Một Cty ở Hà Tĩnh kêu cứu:

Bài 3: Những văn bản "tiền hậu bất nhất" của UBND tỉnh Hà Tĩnh dưới góc nhìn luật sư

22:13 ngày 27/11/2016

(PL&XH) – Xung quanh việc UBND tỉnh Hà Tĩnh liên tục thay đổi lý do thu hồi một phần diện tích mỏ khai thác đá đối với Cty CPXDI Hà Tĩnh, Luật sư cho rằng việc làm đó khiến doanh nghiệp dễ rơi vào trạng thái cảm giác “bị tung hỏa mù” chưa biết phải khiếu nại lý do nào trước, lý do nào sau cho phù hợp.

15271234_1159691714151248_599388815_o
Việc UBND tỉnh Hà Tĩnh buộc dừng hoạt động và ra thông báo yêu cầu thu hồi đối với diện tích hơn 5ha này trong tổng số diện tích cấp phép cho doanh nghiệp lại chưa có lý do nào thuyết phục.

Thời gian gần đây, dư luận hết sức quan tâm tới loạt bài mà báo Phapluatxahoi.vn đã đăng tải, phản ánh nội dung UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành nhiều văn bản với nhiều lý do khác nhau nhưng chỉ một mục đích là thu hồi 1 phần diện tích mỏ khai thác đá đã cấp cho Cty CPXDI Hà Tĩnh. Họ băn khoăn về tính pháp lý của những văn bản mà UBND tỉnh Hà Tĩnh đưa ra, cũng như quy trình thực hiện các văn bản liệu đã đúng… Và đặc biệt đó là bản chất thực của việc thu hồi này có phải vì mục đích công cộng, quốc phòng.

Để dư luận rộng đường hơn trong việc tiếp cận thông tin, dưới góc độ pháp lý liên quan tới vụ việc này, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn với Luật sư Phan Chiều – Phó văn phòng Luật An Phát thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Hà Tĩnh.

15218628_1159690384151381_276862574_n
Luật sư Phan Chiều - Phó văn phòng luật sư An Phát thuộc Đoàn luật sư tỉnh Hà Tĩnh.

Thưa ông, ông đã đọc bài viết liên quan tới vụ việc của Cty CPXDI Hà Tĩnh mà báo PL&XH đăng tải, dưới góc nhìn pháp lý, ông có đánh giá nào về việc làm của UBND tỉnh Hà Tĩnh?

Luật sư Phan Chiều: Trên cơ sở quy định tại Điều 51 Luật đầu tư 2005, khoản 1 Điều 34 Nghị định 108/2006/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Luật đầu tư 2005. Và Quyết định số 40/2013/QĐ-UBND ngày 16/5/2013 của UBND tỉnh Hà Tĩnh. Để được chấp thuận đầu tư mở rộng quy mô diện tích mỏ, tăng công suất khai thác, trước hết Cty CPXDI  Hà Tĩnh phải làm thủ tục điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư đầy đủ theo những quy định đã nêu.

Rõ ràng, trước khi trình UBND tỉnh xem xét về chủ trương chấp thuận điều chỉnh dự án đầu tư thì cơ quan đăng ký đầu tư là Sở kế hoạch đầu tư Hà Tĩnh, có trách nhiệm lấy ý kiến các cơ quan có thẩm quyền liên quan như: Sở xây dựng, Sở Tài nguyên và môi trường, UBND huyện Thạch Hà, Sở Giao thông vận tải, UBND xã Thạch Bàn,… về những nội dung điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư của doanh nghiệp liên quan tới hoạt động khai thác mỏ đá tại xã Thạch Bàn. Trên cơ sở đồng thuận, thống nhất ý kiến việc chấp thuận, thì cơ quan đăng ký mới trình lên để UBND tỉnh Hà Tĩnh duyệt chủ trương và cấp giấy phép khai thác cho Cty CPXDI Hà Tĩnh.

Với nội những nội dung như báo đã phản ánh, xét về mặt trình tự thủ tục pháp lý thì Cty CPXDI Hà Tĩnh đã tuân thủ đầy đủ. Về ý kiến trong các văn bản cho rằng các ngành liên quan đã không thực hiện đầy đủ trách nhiệm, thẩm định khảo sát và tham mưu cấp giấy phép khai thác mỏ đá giai đoạn mở rộng như UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh nêu, tôi cho rằng việc đó đang còn mang tính chất chung chung, không cụ thể.

