5.896 vụ tai nạn lao động (TNLĐ), trong đó 504 vụ TNLĐ chết người với 574 người chết; 10 địa phương để xảy ra nhiều vụ tai nạn chết người nhất là TP HCM, Bình Dương, Hà Nội, Đồng Nai, Quảng Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Hà Tĩnh, Sơn La và Thái Nguyên…- Là bức tranh khái quát về tình hình TNLĐ năm 2011 tại 63 tỉnh thành trên cả nước được ông Hà Tất Thắng, Cục trưởng Cục An toàn lao động, Bộ LĐ-TB&XH thông tin tại buổi họp báo triển khai "Tuần lễ Quốc gia an toàn vệ sinh lao động - Phòng chống cháy nổ lần thứ 14" tổ chức hôm qua (21-2) tại Hà Nội.
Báo cáo của Bộ LĐ-TB&XH cũng cho thấy, nguyên nhân xảy ra các vụ TNLĐ chủ yếu là do vi phạm các nguyên tắc về làm việc an toàn. Trong đó, về phía người sử dụng lao động do không đánh giá đúng nguy cơ TNLĐ tiềm ẩn, không có đầy đủ thông tin về điều kiện lao động. Vì vậy thiếu cơ sở để xây dựng kế hoạch bảo hộ lao động hàng năm cho người lao động. Nhiều trường hợp khác, mặc dù ý thức được tầm quan trọng của công tác an toàn vệ sinh lao động nhưng lại không chấp hành đầy đủ các quy định pháp luật về an toàn vệ sinh lao động; không quan tâm cải thiện điều kiện lao động và bảo đảm môi trường làm việc an toàn cho người lao động; chưa có bộ máy giám sát người lao động tuân thủ các quy định bảo hộ lao động hoặc nếu có thì cũng chỉ mang tính hình thức, đối phó.
Khai thác mỏ, xây dựng là lĩnh vực xảy ra nhiều TNLĐ nghiêm trọng nhất trong năm 2011 (ảnh minh họa).
Về phía người lao động, việc thiếu ý thức bảo vệ mình và những người xung quanh, thường xuyên vi phạm các quy trình, biện pháp làm việc an toàn cũng là những nguyên nhân làm gia tăng số vụ TNLĐ. Hơn 1812 vụ (chiếm 30,73%) tai nạn xảy ra trong năm 2011 là do người lao động vi phạm các quy trình, biện pháp làm việc an toàn; 282 vụ (chiếm 5,03%) là do người lao động không sử dụng các trang thiết bị, phương tiện bảo vệ cá nhân.
Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, việc triển khai, hướng dẫn các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực bảo hộ lao động, an toàn lao động chưa hiệu quả; việc thiếu quan tâm hướng dẫn các quy định nhà nước về an toàn vệ sinh lao động đối với một số lĩnh vực sản xuất, kinh doanh trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, các hộ kinh doanh cá thể, các làng nghề, nông nghiệp. Thêm vào đó, mặc dù những năm gần đây, lực lượng thanh tra lao động đã được bổ sung nhưng vẫn còn chưa tương xứng với tốc độ phát triển của các doanh nghiệp cả về số lượng lẫn quy mô sản xuất, kinh doanh. Họat động thanh tra việc chấp hành pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động ở nhiều cơ sở vì vậy chưa kịp thời và hiệu quả cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm các quy định về an toàn lao động xảy ra ngày càng phổ biến.
Từ thực trạng kể trên, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Bùi Hồng Lĩnh cho hay, Tuần lễ quốc gia an toàn vệ sinh lao động - phòng chống cháy nổ lần thứ 14 được tổ chức từ ngày 18 đến ngày 24-3-2012 tới sẽ hướng đến chủ đề "Xây dựng văn hóa an toàn, phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là trách nhiệm và quyền lợi của doanh nghiệp và người lao động" với các hoạt động chính như: Tuyên truyền về công tác an toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ đến các cấp, các ngành, các cơ sở sản xuất kinh doanh và người lao động; tiến hành kiểm tra công tác an toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ tại 100 doanh nghiệp trên địa bản tỉnh Đồng Nai (đơn vị tổ chức lễ phát động); tổ chức các hội thao phòng chống cháy nổ ở các đơn vị và diễn tập phương án phòng cháy chữa cháy và cấp cứu người bị tai nạn sau lễ phát động…
Thanh Hải - Hồng Sơn