pháp luật xã hội

Bà cũng chẳng mấy bận tâm đến điều đó. Đối với bà, điều quan trọng nhất là góp được một phần sức lực, của cải giúp đời. Bà là Trương Thị Thảo, ở phường Quán Thánh,  quận Ba Đình, Hà Nội.

Sinh năm 1928 và bắt đầu đi làm từ thiện từ năm 1990, bà Thảo nhẩm tính, quãng thời gian bà đi giúp đời cũng chiếm đến ¼ cuộc đời bà. Trong 20 năm qua, bà cũng chẳng thể nhớ nổi mình đã giúp được bao nhiêu người, bao nhiêu lần đi đến các cơ sở từ thiện. Chỉ biết rằng, số tiền bà dành để làm từ thiện đã lên đến hàng chục tỉ đồng. Và số người bất hạnh, lầm lỡ được "mẹ Thảo" dang tay giúp đỡ đã quay lại nhận bà là mẹ nuôi, hàng năm đến ngày lễ tết đều đưa gia đình đến thăm bà cũng không dưới con số hàng chục. Những người từng cho bà là khoe khoang, “chơi trội” chỉ cần nhìn vào đó là hiểu.



Khởi nguồn từ sự đồng cảm

Từng trải qua cuộc sống khó khăn, thậm chí có thể nói là nghèo khổ trong quá khứ, hơn ai hết bà Thảo thấu hiểu nỗi cơ cực của những người lao động nghèo trong xã hội. Đặc biệt là những người buôn bán rong trong khu chợ gần nhà bà. "Trước đây nhà tôi cũng nghèo lắm. Nhà đông con (bà Thảo có 5 người con). Để kiếm tiền trang trải sinh hoạt hàng ngày và nuôi con ăn học, chúng tôi phải làm bánh gối bán. Đêm nào cũng phải thức làm bánh. Sáng ra 5h đã phải lục đục kéo nhau dậy nhóm lò rán bánh. Mỗi cái bánh bán được 5 xu. Ngồi từ sáng đến trưa cũng kiếm đủ tiền đong gạo, mua mớ rau. Chồng tôi là cán bộ về hưu. Ngoài thời gian giúp vợ làm bánh, ông ấy làm thêm một nghề nữa là họa sĩ sơn mài. Nhưng thu nhập cũng chẳng đáng là bao.  Cả nhà trông vào hàng bánh gối. Vất vả lắm" - bà Thảo nhớ lại.

Bà Thảo bắt đầu công việc làm từ thiện từ năm 1990. Lúc đó các con bà cũng đã lớn và bắt đầu tự lo cuộc sống của mình. Hai vợ chồng bà tiết kiệm được 3 triệu đồng. Tiền để không thì uổng phí, nhưng đem cho vay lấy lãi thì bà không thích. Thế là bà bàn với chồng con, quyết định đem số tiền ấy cho những người buôn bán rong tại khu chợ gần nhà vay. "Tôi nghĩ đến điều này từ nhiều năm trước đó. Nhưng vì khi ấy chưa có điều kiện để làm. Khu chợ gần nhà tôi có nhiều chị em buôn bán nhỏ. Họ vốn ít, lãi nhỏ. Muốn có vốn xoay vòng thì phải đi vay với lãi suất cao. Bao nhiêu lợi nhuận thu được phải đổ vào trả tiền lãi hết, vất lắm. Sau khi được sự nhất trí của chồng và các cháu, tôi đem 3 triệu đồng, chia đều cho 10 người. Mỗi người 300 nghìn đồng. Tôi sẽ trừ dần tiền vay bằng cách mỗi ngày ra mua của họ 10 nghìn đồng tiền hàng. Sau 1 tháng coi như họ trả hết nợ và tôi lại cho vay tiếp" - bà Thảo kể.

