Israel cản Mỹ kết giao với chính quyền Palestine mới?
Người đứng đầu chính quyền Palestine (PA) Mahmoud Abbas và thủ lĩnh Khaled Mashal của Hamas vừa thống nhất rằng, Chính phủ quá độ trước khi tiến hành bầu cử dân chủ sẽ do ông Mahmoud Abbas đứng đầu, thay thế cho chính trị gia thân phương Tây Saliam Fayiad không được Hamas chấp nhận.
Ngay sau đó, Hamas tuyên bố rời bỏ Syria, tránh xa chế độ của Bashar al-Assad, chuyển trụ sở tới một quốc gia Arab khác trong thời gian gần đây. Thỏa thuận mới này nhằm chấm dứt thế bế tắc chính trị Hamas và chình quyền Palestine kể từ khi họ chính thức đạt được đồng thuận để lập ra một Chính phủ thống nhất cách đây 9 tháng.
Ông Mahmoud Abbas và thủ lĩnh Hamas Khaled Masha. Ảnh minh họa: anneinpt.
Tuy nhiên, nếu thỏa thuận mới giữa PA và Hamas được thực thi một cách nghiêm túc, một câu hỏi quan trọng được đặt ra là: Liệu chính quyền Obama sẽ nổ lực để thay đổi cái nhìn và quan điểm với Hamas khi từ trước đến nay vẫn luôn xem đây là một tổ chức khủng bố và tỏ ra thù địch với họ? Liệu chính quyền Obama có mảy may nghĩ đến chuyện thiết lập quan hệ với Chính phủ thống nhất Palestine, bao gồm cả Hamas hay không?Không có gì phải nghi ngờ khi nhiều quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), thậm chí, bản thân EU sẽ tranh cãi về vấn đề này. Na Uy, không phải là thành viên EU, có thể sẽ chủ trương ủng hộ Chính phủ mới khi Ngoại trưởng nước này từ lâu thẳng thắn tỏ thái độ muốn kết giao chính thức với Hamas song song với việc hoan nghênh thành lập Chính phủ Palestine thống nhất.Trong khi đó, Lebanon vừa đưa ra yêu cầu đối với chính quyền của Tổng thống Obama cho một tiền lệ. Đó chính là kêu gọi Washington duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với Chính phủ Lebanon bao gồm Hezbollah. Cũng giống như Hamas, Mỹ luôn gán cho Hezbollah cái mác khủng bố.Tuy nhiên, điều thú vị là, hoàn toàn trái ngược với Hamas, Israel chưa từng gièm pha, cản trở chính quyền Obama quan hệ với Chính phủ Lebanon “thân” Hezbollah dù có những thời điểm căng thẳng dọc biên giới hai nước có nguy cơ bùng lên thành một cuộc chiến dữ dội nhất. Trong những thời điểm căng thẳng này, Hezbollah đã luôn ủng hộ vũ trang cho Lebanon.Trong khi đó, theo quan điểm của giới phân tích, lần này chính quyền Israel chắc gì sẽ ngồi yên nếu Washington có ý định “gần gũi” với chính quyền Palestine mới?Trước đó, Israel khẳng định rằng họ sẽ không thiết lập quan hệ với một Chính phủ Palestine bao gồm Hamas dù thời gian qua, họ đã giảm bớt các phát biểu chống Nhà nước Do Thái. Nhiều khả năng, Chính phủ của Thủ tướng Netanyahu sẽ lấy Iran làm chiêu bài “mặc cả” với Mỹ.Trong trường hợp, Chính phủ Mỹ bỏ qua những mối bận tâm của người Israel, quyết kết giao với Hamas và tác động để Quốc hội tiếp tục viện trợ cho Palestine- mặc cho trước đó cam kết là sẽ không-thì Israel sẽ có khả năng hành động nhiều hơn là chỉ gửi phản đối suông tới Capitol Hill. Người Israel có thể “lật lọng” những lời hứa hẹn liên quan đến căng thẳng với Iran. Nguy cơ Israel đơn phương mở cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran sẽ cao hơn gấp nhiều lần.Tuy nhiên, giới phân tích cho hay, dù ngoài mặt tuyên bố cứng rắn quyết không hợp tác với chính quyền Palestine mới bao gồm Hamas nhưng người Israel sẽ không dễ dàng cắt đứt quan hệ với PA khi sự hợp tác của Bộ quốc phòng nước này và cơ quan an ninh của PA đang “đâm hoa kết trái”.Cụ thể, sự hợp tác an ninh giữa Israel và PA đang giúp giảm dần các tổ chức và các âm mưu khủng bố diễn ra trong lòng hay bắt nguồn từ Bờ Tây. Thậm chí, nếu Israel tỏ ra muốn từ chối các quan hệ ngoại giao chính thức với PA, nhiều khả năng họ chỉ áp dụng ý định trên đối với các quan hệ Chính phủ cấp cao chính thức. Nhiều khả năng, sự hợp tác giữa hai bên vẫn tiếp diễn.Dù vậy, giới phân tích cho rằng chính quyền Obama nên cực kỳ thận trọng trước khi thay đổi chính sách với Hamas, thậm chí, trong trường hợp một Chính phủ thống nhất Palestine được thiết lập thành công.Thổ Nhĩ Kỳ-Israel khăng khít nhờ khủng hoảng Syria?