Bởi, xét về nguyên tắc, khi doanh nghiệp trình xin ý kiến thì các cơ quan có thẩm quyền liên quan như Sở Tài nguyên môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Xây dựng,… buộc phải có ý kiến ngay từ ban đầu đối với các nội dung như: Có hay không việc cấp chồng lên diện tích rừng phòng hộ, có ảnh hưởng tới yếu tố tâm linh, môi trường khu vực có di tích lịch sử quốc gia, có phù hợp quy hoạch – kế hoạch sử dụng đất tại địa phương hay không…

Không thể có quy trình ngược là cấp giấy chứng nhận đầu tư, cấp phép khai thác, cho thuê đất rồi UBND tỉnh và các cơ quan liên quan mới quay lại xem xét đến những lý do phù hợp hay không phù hợp như trên để rồi lại đi thu hồi dự án của doanh nghiệp.

Nếu dự án nào cũng như vậy cho thấy sự thiếu chuyên nghiệp, thiếu trách nhiệm trong việc thẩm định, quản lý đầu tư của các cơ quan ban, ngành sở tại. Điều đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của doanh nghiệp. Trường hợp Cty này có thể xem là một viện dẫn cụ thể đẩy đủ, cũng vì kiểu làm việc tùy tiện đó đã khiến doanh nghiệp rơi vào cảnh lao đao. Đứng trước nguy cơ phá sản và tất nhiên kéo theo sẽ là nhiều hệ lụy tai hại khác mà có thể các cơ quan quản lý cũng như UBND tỉnh Hà Tĩnh chưa lường hết được.

Cũng phải khẳng định rằng, việc làm này ít khi xảy ra, vì khi được giao nhiệm vụ thẩm định, kiểm tra, khảo sát để tham mưu cho UBND tỉnh trong lĩnh vực đầu tư, cấp phép thì các cơ quan sở tại cũng đã phải hết sức kỹ lưỡng. Thực tế, doanh nghiệp bị thu hồi dự án cơ bản vì không thực hiện dự án, không tuân thủ theo đề án trình xin đầu tư…mới bị thu hồi, xử lý.

Và dường như trong sự việc này thì UBND tỉnh Hà Tĩnh đã quên rằng, theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Nghị định 108/2006/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật đầu tư, quy định: “2. Cơ quan nhà nước có thm quyền không xem xét lại các nội dung đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khác thẩm định, phê duyệt trước đó”. Như vậy, UBND tỉnh Hà Tĩnh cần lưu ý rằng không thể xem xét lại các nội dung ý kiến của các cơ quan có thẩm quyền liên quan về việc thẩm định cấp phép đầu tư và cấp phép khai thác khoảng sản cho Cty CPXDI Hà Tĩnh đã thực hiện trước đó.

Ông đánh giá thế nào về việc UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành nhiều văn bản với nhiều lý do khác nhau nhưng chỉ mục đích duy nhất là thu hồi một phần mỏ khai thác đá đã cấp cho Cty, cũng như tính pháp lý của những văn bản đó?

Luật sư Phan Chiều: Cần phải khẳng định rằng nếu cùng một nội dung vụ việc nhưng UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành nhiều văn bản với nhiều lý do khác nhau thì có lẽ UBND tỉnh Hà Tĩnh cần xem xét lại bộ phận tham mưu văn bản.

Bởi, khi doanh nghiệp nhận được nhiều văn bản cùng một yêu cầu thu hồi nhưng với những lý do khác nhau sẽ gây cảm giác bị “tung hoả mù”, bị nhũng nhiễu, cố ý gây khó, chèn ép áp đặt thiếu khách quan, thiếu thực tế. Hơn nữa, trên phương diện thực hiện các văn bản pháp lý hành chính Nhà nước thì rõ ràng là đơn vị chức năng không thể sử dụng tùy tiện được.

Chính việc thay đổi lý do thu hồi “tít mù” như vậy khiến chủ doanh nghiệp không biết căn cứ vào đâu để giải trình với đơn vị quản lý. Cũng như việc khiếu nại sẽ phức tạp, khiến họ bối rối và không biết phải khiếu nại lý do nào trước, lý do nào sau cho phù hợp.