Nghĩa cử dung dị mà cao đẹp của bà Thảo đã nhận được sự động viên và ủng hộ rất nhiệt tình của chính quyền địa phương. Đặc biệt là phía UBND phường Quán Thánh nơi bà ở. Được sự ủng hộ và động viên của gia đình và chính quyền địa phương, bà Thảo tiếp tục mở rộng phạm vi và những địa chỉ làm từ thiện. Những ngôi chùa gần nhà bà, bà đều góp tiền làm công đức để xây dựng, trùng tu chùa. Rồi những địa chỉ từ thiện như làng trẻ mồ côi, những trung tâm bảo trợ xã hội, những ngôi làng, những gia đình có hoàn cảnh khó khăn mà bà biết, bà đều đem quà và tiền đến giúp đỡ. Trong tất cả những số phận bất hạnh, bà đặc biệt quan tâm đến những người thuộc gia đình chính sách, có công với cách mạng. Bà Thảo nhẩm tính, trong 20 năm làm từ thiện của mình, bà đã cấp được hơn 60 sổ tiết kiệm (mỗi sổ trị giá 500 nghìn đồng) cho các bà mẹ liệt sĩ ở Hà Nội. "Tôi cũng là mẹ liệt sĩ. Nhưng tôi may mắn có đông con, cháu, nhờ trời các cháu có công việc ổn định, gia đình khấm khá. Số tiền các cháu gửi về hàng tháng cũng được một khoản, tiền ăn uống của chúng tôi cũng chẳng đáng là bao. Tôi quyết định dành số tiền còn lại gửi sổ tiết kiệm giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn hơn mình. Số tiền chẳng đáng là bao nhưng nó là tấm lòng của chúng tôi" - bà Thảo nói.

Lấy tiền đi du lịch làm từ thiện

Trong năm người con của bà Thảo, trừ người con trai cả là liệt sĩ hi sinh trong kháng chiến chống Mỹ, 4 người còn lại đều đang định cư ở nước ngoài. Năm 1992, gia đình người con gái đang định cư bên Canada muốn đưa bố mẹ sang nước ngoài du lịch, tiện thể thăm con cháu nên đã gửi về hơn 1.000 USD cho vợ chồng bà. Tuy nhiên, bà đã đề nghị với con dùng số tiền ấy để làm từ thiện thay vì đi du lịch. Ban đầu vợ chồng nó không chịu. Về sau nghe tôi phân tích vợ chồng nó cũng chấp thuận. Năm ấy tôi dành tất cả số tiền gần 1 tỉ để gửi vào chùa làm công đức. Chứng kiến việc làm của tôi, cũng có người trong làng bĩu môi cho rằng tôi "gàn dở" thích khoe khoang, thích “chơi trội”. Tôi cũng không bận tâm. Mình làm việc thiện là vì cái tâm thì sợ gì người đời dị nghị. Dần dần mọi người cũng đã hiểu ra. Bây giờ cứ trong làng, trong phường có việc gì liên quan đến từ thiện là mọi người lại gọi tôi. Tôi cũng thấy lòng vui vui - bà Thảo nói.

Không chỉ năm 1992 mà nhiều năm sau đó, các con bà Thảo còn nhiều lần gửi tiền về cho bố mẹ đi du lịch nhưng lần nào bà cũng từ chối đi và dành tiền làm từ thiện. Đầu năm 2010, chồng bà bệnh nặng và mất, phần vì buồn, phần vì sức khỏe suy giảm bà Thảo phải tạm rời xa những chuyến đi từ thiện. Mọi công việc từ thiện, bà nhường cho người cháu ngoại của mình là chị Lê Minh Thủy đi thay. Ngoài việc đi đến các địa chỉ từ thiện phát quà, phát tiền, chị Thủy còn mở một xưởng may từ thiện ở phố Trần Nhật Duật. Xưởng may đã trở thành nơi ăn ở và làm việc cho hàng chục trẻ khuyết tật, mồ côi.

