Ẩn họa tai nạn từ những điểm trông giữ phương tiện đường thủy...

Cập nhật: 11:56 | 07/10/2017
Hà Nội được đánh giá có tuyến đường thủy hoạt động khá nhộn nhịp, điều này cũng đồng nghĩa với việc có một lượng không nhỏ phương tiện vận tải đường thủy vi phạm pháp luật bị xử lý. Nhưng hiện TP mới chỉ có một số bến bãi nhỏ được dùng làm nơi lưu giữ phương tiện vi phạm. Đáng lo hơn, ngay cả những bến này, việc neo giữ tàu, thuyền vi phạm hết sức sơ sài...

Chênh vênh bến trông giữ phương tiện vi phạm luật

Cảng Sơn Tây nằm trên địa bàn thị xã Sơn Tây, Hà Nội do Cty CP cảng Hồng Hà quản lý. Theo Giấy phép do Cục Đường thủy nội địa Việt Nam cấp, cảng chỉ có hai cầu tàu bê tông cốt thép. Nhưng từ năm 2016 đến nay, cảng được giao thêm chức năng trông giữ các phương tiện tàu, thuyền vi phạm Luật Giao thông đường thủy do Đội tuần tra kiểm soát số 1, Phòng Cảnh sát đường thủy Hà Nội nằm liền kề cảng lập biên bản tạm giữ phương tiện. Điều này cũng đồng nghĩa với việc phạm vi hoạt động của cảng được mở rộng thêm, thậm chí nằm ngoài cả khu vực được cấp phép hoạt động.

Nhưng điều đáng lo hơn, do đây là lĩnh vực mới với cảng nên sự an toàn của các phương tiện được lưu giữ tại bến mới hết sức sơ sài.

Theo chân một người dân địa phương, chúng tôi có mặt tại bến lưu giữ phương tiện này, nó nằm ngay dưới chân đê, cách đường xuống một bến đò dẫn sang địa bàn huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc không xa. Từ đây đi thêm vài chục mét là tới trụ sở của Đội tuần tra kiểm soát số 1.

Năm nay Hà Nội và các tỉnh phía Bắc liên tục phải hứng chịu các trận mưa lớn, nhỏ nên nước sông Hồng luôn dâng cao và chảy xiết. Chỉ vào hàng chục con tàu vi phạm luật đang bị tạm giữ, ông Nguyễn Trọng An, từng nhiều năm sống bằng nghề sông nước và cũng là người dân sống tại đây không khỏi lo lắng: “Anh nhìn đấy, nước chảy mạnh, tàu dưới bến toàn tàu to nhưng được buộc với nhau chỉ bằng những sợi dây hết sức mong manh so với trọng lượng tàu và lực xiết của dòng nước. Nguy cơ tàu bị đứt dây có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Tuyến sông này hoạt động đường thủy rất nhộn nhịp, ngày và đêm rất nhiều tàu, thuyền ngược xuôi để tới các tỉnh lân cận như Vĩnh Phúc, Phú Thọ… Còn tại Hà Nội, nó đi qua một loạt quận, huyện và thị xã như Bắc Từ Liêm, Đan Phượng, Phúc Thọ, Sơn Tây, Ba Vì… Không may, trong đêm tối chỉ cần một tàu bị đứt dây trôi tự do sẽ là mối nguy hiểm rất lớn cho chủ tàu và các phương tiện lưu thông”.

Lời người đàn ông này nói không sai, tới sát vị trí bến chúng tôi thấy chỉ có một số tàu được neo giữ với đất liền bằng sợi dây thừng, các tàu còn lại thì tàu này liên kết với tàu kia bằng những đoạn dây thừng, dây cáp khá mong manh. Tàu bị tạm giữ tại đây lên tới gần 30 chiếc. Đa số các chủ tàu không có mặt ở đây, chỉ có một số tàu lớn có lẽ đến từ địa phương khác nên thuyền trưởng và thủy thủ vẫn sinh hoạt trên tàu vừa để trông hàng, vừa tránh việc đi lại xa xôi tốn kém.

Anh Nguyễn Đình Toán, chủ của một tàu cát bị tạm giữ ở bến này gần một tháng không giấu được lo âu. Anh nói: “Nước ở đây chảy rất mạnh, trong khi đó tàu của tôi và tàu bạn được buộc vào nhau chỉ bằng dây nhỏ, có cảm tưởng như những con tàu nằm giữa bãi này còn không được buộc với nhau. Tàu của tôi nằm sát bờ còn đỡ lo, chứ một số chủ tàu nằm ngoài cùng đến nhìn tàu mình mà họ không khỏi thở dài”.

