Bảo đảm nhu cầu tiếp cận thông tin của người khuyết tật

Cập nhật: 09:31 | 07/07/2018
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 13/2018/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Tiếp cận thông tin. Trong đó, Nghị định nêu rõ các biện pháp tạo điều kiện thuận lợi để người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và người khuyết tật (NKT) thực hiện quyền tiếp cận thông tin.

Điều đó thêm một lần nữa khẳng định những nỗ lực của Chính phủ trong việc tạo ra hành lang pháp lý để NKT có thể hòa nhập nhanh với cộng đồng…

Theo nghiên cứu của Trung tâm Tư vấn hỗ trợ hòa nhập NKT TP Hà Nội, NKT hiện gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận thông tin (TCTT) và thực hiện quyền thông tin.

Việt Nam hiện có trên 7 triệu NKT và đây là đối tượng cần nhiều sự giúp đỡ, đặc biệt trong việc tạo điều kiện để họ TCTT. TCTT với NKT là một quyền hết sức quan trọng, không chỉ mở cánh cửa giúp họ hòa nhập với xã hội, mà còn giúp họ có cơ hội phát triển, khẳng định bản thân.

Đánh giá việc Luật TCTT có hiệu lực đã tạo ra cơ sở pháp lý để Nhà nước ưu tiên triển khai với các đối tượng yếu thế đảm bảo quyền thông tin và kéo gần khoảng cách phát triển của nhóm đối tượng này với các nhóm đối tượng khác.

Anh Nguyễn Tiến Thành (Ủy viên Ban chấp hành Hội người mù quận Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết, là đối tượng phải chịu nhiều thiệt thòi nên những NKT, khiếm thị luôn mong muốn được TCTT trong đời sống xã hội.

Tại Hội người mù TP Hà Nội và Hội người mù quận Thanh Xuân, đầu tháng đều có buổi hội thảo, tọa đàm, đào tạo tập huấn dành cho các hội viên qua CLB Tri thức đời sống. “Hội mời các diễn giả, báo cáo viên trao đổi về các vấn đề trong đời sống, hôn nhân gia đình, pháp luật về đất đai, dân sự, các thông tư, nghị định, những vấn đề liên quan đến NKT, khiếm thị… với sự hỗ trợ của Sở Tư pháp Hà Nội, các tổ chức xã hội.

Ngoài ra, Hội mở các lớp đào tạo CNTT, phần mềm dành cho người khiếm thị - đây là kênh TCTT cho các hội viên” – anh Thành chia sẻ.

bao dam nhu cau tiep can thong tin cua nguoi khuyet tat

Tiếp cận thông tin không chỉ mở cánh cửa để NKT hòa nhập với xã hội mà còn giúp họ có cơ hội phát triển, khẳng định bản thân. Ảnh tư liệu

Theo một nghiên cứu của Trung tâm Tư vấn hỗ trợ hòa nhập NKT TP Hà Nội (ICC), Việt Nam hiện có trên 7 triệu NKT, trong đó có 37% NKT thuộc hộ nghèo, 35% NKT trên 6 tuổi chưa biết chữ và 80% NKT trong độ tuổi lao động không có cơ hội tham gia thị trường lao động.

Ông Phạm Văn Lực, Hội người mù huyện Thanh Trì, TP Hà Nội cho biết, người khiếm thị luôn mong muốn được tiếp cận thông tin trên báo đài, truyền hình về các vấn đề như hôn nhân gia đình, pháp luật về đất đai, dân sự tới những quyền lợi thiết thực liên quan.

Thế nhưng, rào cản là nhiều chương trình phát sóng hiện nay thiếu định hướng thị giác về hình ảnh phát sóng, thiếu giao tiếp bằng lời nói và thường chỉ chú trọng tới hình ảnh.

Cũng gặp khó khăn khi tiếp cận thông tin, Phó Chủ tịch Chi hội Người điếc Hà Nội Đỗ Hoàng Thái Anh cho biết, đa phần người khiếm thính lấy thông tin qua bố mẹ, người thân và luôn gặp trở ngại về giao tiếp như không đọc được văn bản, sách vở nếu không được dịch ra ngôn ngữ, kí hiệu vì thế thông tin rất ít.

Thông tin về thời sự rất hạn chế, chủ yếu liên tưởng qua hình ảnh, nhất là khi chương trình thời sự cho NKT thường phát vào 22g, quá muộn để NKT theo dõi.

Đáng nói là hiện chưa có hệ thống ngôn ngữ kí hiệu thống nhất trong cả nước, mỗi vùng miền sử dụng một loại ngôn ngữ khác nhau, người khiếm thính hiện vẫn chưa học qua các lớp ngôn ngữ, kí hiệu mà chỉ giao tiếp với nhau qua ngôn ngữ tự phát trong cộng đồng.

Việc Nghị định 13 được ban hành trên thực tế đã góp phần không nhỏ trong việc đưa ra quy định về cung cấp thông tin liên quan trực tiếp tới đời sống, sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của NKT, theo đó những thông tin này phải được kịp thời công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng dưới các hình thức cung cấp thông tin thuận lợi cho NKT.

Căn cứ vào điều kiện thực tế, cơ quan Nhà nước thiết lập Cổng thông tin điện tử, Trang thông tin điện tử của cơ quan mình trong đó có cung cấp chức năng cơ bản để hỗ trợ NKT tiếp cận, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông cho việc tiếp cận thông tin đăng tải trên các Cổng thông tin điện tử, Trang thông tin điện tử.

Cơ quan cung cấp thông tin bảo đảm các hình thức cung cấp thông tin phù hợp với khả năng tiếp cận của người yêu cầu cung cấp thông tin và điều kiện thực tế của cơ quan; bố trí thiết bị nghe, nhìn và các thiết bị phụ trợ phù hợp với dạng và mức độ khuyết tật của người yêu cầu cung cấp thông tin và phù hợp với điều kiện thực tiễn của cơ quan mình; tạo điều kiện cho người yêu cầu cung cấp thông tin sử dụng các thiết bị nghe, nhìn, các thiết bị phụ trợ và các phương tiện kỹ thuật khác của cá nhân để tiếp cận thông tin theo yêu cầu.

Cơ quan cung cấp thông tin bố trí cán bộ, công chức hướng dẫn, giải thích và giúp đỡ NKT gặp khó khăn trong việc điền phiếu, ký phiếu yêu cầu cung cấp thông tin hoặc khó khăn trong việc tiếp cận thông tin; lồng ghép các kiến thức, kinh nghiệm cung cấp thông tin đối với NKT trong các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao trình độ chuyên môn cho bộ phận đầu mối và cán bộ, công chức đầu mối cung cấp thông tin của cơ quan.

Bản Sa