Cho thuê nhà: “Chỉ cần lấy tiền dẫn khách...” (?!)Sau khi tốt nghiệp đại học, đã có công việc với thu nhập tạm vừa ý, tôi quyết định thuê nhà ở riêng, "nâng cấp" hơn những năm sinh viên vài ba người một phòng. Không muốn mất tiền cho các trung tâm môi giới, ban đầu tôi định bụng tìm chủ nhà đích thực. Nhưng có rất ít cơ may vì hiện nay, trong chuyện thuê nhà thì cầu luôn hơn cung nên có ai cho thuê là lập tức cả tá "ứng viên" lao đến ngay.
Tôi đành tìm đến các dịch vụ môi giới với ý nghĩ: Nếu tìm được nhà ưng ý, ở được ít nhất 3 năm thì mất 1 khoản tiền gọi là "phí" cũng chấp nhận. Sau khi nghe các yêu cầu về diện tích, khu vực, dân trí và mọi điều liên quan, người môi giới liệt kê ra 1 danh sách khá hấp dẫn. Tất nhiên là họ không thể cho tôi nhìn danh sách vì sợ khách "chộp" được những địa chỉ này, sẽ "qua mặt" họ mà liên hệ trực tiếp với người có nhà.
Người này yêu cầu phải đặt trước 200.000 đồng tiền công chi cho người dẫn đi xem nhà, sau đó nếu việc thuê thành công thì khách phải trả 1 nửa số tiền thuê tháng đầu tiên. Họ còn nói thêm: "Nếu chị đồng ý thuê, hợp đồng làm xong, sẽ được trừ khoản tiền này". Còn nếu việc thuê không thành, khách sẽ không đươc lấy lại. Tôi "OK". Họ tỏ ra "khá chiều" khách: "Chị có thể để xe máy ở đây, nhân viên chúng tôi chở đi cho tiện, hoặc đi xe máy rồi sau đó về luôn cũng được, tùy chị". Điều đáng phàn nàn là giới thiệu một đằng, nhưng nhà lại một nẻo. Trong danh sách nhà họ nêu ra lúc tôi mới đến có rất nhiều địa chỉ đúng ý tôi (về diện tích, địa lý, giá cả,...) nhưng qua 3-4 nơi đều không đúng như vậy. Cuối cùng tôi hỏi: "Chỉ có mấy chỗ này thôi à?". Người dẫn trả lời: "Còn, nhưng độ vài ngày nữa, chị trở lại". Hai ngày sau, tôi trở lại. Họ nói: "Có thêm mấy chỗ mới nhưng ở hơi sâu một chút, vào ngõ rồi vào ngách hơn 50m". "Còn chỗ khác?". "Có chỗ nhà tập thể chỉ 1.800.000 đồng/ tháng, 12m2 nhưng tầng 5 và chung công trình phụ". Tôi đành bỏ về vì không đúng yêu cầu. Thế là tôi mất toi 200.000 đồng cho việc dẫn khách đi xem nhà.
Một tuần sau, tôi tìm đến 1 trung tâm khác, có mấy bạn sinh viên vừa ra trường, chưa có việc làm, tạm thời giúp việc cho người chủ dịch vụ. Tôi nghĩ cùng cảnh sinh viên nghèo, chắc họ cảm thông và tận tình. Nhưng tình hình cũng chẳng có gì khá hơn. Vẫn những "chiêu" y như lần trước: Đặt cọc 200.000 đồng, dẫn khách đi lòng vòng đến những chỗ "chỉ nhìn đã ngán" . Đang lang thang không biết xoay xỏa cách nào, tôi gặp lại Thanh, cô bạn học cùng cấp 2 ở một văn phòng đề biển "thông tin nhà đất". Biết cô bạn làm ở đây, tôi "mở cờ trong bụng", bèn nhờ luôn việc tìm nhà trọ cho mình. Không ngờ cô bạn kéo tôi ra ngoài nói nhỏ: "Chỗ bạn học cũ với nhau, tớ nói thật, cậu đừng đến những chỗ này làm gì, không bao giờ được việc đâu!". Rồi Thanh kể tôi nghe mánh lới "làm ăn", kiếm tiền của những "trung tâm" kiểu này. Đại để là chẳng có nhà nào hết, có chăng chỉ dăm bảy cái vớ vẩn, không người lương thiện nào dám thuê. Các "trung tâm" chỉ cần "xơi" mỗi khách 200.000 đồng. Một ngày họ gặp độ mươi người, như vậy là đủ sống... Tôi hỏi Thanh:
- Như vậy là lừa bịp 100%?
- Gần như vậy. Hãn hữu cũng có, nhưng ít lắm.
- Thế người ta không được việc lại để yên cho các cậu sao?
- Nói vào đâu được. Sự thực thì bọn tớ cũng mất công dẫn họ đi. Không thuê là do họ chứ.
Trước khi tạm biệt nhau, cô bạn Thanh còn dặn đi dặn lại là nhớ đừng kể với ai để họ còn "làm ăn".