Ông Tăng Minh Ngọc, GĐ Cty CP cảng Hồng Hà thừa nhận, lĩnh vực trông các phương tiện vị phạm luật đường thủy mới được TP giao cho Cty. Bến vẫn có bảo vệ trông cả ngày lẫn đêm. Không chỉ bến này, tại huyện Thường Tín, Cty cũng được TP giao trông coi một bến tạm giữ các phương tiện đường thủy khác. Khi được hỏi về sự an toàn của những bến bãi tạm giữ phương tiện đường thủy do Cty quản lý, ông Ngọc cho biết, tại bến Thường Tín từng có một tàu bị chìm.

an hoa tai nan tu nhung diem trong giu phuong tien duong thuy
Cảnh neo buộc sơ sài tại điểm trông giữ phương tiện vi phạm luật do Cty CP cảng Hồng Hà quản lý. Ảnh: K.H.

Bao giờ giải được bài toán bến bãi trông giữ phương tiện?

Rất bí, gần như không có điểm trông và quản lý các phương tiện đường thủy vi phạm luật là câu chuyện đang xảy ra không chỉ ở Hà Nội mà gần như tại rất nhiều tỉnh thành khác trong cả nước. Thừa nhận thực tế này, ông Hoàng Hồng Giang, Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa Việt Nam cũng cho biết, hiện tại cả nước mới có 2 địa phương là Hải Phòng và TP HCM có địa điểm trông giữ phương tiện vi phạm, nhưng chỉ đủ khả năng trông giữ phương tiện vi phạm chờ khởi tố và cũng chỉ được xây dựng với quy mô nhỏ, có phao neo giữ phương tiện và thường bố trí ở các đoạn kênh, đoạn sông nhánh.

Trong khi đó, mỗi phương tiện thủy bình quân thường có chiều dài tới 20m, rộng tới 3m. Điều này đòi hỏi một diện tích lớn mặt nước và trên bờ làm điểm trông giữ.

Ông Dương Đức Hải, Trưởng phòng CSGT đường thủy, CA TP Hà Nội thống kê: Trong 6 tháng đầu năm 2017, lực lượng CSGT đường thủy đã kiểm tra, lập biên bản xử phạt 2.832 trường hợp. Lỗi chủ yếu vẫn là neo đậu sai quy định, chở quá tải, người đi đò không mặc áo phao... Cũng trong thời gian này đã xảy ra 9 vụ va chạm làm chìm một số tàu thuyền. Trên đường bộ, khi phát hiện phương tiện vi phạm có thể điều xe chuyên dụng kéo về bãi để xử lý.

Nhưng dưới nước, CSGTĐT cũng như thanh tra giao thông (TTGT) đường thủy đều chưa được trang bị tàu kéo công suất lớn. Vì vậy, không thể cưỡng chế với các phương tiện thủy có trọng tải lớn. Đáng ngại hơn, khi gặp những phương tiện với nhiều lỗi vi phạm và có thể gây nguy hiểm cho các tàu thuyền khác đang lưu thông trên sông, lực lượng chức năng phải đi thuê tàu có sức kéo lớn để đưa về điểm tập kết.

Ông Đoàn Đức Quang, đội trưởng Đội TTGT đường thủy Hà Nội cho biết, trường hợp phát hiện các phương tiện đường thủy vi phạm buộc lực lượng TTGT phải phối hợp với các lực lượng khác đưa phương tiện về các vị trí, như cảng Hà Nội, cảng Khuyến Lương, cảng Sơn Tây để đình chỉ hoạt động của phương tiện.

Nhiều trường hợp vì khó đưa tàu vi phạm về bến bãi, TTGT phải áp dụng biện pháp đình chỉ phương tiện tại chỗ. Với những trường hợp này TTGT phải cử người giám sát trông coi phương tiện để buộc DN chấp hành hình phạt.

Hà Nội có 15 tuyến sông lớn, nhỏ các loại với tổng chiều dài 493,3km, trong đó: 3 tuyến sông chính (sông Hồng, sông Đuống, sông Đà) chảy qua 17 quận, huyện, 106 xã, phường, thị trấn. Riêng tuyến sông Hồng dài 89km đường thủy nội địa giáp ranh với 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hưng Yên. Ngoài ra, dọc các tuyến sông có 32 bến khách qua sông (1 bến du lịch dọc sông, 31 bến khách ngang sông) nhưng chỉ có 6 bến khách ngang sông có giấy phép hoạt động, 18 bến đối lưu với các tỉnh giáp ranh; 13 tổ chức có giấy phép khai thác cát bãi nổi trên sông Hồng, sông Đà; 14 địa bàn trọng điểm về khai thác tài nguyên, khoáng sản cát, sỏi lòng sông; 220 bến bãi tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng (45 bến bãi có phép, 175 bến bãi không đúng quy định); 3 làng vạn chài; 21 bãi nổi có người dân sinh sống, đi lại sản xuất và trồng hoa màu; 5 điểm tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông đường thủy nội địa; 9 tụ điểm vui chơi, giải trí trên các tuyến đường thủy nội địa…

Khắc Hạnh