiện có biên bản này. VKSND tỉnh Bắc Ninh cũng chỉ rõ, quyết định số 14 ngày 20 đưa một số cá nhân và tổ chức vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Còn quyết định số 14 ngày 26 thì không đưa vào.
Hai quyết định cùng số cũng có nội dung khác nhau về việc giao tài sản cho anh Hoằng (chồng chị Viện) được sở hữu khối tài sản chung của vợ chồng. Chi cục thi hành án huyện Lương Tài đã ra quyết định thi hành án dân sự dựa theo quyết định số 14 ngày 26. Xét thấy những vi phạm về thủ tục tố tụng của TAND huyện Lương Tài là vi phạm nghiêm trọng, không thể khắc phục được, nên VKSND tỉnh Bắc Ninh đề nghị TAND tỉnh này đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm theo hướng hủy toàn bộ quyết định dân sự sơ thẩm.
Ngày 4-4-2011, TAND tỉnh Bắc Ninh đã ra Quyết định Giám đốc thẩm số 01/2011/DS-GĐT do Chánh án Nguyễn Trí Tuệ, chủ tọa phiên tòa ký, cũng có chung quan điểm với VKS tỉnh. TAND tỉnh Bắc Ninh cho rằng: "Quyết định kháng nghị của VKSND tỉnh Bắc Ninh đề nghị hủy quyết định số 14 ngày 20 của TAND huyện Lương Tài là có căn cứ, cần được chấp nhận. Trong quyết định kháng nghị của VKSND tỉnh tuy chỉ đề nghị hủy quyết định số 14 ngày 20, nhưng thấy rằng tòa cấp sơ thẩm đã ban hành cả quyết định số 14 ngày 26 để giải quyết vụ kiện là vi phạm nghiêm trọng pháp luật tố tụng dân sự nên cần hủy cả 2 quyết định này". TAND tỉnh đã quyết định hủy bỏ 2 quyết định trái luật của tòa cấp sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho TAND huyện Lương Tài xét xử lại theo quy định của pháp luật.
Sau khi VKSND và TAND tỉnh Bắc Ninh có hướng giải quyết như trên, chị Viện đã hy vọng quyền lợi của mình sớm được giải quyết. "Tôi chỉ có một tâm nguyện, là tòa xét xử việc ly hôn của tôi đúng luật, để tôi yên tâm sinh sống, kiếm tiền nuôi con ăn học và chữa bệnh", chị Viện cho biết.
Chị Viện trình bày sự việc tại tòa soạn báo PL&XH. Ảnh: Quang Khởi
Phớt lờ nguyên đơn?Trái với mong mỏi của chị Viện, ngày 12-9-2011, TAND huyện Lương Tài lại ra Quyết định số 09/QĐST-HNGĐ đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, với nội dung: "Xét thấy bị đơn là anh Trần Minh Hoằng có bệnh án về tâm thần, nên không có đủ năng lực hành vi dân sự tham gia tố tụng tại tòa án, nguyên đơn là chị Ngô Thị Viện đã không yêu cầu tòa án tuyên bố anh Hoằng bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự, nên vụ án thuộc trường hợp chưa có đủ điều kiện khởi kiện". Tòa quyết định: "Đình chỉ giải quyết vụ án dân sự về việc tranh chấp hôn nhân gia đình giữa nguyên đơn là chị Viện và bị đơn là anh Hoằng. Chị Viện có quyền khởi kiện lại vụ án khi có đủ điều kiện khởi kiện".
Chị Viện tiếp tục khiếu kiện, ngày 3-2-2012, TAND tỉnh Bắc Ninh có Công văn số 163/2012/CV-TA do Trưởng Phòng Giám đốc kiểm tra Đỗ Văn Đại ký: "Ngày 28-4-2011, TAND Lương Tài đã thụ lý vụ án. Trong thời gian chuẩn bị xét xử, các đương sự đã cung cấp cho tòa án bản sao bệnh án của anh Hoằng điều trị tại bệnh viện tâm thần vào tháng 4-2010 chữa bệnh lý rối loạn ý thức, rối loạn trí nhớ. Bệnh nhân Hoằng được chẩn đoán khi ra viện mắc bệnh động kinh. Như vậy chưa có căn cứ để xác định anh Hoằng có đủ năng lực hành vi để tham gia tố tụng tại tòa án. Chị Viện cũng chưa yêu cầu tòa tuyên anh Hoằng mất năng lực hành vi dân sự để tòa chỉ định người đại diện theo pháp luật cho anh Hoằng khi tham gia tố tụng. Như vậy tòa cấp sơ thẩm đã nhận định vụ án này thuộc trường hợp chưa đủ điều kiện khởi kiện. Khiếu nại của chị Viện về việc quyết định đình chỉ của tòa trái luật là không có căn cứ". Chị Viện cho rằng, tòa trả lời không thuyết phục khi chỉ dựa vào hồ sơ bệnh án mấy năm trước của anh Hoằng để kết luận anh Hoằng không đủ năng lực hành vi tham gia tố tụng. "Nếu đúng như thế thì phải có cơ quan giám định, kết luận rõ ràng", chị Viện bức xúc.
