Về việc xác minh điều kiện đương nhiên xóa án tích theo BLHS 2015:

Cần xem xét có hành vi phạm tội mới hay không

Cập nhật: 09:56 | 21/04/2018
Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia vừa có văn bản gửi Sở Tư pháp các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương hướng dẫn nghiệp vụ lý lịch tư pháp. Trong đó đã hướng dẫn cụ thể về việc xác minh điều kiện đương nhiên được xóa án tích để cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017).  

Theo Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia, quy định về điều kiện đương nhiên được xóa án tích trong Bộ luật Hình sự 2015 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2018) đã có sự thay đổi. Cụ thể, theo quy định tại Điều 63, Bộ luật Hình sự 1999(sửa đổi, bổ sung 2009) thì một trong những điều kiện đương nhiên xóa án tích là người bị kết án không phạm tội mới. Còn theo Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015 là người bị kết án không có hành vi phạm tội mới trong thời hạn theo quy định.

Việc xác định một người có hành vi phạm tội mới căn cứ vào khoản 1 và khoản 4 Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Đó là khi có đủ căn cứ để xác định một người đã thực hiện hành vi mà Bộ luật Hình sự quy định là tội phạm thì CQĐT ra quyết định khởi tố bị can và phải gửi quyết định khởi tố cùng các tài liệu liên quan đến việc khởi tố bị can này cho VKS cùng cấp để xét phê chuẩn.

Trường hợp phát hiện có người đã thực hiện hành vi mà Bộ luật Hình sự quy định là tội phạm chưa bị khởi tố thì VKS yêu cầu CQĐT ra quyết định khởi tố bị can hoặc trực tiếp ra quyết định khởi tố bị can nếu đã yêu cầu nhưng CQĐT không thực hiện. Theo đó, để xác định một người có hành vi phạm tội mới, Sở Tư pháp căn cứ vào quyết định khởi tố bị can của CQĐT đã được VKSND cùng cấp phê chuẩn hoặc quyết định khởi tố bị can của VKS theo quy định.

can xem xet co hanh vi pham toi moi hay khong
Theo quy định của BLHS 2015, một trong những điều kiện đương nhiên xóa án tích là người bị kết án không có hành vi phạm tội mới trong thời hạn theo quy định. Ảnh minh họa

Căn cứ quy định nêu trên, để bảo đảm thực hiện chế định đương nhiên được xóa án tích của Bộ luật Hình sự năm 2015 và các quy định có liên quan của Luật Lý lịch tư pháp và các văn bản hướng dẫn thi hành luật – Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia lưu ý khi thực hiện đương nhiên xóa án tích cho người bị kết án, Sở Tư pháp cần xem xét người đó có hành vi phạm tội mới hay không.

Trong trường hợp người bị kết án đã có đủ thời gian để đương nhiên xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 nhưng chưa có đủ căn cứ xác định người này đã được xóa án tích hay chưa, Sở Tư pháp tiến hành xác minh về việc người đó có hành vi phạm tội mới trong thời hạn đang có án tích hay không. Việc xác minh được thực hiện như sau:

Sở Tư pháp gửi văn bản yêu cầu xác minh hoặc trực tiếp xác minh tại UBND cấp xã, cơ quan, tổ chức nơi người bị kết án cư trú, làm việc sau khi chấp hành xong bản án. Trong quá trình xác minh tại UBND cấp xã, cơ quan, tổ chức, nếu thấy cần thiết, Sở Tư pháp thực hiện xác minh tại cơ quan tiến hành tố tụng có liên quan về việc người bị kết án có đang bị khởi tố, truy tố, xét xử hay không.

Căn cứ vào kết quả xác minh nêu trên, Sở Tư pháp xác định điều kiện đương nhiên được xóa án tích như sau: Trường hợp người bị kết án sẽ được đương nhiên xóa án tích nếu không có hành vi phạm tội mới trong thời gian có án tích. Trường hợp có hành vi phạm tội khác xảy ra trước hoặc sau thời hạn đang có án tích về tội đó theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

Trong trường hợp người đang có án tích về một tội mà có hành vi phạm tội mới trong thời hạn đang có án tích về tội đó theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 thì chưa đủ điều kiện đương nhiên được xóa án tích. Sở Tư pháp thực hiện cấp Phiếu lý lịch tư pháp với tình trạng án tích là “có án tích” đối với tội đó theo quy định.

Tuy nhiên theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, để xác định một người có thực hiện hành vi phạm tội mới hay không còn phải căn cứ vào một số quyết định khác của cơ quan tiến hành tố tụng như: Quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố bị can; quyết định đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án; quyết định phục hồi điều tra, phục hồi vụ án… Như vậy, trường hợp người từng bị kết án có hành vi phạm tội mới thì Sở Tư pháp cũng phải xem xét về tiến trình tố tụng của người đó để thực hiện cấp Phiếu lý lịch tư pháp được chính xác, đầy đủ.

Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia cũng lưu ý, việc xác định người bị kết án có đủ điều kiện đương nhiên được xóa án tích hay không còn phải xem xét các điều kiện khác như việc chấp hành xong hình phạt chính, nộp án phí, bồi thường thiệt hại, các hình phạt bổ sung khác. Còn việc xác minh có hay không có hành vi phạm tội mới chỉ là một trong những nội dung liên quan để xác định người bị kết án có đủ điều kiện đương nhiên được xóa án tích hay không.

Trong trường hợp đã thực hiện tra cứu, xác minh qua phần mềm của giải pháp “Kiềng ba chân” thì Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia sẽ tích hợp thông tin và có trách nhiệm trả lời nội dung này cho Sở Tư pháp.

Thanh Hải