pháp luật xã hội

Những ngày gần đây, khi báo chí đưa tin Bộ NN-PTNT ban hành Thông tư 33/2012/TT-BNNPTNT quy định thịt và phụ phẩm bảo quản ở nhiệt độ thường chỉ được bày bán trong vòng 8 giờ kể từ khi giết mổ đã khiến người tiêu dùng đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, cũng không ít người tỏ ra hoài nghi, cho rằng “nghe thì hay”, nhưng chưa chắc đã thực hiện được, giống như hàng loạt các qui định kiểu cấm hút thuốc lá nơi công cộng, cấm đổ rác bừa bãi, hay gần đây là cấm nghe điện thoại tại cây xăng… vậy!

Ngoài việc chỉ cho phép bán trong vòng 8 giờ kể từ khi giết mổ với thịt được bảo quản ở nhiệt độ thường, Thông tư 33 còn yêu cầu không được dùng hoá chất để bảo quản thịt và phụ phẩm tươi sống. Thịt và phụ phẩm kể từ khi giết mổ được bảo quản ở nhiệt độ 0 – 5oC chỉ được bày bán trong vòng 72 giờ kể từ khi giết mổ. Đối với phụ phẩm là dạ dày, ruột non và ruột già bảo quản ở nhiệt độ 0 – 5oC chỉ được bày bán trong vòng 24 giờ kể từ khi giết mổ. Thịt và phụ phẩm được bày bán phải có dấu kiểm soát giết mổ hoặc tem kiểm tra vệ sinh thú y và có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan thú y theo quy định. Đồng thời, chủ cơ sở và người làm việc phải có giấy xác nhận đủ sức khỏe do cơ sở y tế cấp huyện trở lên cấp (ít nhất một lần trong một năm), đảm bảo vệ sinh cá nhân khi làm việc như không được ăn uống, hút thuốc, khạc nhổ trong khi pha lọc, bán hàng và bốc dỡ thịt và phụ phẩm; phải rửa tay bằng xà phòng trước khi pha lọc, sau khi đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với những vật liệu bị ô nhiễm… Bao bì tiếp xúc trực tiếp với thịt và phụ phẩm phải được sản xuất từ vật liệu an toàn, không thôi nhiễm các chất độc hại, mùi vị lạ, bảo đảm chất lượng của thịt và phụ phẩm trong thời hạn sử dụng.

Thông tư 33 có hiệu lực từ ngày 3-9-2012, nên chỉ còn chưa đầy tháng nữa cho những tiểu thương có thói quen kinh doanh kiểu “chợ chiều” phải tìm cách bán cho hết hàng, hoặc chuẩn bị tủ đông lạnh ngay để trữ thịt nếu không muốn phạm luật. “Nghe qua” qui định mới này, chị Hà, một tiểu thương của chợ Yên Phụ  cho rằng nếu bắt bán thịt đúng trong vòng 8 giờ từ khi giết mổ thì chắc chị phải lấy bớt đi 1/3 lượng hàng. Bởi thông thường các lò mổ bắt đầu hoạt động lúc 1 giờ sáng và kết thúc vào 5, 6 giờ. Các tiểu thương thường lấy thịt lúc 4,5 giờ về để pha chế. Theo qui định mới này, nếu tiểu thương lấy sản phẩm thịt được giết mổ từ lúc 2 giờ sáng, thì trong 8 giờ, nghĩa là chỉ được bán đến 10 giờ sáng là đã “hết hạn”. Theo chị Hà, trong vòng 8 giờ từ lúc giết mổ chắc chắn chị không thể bán hết hết được số thịt (khoảng 100kg/ngày) bởi lâu nay chị ngồi chợ cả sáng lẫn chiều mà nhiều khi hàng vẫn tồn đến ngày mai. Còn việc bảo quản trong tủ đông càng khó khả thi hơn vì phần lớn các chợ dân sinh ở Hà Nội diện tích chật hẹp, các quầy bán thịt san sát nhau, nếu thêm tủ đông sẽ phải qui hoạch lại, chưa nói đến hệ thống điện thường rất “nhập nhằng”…

Một chuyên gia về vệ sinh thực phẩm cho biết, nếu để ở nhiệt độ thường ngoài trời, thịt sống sau 8 giờ sẽ có rất nhiều vi khuẩn phát sinh, thịt sẽ bị mất đi nhiều dưỡng chất, thậm chí có thể gây độc cho người sử dụng. Bởi vậy, quy định thịt và phụ phẩm tươi sống để ở nhiệt độ thường chỉ được bán trong vòng 8 giờ kể từ khi giết mổ là cần thiết, nhất là trong điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm đáng báo động như hiện nay. Nhưng rõ ràng, để qui định rất tiến bộ này thực hiện được, Bộ NN-PTNT cần đưa ra các hướng dẫn “chặt chẽ” hơn.

Cụ thể như tất cả thực phẩm từ thịt động vật tươi sống phải được “kiểm soát thật sự” từ khâu giết mổ, vận chuyển. Sau khi giết mổ, thịt và phụ phẩm phải có tem, dấu kiểm dịch ngay tại lò mổ thể hiện được thời gian, nguồn gốc thực phẩm đó để người tiêu dùng phân biệt (hiện nay tem, dấu kiểm dịch chỉ thể hiện nguồn gốc thực phẩm). Sau đó, phải cải tạo lại các chợ dân sinh truyền thống, trang bị kho đông lạnh, hoặc các thùng lạnh để lưu trữ thực phẩm bán chưa hết. Tại các siêu thị, nhãn thịt bày bán  ngoài thông tin ngày giờ đóng gói, hạn sử dụng như hiện nay, cần có thêm thông tin về thời gian giết mổ để người tiêu dùng xác định được hạn sử dụng chính xác… Chưa kể, tại các nhà hàng, quán ăn, việc kiểm soát nguồn thịt được giết mổ từ thời điểm nào đến khi chế biến cho người ăn còn nan giải hơn.

Bên cạnh đó, cần phải tuyên truyền cho các tiểu thương tự giác thực hiện bởi nếu họ cố tình “lách” (như bán hết 8 giờ ở nhiệt độ thông thường mới cho thịt vào kho đông lạnh bán tiếp trong 72 giờ nữa, hoặc để trông thịt lúc nào cũng tươi mới, sau khi giết mổ xong họ sử dụng ngay hóa chất bảo quản…) thì trong tình trạng kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm như hiện nay, người tiêu dùng vẫn “lĩnh đủ”, dù đã có luật!