Điều đáng nói là, theo chị Viện, trước thời điểm ra quyết định này, tòa không thông báo cho chị Viện về việc anh Hoằng tự nhận có bệnh lý thần kinh và từ chối ra tòa, để chị Viện có thể đề nghị tòa án chỉ định người đại diện hợp pháp cho anh Hoằng.
Thần kinh mà vẫn được cấp đăng ký kết hôn!TAND huyện Lương Tài đã làm khó nguyên đơn, đẩy chị Viện vào tình huống không thể thoát khỏi người chồng vũ phu, bội bạc, cũng như không được giải quyết những quyền lợi liên quan. Điều đó có nghĩa là, chị Viện sẽ bị ra khỏi nhà với đôi bàn tay trắng, người được lợi nhất là anh Hoằng. Tòa đã sai một lần, và đã sửa sai bằng cách… tránh xét xử vụ án theo yêu cầu của tòa án tỉnh. Tòa "né" do nghiệp vụ kém, hay vụ việc có khuất tất?
Theo tìm hiểu của PV, việc anh Hoằng từng điều trị vài ngày ở bệnh viện tâm thần là có thật. Nhưng sau khi trở về nhà, hàng xóm ở đây thấy anh Hoằng sinh hoạt bình thường. Bản thân chị Viện, người chung sống với anh Hoằng bao nhiêu năm, cũng như con cái chung của chị Viện và anh Hoằng đều khẳng định anh Hoằng đã bình thường. Ngay cả thời điểm TAND huyện Lương Tài xét xử vụ án, anh Hoằng cũng không có biểu hiện gì không bình thường nên tòa mới thụ lý, xét xử vụ án, đây chính là minh chứng rõ ràng nhất chứng tỏ anh Hoằng đủ sức khỏe tham dự xét xử. Vậy tại sao anh Hoằng bỗng dưng lấy cớ thần kinh để tránh việc ra tòa lần nữa?.
Theo nguồn tin của PV Đường dây nóng, anh Hoằng, người "được" TAND huyện Lương Tài cho là thần kinh, đã kịp thời đăng ký kết hôn với một người phụ nữ cùng làng. Anh Hoằng đã ra UBND xã Lâm Thao đăng ký kết hôn sau khi TAND huyện Lương Tài ra 2 bản án "tréo ngoe". Như vậy, sau khi Quyết định Giám đốc thẩm đã hủy bản án, thẩm yêu cầu tòa huyện xử lại, thì TAND huyện Lương Tài lại rơi vào một tình thế khó. Do vậy, tòa "né" bằng cách đình chỉ vụ án để vụ việc "hạ cánh an toàn". Nhưng với quyết định này thì đương nhiên chị Viện và anh Hoằng vẫn là vợ chồng hợp pháp theo quy định pháp luật. Vậy việc kết hôn giữa anh Hoằng và người vợ mới sẽ xử lý thế nào? Trách nhiệm của tòa đến đâu trong việc này? Vụ việc càng trở nên phức tạp với quyết định đình chỉ vụ án của tòa. Chị Viện cho biết, sẽ gửi đơn đến TAND tối cao để đề nghị làm rõ ràng vụ việc.
Vì sao anh Hoằng bị coi là thần kinh, trong khi chưa được giải quyết ly hôn mà vẫn được UBND xã Lâm Thao cấp đăng ký kết hôn với người phụ nữ khác? Báo Pháp luật & Xã hội sẽ chuyển thông tin tới bạn đọc ở số báo sau.
Quang Khởi