Giúp những người từng lầm lỡ

Đã bước sang tuổi 84 nhưng trông bà Thảo vẫn còn khỏe mạnh và minh mẫn lắm. Bà bảo, có được sức khỏe như thế cũng là nhờ gia đình bà làm từ thiện, tích đức cho đời. Chuyện đi làm từ thiện không phải chỉ đến đời bà mới bắt đầu làm mà đã có tiền lệ từ thời các cụ thân sinh của bà. Từ lúc bà Thảo còn là một cô bé, hàng năm cứ đến ngày lễ, tết, bố mẹ bà vẫn thường xuyên bỏ tiền túi mua gạo, lá về gói bánh chưng, rồi mua vải về may quần áo đem cho những người nghèo hơn mình trong làng. "Bố mẹ tôi luôn dặn dò chúng tôi sống trên đời phải có tấm lòng nhân ái. Có đức mặc sức mà ăn. Chỉ cần mọi người trong gia đình sống có tâm với đời, chịu khó tu tâm tích đức thì mọi việc trong cuộc sống cũng sẽ được thuận lợi, suôn sẻ. Có lẽ cũng bởi thế mà đến bây giờ tôi vẫn mạnh khỏe, tỉnh táo như thế này. Các con tôi cũng rất hiếu thuận, cuộc sống, công việc đều thuận lợi, thành đạt" - bà Thảo tâm sự.

Không chỉ nhận được sự hiếu thuận của con cháu trong nhà mà bà Thảo còn có rất nhiều con nuôi, là những người được bà giúp đỡ trước kia. Đến nay, nhiều người trong số họ đã thành đạt, cuộc sống êm ấm nhưng hàng năm vẫn không quên đến thăm nom, chăm sóc "mẹ nuôi". Trong số những người con nuôi ấy có anh Hoàng Văn Đức và Nguyễn Văn Hòa là những người thường xuyên ghé thăm bà nhất. Bà kể, vào đầu những năm 1990, khi bắt đầu làm từ thiện, bà đặc biệt quan tâm đến những người không may lầm lỡ, vướng vào vòng lao lí.

Đối với những người ấy, bà vừa giúp đỡ về mặt tiền bạc, công việc, vừa khuyên nhủ, giáo dục hướng họ đến cái thiện. Anh Đức và anh Hòa là hai trong số những người được bà giúp như thế. Bà Thảo nhớ lại: "Hồi đó gia đình tôi cũng làm ăn có của dư của để nên mở được một xưởng đúc sản phẩm cho điện cơ Thống Nhất ở gần nhà. Một lần tôi vô tình biết được hai trường hợp là cậu Đức và cậu Hòa phạm tội lấy trộm nhôm của hợp tác xã và bị kết án 2 năm rưỡi tù giam. Tôi đã lên phường, lên quận xin giảm án cho hai cậu ấy từ án tù giam xuống còn 1 năm án treo, đồng thời bảo lãnh cho hai người về làm công nhân tại xưởng đúc.

Khi mẹ cậu Đức mất, tôi cũng đứng ra lo ma chay. Hai cậu ấy đã xin nhận tôi làm mẹ đỡ đầu. Hiện nay cả hai đã có gia đình, cuộc sống khá giả lắm. Tết năm nào cũng dẫn vợ con đến thăm tôi, các cháu đều gọi tôi là bà nội". Bà Thảo cho biết, sắp tới đợi sức khỏe hồi phục, bà sẽ lại tiếp tục những chuyến đi làm từ thiện của mình. "Lâu rồi không được đi, tôi cũng thấy chân tay buồn buồn, khó chịu. Mỗi lần đến một địa chỉ nào đó, phát quà rồi chứng kiến niềm vui của mọi người, lòng tôi vui và phấn khởi lắm. Những món quà của mình chẳng đáng là bao, nhưng quan trọng nó là tấm lòng, là cái tâm thực của tôi. Con người sống với nhau quan trọng nhất là tình cảm. Tấm lòng nhân ái sẽ xoa dịu nỗi đau và gắn kết mọi người gần nhau hơn".