Giới phân tích cho hay, quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Israel đang nảy nở thời gian gần đây chính là một biểu hiện cho sự thay đổi quan trọng về chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ. Chính sách “ngoại giao láng giềng” của Ngoại trưởng Ahmet Davutoglu đang lâm vào tình cảnh bi đát. Tuy nhiên, dường như cuộc khủng hoảng Syria lại mới chính là yếu tố quan trọng, thúc đẩy cho sự phát triển tích cực hơn trong quan hệ giữa hai nước. Quan trọng hơn, bước tiến trong quan hệ giữa Israel-Thổ Nhĩ kỳ-chậm chạp nhưng chắc chắn-cũng sẽ trở thành mối bận tâm lớn đối với Mỹ.Trong bối cảnh xung đột Syria ngày càng leo thang, có nguy cơ bùng lên thành một cuộc chiến bất cứ lúc nào và kết quả có thể dẫn đến sự ra đời của một Chính phủ ít thân thiện hơn với Thổ Nhĩ Kỳ, việc Chính phủ nước này nỗ lực “gần gũi” với Israel được xem là một chọn lựa thay thế đáng bỏ công bỏ sức.Theo một số nguồn tin đáng tin cậy, Ankara hiện đang là quốc gia tỏ ra sốt sắng nhất để thúc đẩy sự thay đổi chế độ ở Syria bởi ngày càng thất vọng với Tổng thống Assad. Ngoài ra, động thái của Thổ Nhĩ Kỳ còn xuất phát từ mối quan ngại làn sóng người Syria ồ ạt chạy sang tị nạn ở nước họ.Do đó, ủng hổ Israel chống lại đảng Công nhân người Kurd (PKK), lực lượng đang tìm kiếm vai trò lớn hơn để chi phối cuộc khủng hoảng ở Syria cũng hoàn toàn có thể được Ankara hoan nghênh-một động thái giúp thắt chặt quan hệ giữa hai chính phủ.Tuy nhiên, vẫn chưa có gì đảm bảo, mối thân tình giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel trước thời điểm cuộc chiến ở dải Gara năm 2008-2009 nổ ra sẽ được khôi phục lại trong thời gian tới, ngay cả khi Israel chính thức xin lỗi vì sự cố Mavi Marmora khiến 8 người Thổ Nhĩ Kỳ thiệt mạng.Trước đó, Cuộc chiến ở dải Gaza năm 2008 hay còn được người Israel gọi là chiến dịch “Operation Cast Lead” đã làm dấy lên căng thẳng hai nước. Chiến dịch Operation Cast Lead với sựu kiện bộ binh Israel có sự yểm trợ của xe tăng và máy bay tấn công ồ ạt vào Dải Gaza nhằm tiêu diệt lực lượng Hamas, gây ra cái chết cho 1.400 người và hơn 5.000 người bị thương, đa phần là dân thường Palestine.Tuy nhiên, thực tế là căng thẳng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel, cho tới nay chưa từng khiến quan hệ thương mại giữa hai nước đóng băng hoàn toàn. Thổ Nhĩ Kỳ và Israel vẫn hợp tác trong lĩnh vực giao thông hàng không trong những năm qua.Trong bối cảnh nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đang trên đà suy thoái-theo dự đoán của Quỹ Tiền tệ Quốc tế mức tăng trưởng GDP của nước này sẽ ít hơn 1% trong năm 2012-thì việc hàn gắn và đẩy mạnh quan hệ với Israel trên lĩnh vực thương mại lẫn du lịch sẽ là bước đi hết sức khôn ngoan.Quan trọng hơn, bất cứ sự cải thiện nào trong quan hệ Israel-Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ được Washinton nhiệt liệt hoan nghênh. Trước đó, Mỹ ngao ngán với thái độ thù địch của Ankara đối với Nhà nước Do Thái đồng thời quan ngại khả năng bị kẹp ở giữa trong trường hợp xung đột hai bên bùng nổ.Chọn lựa nào cho chính quyền Obama?
Trong khi đó, các sự kiện đạng diễn ra ở Syria, dĩ nhiên, cho đến nay khó mà dự đoán trước kết cục. Một số người cho rằng, bằng một cách thần kỳ nào đó, ông Assad có thể tiếp tục cầm quyền trong khi đa phần đều tin rằng chẳng bao lâu nữa Tổng thống Syria sẽ bị lật đổ.Trong trường hợp ông Assad bị lật đổ, người Hồi giáo sẽ nhân cơ hội nhảy vào thâu tóm quyền lực bất chấp sự chống đối quyết liệt của các nhóm thiểu số người Syria dẫn đến kết quả là tình trạng đổ máu tại Syria vẫn sẽ tiếp diễn. Ngoài ra, cũng có thêm một loạt kịch bản khác cũng có thể trở thành hiện thực.Tuy nhiên, dù bất cứ điều gì xảy ra, cuộc chiến Syria sẽ tác động nhiều đến phần còn lại của khu vực. cả tích cực lẫn tiêu cực.Trong bối cảnh đó, giới quan sát nhấn mạnh, thách thức đối với Washington là phải “tùy cơ ứng biến” và ứng biến một cách mau lẹ nhất đối với mọi diễn biến của khu vực nhằm ngăn ngừa, loại trừ bất cứ nguy cơ nào đe dọa làm tổn hại cho lợi ích của họ tại đây. Và chọn lựa của Tổng thống Obama cho chính sách của Mỹ đối với khu vực hứa hẹn nhiều khả năng sẽ quyết định đến sự thành bại trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng của ông.
Theo Đất Việt