Theo trình bày của chị Kiều Thị Nga, SN 1990, quê ở thị trấn Hợp Hòa, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc: sáng 25-7-2011, chị cùng mẹ là bà Lê Thị Ngà đi từ nhà ra cánh đồng Me. Khi đi chị mang theo 1 chiếc cuốc, bà Ngà mang 1 chiếc liềm và 1 đôi quang gánh để cắt cỏ và cuốc ruộng. Khi ra đến nơi, bà Ngà nhìn thấy rất đông người, trong đó có nhiều cán bộ thị trấn Hợp Hòa, đứng bên cạnh một chiếc máy xúc, tiến hành đổ đất vào thửa ruộng nhà bà Ngà. Thấy thửa ruộng nhà mình bị lấn chiếm, mẹ con bà Ngà đã ngăn cản không cho thi công và yêu cầu căng dây đo lại. Cán bộ Ban quản lý dự án và UBND thị trấn Hợp Hòa đã tiến hành đo đạc lại, tuy nhiên bà Ngà vẫn không đồng ý và yêu cầu cơ quan chức năng xuất trình quyết định thu hồi đất, nhưng UBND thị trấn Hợp Hòa không đưa ra được.
Theo bản cáo trạng số 03/KSĐT-TA ngày 16-1-2012: Chị Nga đứng trên bờ chửi người lái máy xúc: "Mày không được đổ nữa, chúng mày đổ nữa thì tao giết". Thấy người lái máy xúc tiếp tục thi công, bà Ngà đã nhảy xuống ruộng, giơ 2 tay và nói: "Chúng mày có giỏi thì giết tao đi". Chị Nga xông lên, dùng cuốc đập vỡ kính chắn gió máy xúc hiệu Komatsu 170 của Xí nghiệp Xây dựng Hợp Thịnh do anh Nguyễn Văn Lý, SN 1984 ở thôn Đình, xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc điều khiển làm kính chắn gió phía trước của máy xúc bị vỡ, hư hỏng hoàn toàn, phải ngừng hoạt động.
Chị Nga đang trình bày sự việc tại tòa soạn PL&XH Ảnh: QK
Bản kết luận định giá tài sản số 07 ngày 24-8-2011 của Hội đồng định giá huyện Tam Dương khẳng định: Tài sản bị hư hỏng gồm 1 kính chắn gió phía trước của máy xúc có giá trị 5 triệu đồng. Viện kiểm sát nhân dân huyện Tam Dương (VKSND) kết luận: "Kiều Thị Nga cho rằng máy xúc sẽ lấn chiếm vào thửa ruộng chưa nhận tiền đền bù của gia đình mình, nên đã có hành vi dùng cuốc đập vỡ cửa kính chắn gió phía trước của máy xúc".
Chị Nga, người bị TAND huyện Tam Dương triệu tập hôm nay (21-2), cho biết: "Lúc đó, thấy gầu múc đất của máy xúc ở trên đầu bà Ngà rất nguy hiểm, nên chị Nga đã hét to yêu cầu máy xúc ngừng việc đổ đất. Lúc này một số cán bộ CA thị trấn Hợp Hòa tiếp tục bảo lái máy xúc đổ đất. "Thấy gầu máy xúc ngay trên đầu mẹ tôi, nên tôi lo sợ và cuống cuồng dùng chiếc cuốc trên tay đập vào kính phía trước của máy xúc. Ngay sau đó thì máy xúc ngừng hoạt động, CA xã đã bắt tôi đưa về làm việc" - chị Nga cho biết.
Ngày 21-10-2011, Thượng tá Phí Hồng Quang, thủ trưởng Cơ quan CSĐT CA huyện Tam Dương ký quyết định số 122 khởi tố bị can đối với Kiều Thị Nga về hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản. Cùng ngày 21-10-2011, VKSND huyện Tam Dương đã phê chuẩn quyết định này.
Vấn đề đặt ra là, buổi "cưỡng chế" có mặt nhiều cán bộ UBND và CA thị trấn Hợp Hòa có đúng luật? Và việc cơ quan tố tụng huyện Tam Dương khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với chị Kiều Thị Nga liệu có quá tay, có là hình sự hóa vụ việc?
Trước hết, theo tìm hiểu của PV Đường dây nóng, thời điểm hiện tại chưa có một quyết định cưỡng chế nào được ban hành để thu hồi đất ruộng của nhà bà Ngà. UBND thị trấn cũng chưa có một văn bản nào đưa ra căn cứ khẳng định gia đình bà Ngà đang sử dụng đất bất hợp pháp. Vậy nhưng, khi máy xúc thực hiện việc đổ đất vào ruộng nhà bà Ngà, thì ngoài cán bộ UBND thị trấn, còn có lực lượng CA thị trấn, tính chất như một buổi cưỡng chế. Và thực tế diễn ra đã là một buổi cưỡng chế, bất chấp việc mẹ con bà Ngà kiên quyết bảo vệ tài sản thuộc quyền sử dụng hợp pháp của mình. "Nếu tôi sử dụng đất trái pháp luật thì phải có văn bản cụ thể. Việc cưỡng chế đất nhà tôi mà không có quyết định cưỡng chế là vi phạm pháp luật" - chị Nga bức xúc.
Thứ hai, Cơ quan CSĐT CA huyện Tam Dương khẩn trương khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với chị Kiều Thị Nga liệu có khách quan? Đối với tài sản là tấm kính bị vỡ, phía gia đình chị Nga xin được bồi thường theo giá thị trường. Sự việc chỉ là quan hệ dân sự, thế nhưng, lại bị hình sự hóa, khiến dư luận địa phương nghi ngờ "có vấn đề". Ở vụ việc này, chính những cán bộ có mặt tại hiện trường đã có hành vi cắm cọc lên thửa ruộng thuộc quyền sử dụng hợp pháp nhà chị Nga, đồng thời yêu cầu đơn vị thi công cho máy xúc đổ đất vào ruộng nhà chị Nga. Như vậy, những cán bộ thị trấn Hợp Hòa có mặt ở hiện trường liên quan đến vụ việc đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật trước, làm thay đổi hiện trạng thửa ruộng nhà chị Nga, đây cũng có thể coi là hành vi cố ý hủy hoại tài sản của người khác.
Hành vi này đã được mẹ con chị Nga kiên quyết ngăn chặn, nhưng việc đổ đất vẫn tiếp tục. Theo lời của chị Nga, lúc đó gầu xúc đất ở ngay phía trên đầu, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng bà Ngà, thì chị Nga phải tìm cách ngăn lại để bảo vệ mẹ mình. Theo Phó Giám đốc Cty luật Pháp Việt, Lê Văn Phương: “Nếu như gia đình chị Nga bị xâm phạm quyền lợi, và việc đập vỡ cửa kính không có sự chuẩn bị trước, mà xảy ra tức thời do tình huống nhằm ngăn chặn hành vi có thể nguy hiểm đến tính mạng của mẹ mình, thì đây là phòng vệ chính đáng. Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm. ".
Quang Khởi