Nhiều người mất lòng tin với các trung tâm môi giới nhà đất Ảnh minh họa
Không hiểu có phải áp dụng "công nghệ" của nhau hay không mà nghề môi giới việc làm cũng thực hiện những chiêu y như trong lĩnh vực cho thuê nhà. Ai cần việc đến đăng ký, khai vào tờ khai rồi nộp 200.000 đồng gọi là lệ phí ban đầu. Xong về chờ, bao giờ có việc trung tâm sẽ gọi. Nếu đồng ý làm, sẽ nộp tiền phí là nửa tháng lương đầu tiên, cũng được trừ khoản 200.000 đồng (đã nộp). Nhưng có đến 99% là nằm ở nhà để... "hãy đợi đấy". Gọi điện hoặc "dẫn xác" đến hỏi dăm lần bảy lượt, họ đưa ra toàn công việc không phù hợp. Dần dần, đương sự sẽ nản rồi "buông". Thế là họ nghiễm nhiên được 200.000 đồng. Mỗi ngày phải tới vài ba chục người thất nghiệp đến tìm việc và sẵn sàng nộp phí ban đầu như thế. Thử hỏi những trung tâm này sẽ kiếm được bao nhiêu?
Thắng- sinh viên tốt nghiệp khoa kinh tế trường ĐH Quốc Gia, sau 2 năm thất nghiệp đã tìm đến cả chục trung tâm như trên, mỗi nơi đều mất 200.00 đồng, cuối cùng cũng tìm được việc làm ở một cty với mức lương 2.500.000 đồng /tháng. Ngay sau đó, Thắng nộp tiếp cho trung tâm trên 1.250.000 đồng(½ lương của tháng đầu tiên theo thỏa thuận), nhưng chỉ làm được 2 tháng, cty nọ không ký tiếp hợp đồng vì nói rằng cả tiếng Anh và vi tính, Thắng đều không đáp ứng được yêu cầu (nhưng lúc đến làm thì không thấy kiểm tra khả năng 2 kỹ năng này).
Còn Hương thì "thảm hại" hơn. Cô tốt nghiệp ĐH Văn Hóa nhưng đã hơn 1 năm nằm dài ở nhà trọ. Trước đó trung tâm giới thiệu cho cô vào làm công việc thu ngân ở một nhà hàng chuyên tiếp khách nước ngoài với mức lương 3 triệu đồng/tháng. Cô phải nộp cho trung tâm 1,5 triệu đồng theo thỏa thuận.
Làm được 2 tuần, nhà hàng cắt việc cô, nói là tạm nghỉ một thời gian, khi nào cần sẽ gọi sau. Cô chỉ được lĩnh 1,5 triệu đồng. Thế là vừa! Không thể quay lại trách trung tâm, cũng không thể nói nhà hàng vì không có gì ràng buộc! Sau đó Hương mới biết giữa Trung tâm kia và chủ nhà hàng nọ là "chỗ họ hàng", đã tạo điều kiện cho nhau để lừa người lương thiện.
Do bị hại không kiện cáo...Chuyện lừa đảo như những trường hợp trên đã rõ mười mươi và cũng từng bị dư luận lên tiếng. Song do nhu cầu nhà ở và việc làm của sinh viên ngày càng gia tăng nên các dịch vụ lừa vẫn "có đất" để tiếp tục tăng cường hoạt động, bất chấp dư luận. Những cơ quan chức năng xem ra chưa mấy quan tâm đến việc này, vì cho rằng vấn đề "chưa đủ lớn" chăng? Tôi có hỏi một người quen làm việc tại UBND một quận ở Hà Nội: Sự lừa đảo trắng trợn như vậy chính quyền có biết không?. Và được trả lời: "Không phải là không biết nhưng không dễ xử lý, vì phần lớn dịch vụ kiểu này hoạt động không có giấy phép, cũng không mở cty gì, chỉ là nhỏ lẻ. Người bị hại không kiện cáo, vả lại nếu có kiện thì cũng không có bằng chứng gì về sự lừa đảo, bởi giữa khách và những người làm dịch vụ có sự thỏa thuận ban đầu. Chỉ có cách tốt nhất là khách hãy mách bảo nhau, cần tránh xa những dịch vụ kiểu đó. Không có ai đến, tự khắc họ sẽ phải thất nghiệp thôi"?
Không vơ đũa cả nắm vì cũng có những cty tư vấn, kinh doanh bất động sản hoặc làm dịch vụ môi giới việc làm đã có giấy phép hoạt động, và họ làm ăn minh bạch, giữ đúng sự cam kết ban đầu với khách. Nhưng không nhiều.
Phần đông hơn là những dịch vụ nhỏ lẻ, sống bằng sự lừa bịp kể trên. Lừa đảo là một tội danh được quy định rõ trong Bộ luật Hình sự của nước ta. Dù lớn hay nhỏ, núp dưới bất cứ hình thức nào cũng cần được xử lý triệt để, tận gốc, nhất là nạn nhân phần lớn lại là sinh viên - đối tượng rất đáng được bảo vệ.
Hoài Ninh