Nếu UBND tỉnh Hà Tĩnh nhất quyết thu hồi với những lý do nêu trên, tôi cho rằng việc làm đó không phù hợp đối với các quy định liên quan đến việc thu hồi giấy chứng nhận đầu tư, chấm dứt hoạt động đầu tư  theo quy định tại khoản 2 Điều 64 Luật đầu tư 2005, Điều 48 Luật đầu tư 2014 và quy định các văn bản hướng dẫn thi hành.

Còn liên quan đến lý do mới nhất mà UBND tỉnh đưa ra để làm căn cứ thu hồi là phục vụ giải phóng mặt bằng xây dựng tuyến đường Quốc phòng ven biển. Nếu xét về mặt pháp luật thì UBND tỉnh có thể lấy làm lý do để thu hồi nhưng để doanh nghiệp “tâm phục, khẩu phục” thì UBND tỉnh cần phải công khai, xem xét tuyến đường này có nằm trong quy hoạch hay không. Tuyến đường Quốc phòng ven biển này ảnh hưởng trực tiếp đến phần diện tích được cấp mỏ hay không?

Kèm theo đó là việc cần phải lấy ý kiến của các cơ quan có thẩm quyền liên quan, giải trình của của doanh nghiệp về nội dung này. Trên cơ sở, trao đổi, góp ý và tiếp thu ý kiến của các bên một cách khách quan, thực tế thì lúc đó UBND tỉnh quyết định cũng chưa muộn. Nếu thực tế đủ cơ sở như lý do UBND tỉnh đưa ra để thu hồi mỏ khai thác đá thì tôi tin rằng doanh nghiệp cũng sẽ tuân thủ thực hiện chứ không đang “kêu cứu” như vậy, vì hơn ai hết họ hiểu trách nhiệm cũng như ý thức được các vấn đề an ninh quốc phòng, quốc gia.

Vậy, để hài hòa lợi ích đôi bên trong sự việc này, tránh để doanh nghiệp cũng dư luận hiểu sai về cách làm việc, cách quản lý của cơ quan Nhà nước thì UBND tỉnh Hà Tĩnh cần phải làm gì?

Luật sư Phan Chiều: Từ những phân tích trên, theo quan điểm của tôi UBND tỉnh Hà Tĩnh cần giải quyết vụ việc một cách dứt điểm, đúng trình tự pháp luật, đảm bảo quyền lợi pháp luật quy định đối với nhà đầu tư. UBND tỉnh cần xem xét lại một cách tổng thể các chủ trương, chính sách quản lý, quy hoạch liên quan đến Khu vực cấp giấy phép khai thác trên qua các thời kỳ.

Và cần phải có sự điều chỉnh phù hợp với thực tế hoạt động của các doanh nghiệp nếu không sẽ ảnh hưởng đến quy hoạch tổng thể. Và hệ lụy không đơn thuần là thiệt hại kinh tế chỉ doanh nghiệp này phải gánh, mà còn ảnh hưởng nặng nề tới sự phát triển kinh tế chung của địa phương. Bởi rằng, theo đề án thì mỏ khai thác đá này cũng có nhiệm vụ phục vụ công tác xây dựng, cung cấp vật liệu xây dựng cho 9 xã bãi ngang ven biển của tỉnh Hà Tĩnh tại khu vực. Nhất là trong giai đoạn này khi mà cả đất nước đang vào cuộc mãnh mẽ trong nhiệm vụ xây dựng Nông thôn mới.

Thay vì lối làm việc cứng rắn không cần thiết gây mất hòa khí đôi bên, UBND tỉnh Hà Tĩnh cần thực hiện đối thoại, cùng doanh nghiệp tháo gỡ những vướng mắc, vừa giúp đỡ doanh nghiệp không phải rơi vào cảnh lao đao, vừa thực hiện được nhiệm vụ chính trị - xã hội, quốc phòng an ninh một cách ổn thỏa.

Nhất thiết, tránh trường hợp, thu hồi dự án, giấy phép một cách thiếu khách quan, không  minh bạch dẫn đến trường hợp doanh nghiệp khiếu nại kéo dài, thậm chí khởi kiện đòi quyền lợi,…gây mất tiền của cho cả hai bên, cũng như việc giảm đi tính ổn định về tình hình kinh tế, chính trị địa của tỉnh. Hết sức tránh việc làm suy giảm niềm tin của các nhà đầu tư đã và đang triển khai trên toàn tỉnh.

Xin cảm ơn ông về cuộc phỏng vấn này.

 

Hoàng Phạm / PL&XH

  • Từ khóa: