Bài học về tuân thủ pháp luật cho cán bộ cơ sở

13:31 ngày 10/08/2017

(PL&XH) - “Nhiều vấn đề thuộc về nguyên tắc đăng ký hộ tịch đã được quy định rõ trong Luật nhưng các cấp cơ sở lại bỏ qua dẫn đến bức xúc cho người dân” - bà Nguyễn Thị Hằng, Trưởng phòng Hành chính tư pháp, Sở Tư pháp Hà Nội đã phát biểu như vậy tại Hội nghị sơ kết công tác 7 tháng đầu năm 2017 của Sở Tư pháp Hà Nội.

Thực tế đã có những trường hợp cán bộ cấp cơ sở chưa thực hiện đúng các nội dung đã được quy định trong luật và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Bị xã phê bình trong sơ yếu lý lịch do chưa đóng tiền làm đường

Những ngày gần đây, dư luận dành nhiều quan tâm đến việc xác nhận sơ yếu lý lịch của một công dân ở xã An Bình, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Theo chia sẻ của anh Nguyễn Danh Cường (ở thôn An Đông, xã An Bình, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương), sau khi học xong ĐH em gái anh xuống xã xin xác nhận sơ yếu lý lịch để hoàn thiện hồ sơ xin việc. Xác nhận vào bản sơ yếu lý lịch của em gái anh Cường, Phó Chủ tịch UBND xã An Bình Trương Phúc Thực  có ghi: “Bản thân và gia đình chưa chấp hành và thực hiện tốt quy định của địa phương”.

Bức xúc vì xác nhận kể trên, anh Nguyễn Danh Cường đã chụp mặt sau của bản sơ yếu lý lịch có dòng xác nhận nêu trên đăng tải lên mạng xã hội và xin ý kiến “tư vấn” của cộng đồng mạng. Theo chia sẻ của anh Cường, nguyên nhân việc phê vào sơ yếu lý lịch của em gái anh như trên là do vừa qua xã thực hiện việc đóng góp làm đường nông thôn mới. Gia đình anh Cường tính ra là 6 khẩu, phải đóng 12 triệu đồng. Số tiền này theo anh Cường là quá lớn so với điều kiện kinh tế gia đình anh nên gia đình chưa đóng.

Trước sự việc trên, ông Lê Đình Khoa, Chủ tịch UBND xã An Bình giải thích: “Gia đình anh Nguyễn Danh Cường là đảng viên, không phải hộ nghèo hay gia đình chính sách, nhưng khi xã vận động đóng góp làm đường nông thôn mới thì không thực hiện. Khi gia đình anh ấy lên xin xác nhận sơ yếu lý lịch, chúng tôi có vận động đóng góp để làm tròn nghĩa vụ công dân nhưng gia đình anh ấy không chấp hành và nói: Các ông muốn làm thế nào thì làm. Do vậy, đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã đã hơi bực và phê vào sơ yếu lý lịch của chị Quyên như vậy. Thực sự thì từ trước tới nay chúng tôi chưa từng làm việc đó".

Chuyện gia đình anh Nguyễn Danh Cường chưa thực hiện tốt quy định của địa phương chưa bàn đến ở đây. Điều đáng nói là việc Phó Chủ tịch UBND xã An Bình bút phê vào bản sơ yếu lý lịch của công dân nêu trên là chưa đúng với hướng dẫn tại Công văn số 1520/HTQTCT-CT ngày 20-3-2014 của của Cục Hộ tịch – Quốc tịch – Chứng thực (Bộ Tư pháp) gửi Sở Tư pháp các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương về việc xác nhận sơ yếu lý lịch. Nội dung công văn nêu rõ: “Trong thời gian chưa ban hành Luật Chứng thực, Sở Tư pháp chỉ đạo UBND cấp xã, phường, thị trấn trên địa bàn chỉ thực hiện chứng thực chữ ký của người khai sơ yếu lý lịch. Người khai sơ yếu lý lịch phải tự chịu trách nhiệm về nội dung đã khai trong lý lịch.

Trong trường hợp người thực hiện chứng thực của UBND cấp xã biết rõ về nhân thân của người khai sơ yếu lý lịch và yên tâm, tin tưởng vào nội dung đã khai trong sơ yếu lý lịch của người đó, thì xác nhận nội dung sơ yếu lý lịch là đúng. Đề nghị UBND cấp xã không ghi nội dung về việc chấp hành pháp luật, chủ trương, chính sách của Nhà nước, địa phương vào sơ yếu lý lịch của công dân”.

Công văn số 1520/HTQTCT-CT được ban hành trong bối cảnh yêu cầu xác nhận sơ yếu lý lịch của người dân rất lớn. Tuy nhiên, do chưa có văn bản hướng dẫn về việc xác nhận nên UBND cấp xã thực hiện không thống nhất, có nơi xác nhận đăng ký thường trú, có nơi xác nhận chữ ký của người khai lý lịch, cũng có nơi chỉ đóng dấu của UBND mà không có nội dung xác nhận... Đặc biệt, Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực còn nhận được phản ánh của báo chí và một số địa phương về việc một số UBND cấp xã đã xác nhận vào sơ yếu lý lịch của công dân với nội dung "không chấp hành pháp luật, chủ trương của Nhà nước" do những hộ gia đình này không nộp đầy đủ các khoản thu của địa phương. Nội dung xác nhận này đã làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, gây bất lợi cho công dân khi sử dụng sơ yếu lý lịch.

Như vậy một câu chuyện không mới và cũng đã được cơ quan quản lý Nhà nước chấn chỉnh, hướng dẫn nhưng đâu đó vẫn còn diễn ra những trường hợp tương tự. Hiện đại diện lãnh đạo xã An Bình cũng đã nhìn nhận việc "bút phê" vào bản sơ yếu lý lịch của công dân như vừa qua là chưa phù hợp với các quy định pháp luật, đồng thời cho biết sẽ xác nhận lại sơ yếu lý lịch cho công dân theo đúng quy định. Nhưng đây sẽ là bài học để nhắc nhở các địa phương rút kinh nghiệm trong các trường hợp tương tự.

ly lich quyen
Theo Bộ Tư pháp, việc xác nhận như thế này sẽ làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, gây bất lợi cho công dân khi sử dụng sơ yếu lý lịch. ẢNH TƯ LIỆU


Khai sinh cho con thứ 3 phải “tự nguyện đóng góp” một khoản tiền

Trước đó, một câu chuyện khác cũng gây bức xúc trong dự luận là việc người dân tại một số địa phương phải nộp một khoản tiền mới được đăng ký khai sinh cho con thứ ba trở lên. Qua phản ánh của báo chí về việc người dân tại một số địa phương phải nộp một khoản tiền mới được đăng ký khai sinh cho con thứ ba trở lên, Bộ Tư pháp đã chỉ đạo Cục Hộ tịch, Quốc tịch, Chứng thực phối hợp với Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật kiểm tra, xác minh tại một số địa phương được phản ánh.

Kết quả kiểm tra xác minh cho thấy, sự việc báo chí phản ánh là có thực. Các địa phương cho biết đây là một trong những biện pháp được một số địa phương áp dụng nhằm hạn chế tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên. Tuy nhiên theo Bộ Tư pháp, việc yêu cầu người dân nộp tiền là không phù hợp với quy định pháp luật hiện hành (Công ước quốc tế về quyền trẻ em, Bộ luật Dân sự, Luật Trẻ em, Luật Hộ tịch và Luật Xử lý vi phạm hành chính). Cụ thể, ở Việt Nam, quyền được khai sinh được khẳng định tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật (Điều 30 Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 13 Luật Trẻ em năm 2016, Điều 6, Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2014).

Bên cạnh đó, theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì một trong những nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính theo Luật Xử lý vi phạm hành chính là “chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định”. Mặc dù Điều 1 của Pháp lệnh số 08/2008/PL-UBTVQH12 ngày 27-12-2008 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh dân số năm 2003 đã quy định một trong những quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động dân số và kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản” là “sinh một hoặc hai con trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định” nhưng Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14-11-2013 không quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sinh con thứ 3 trở lên.

Để đảm bảo quyền được đăng ký khai sinh của trẻ em, Cục Hộ tịch, Quốc tịch Chứng thực (Bộ Tư pháp) đã có văn bản đề nghị Sở Tư pháp các tỉnh, TP: Chỉ đạo các cơ quan đăng ký hộ tịch trên địa bàn thực hiện đúng quy định pháp luật và tạo mọi điều kiện thuận lợi để đăng ký khai sinh cho trẻ em, không được có bất cứ hành vi cản trở, gây khó khăn trong việc đăng ký khai sinh cho trẻ em. Cùng với đó tiến hành rà soát, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật và của địa phương về đăng ký hộ tịch nói chung và đăng ký khai sinh nói riêng, nếu phát hiện có sai phạm đề nghị chấn chỉnh kịp thời.

Trường hợp địa phương (UBND, HĐND các cấp) ban hành văn bản dưới bất kỳ hình thức nào nhằm thu tiền của người dân liên quan đến việc đăng ký khai sinh do sinh con thứ 3 trở lên, đề nghị Sở Tư pháp có đề xuất bãi bỏ để bảo đảm phù hợp quy định pháp luật và bảo vệ quyền lợi của công dân, của trẻ em.

Từ những câu chuyện ở trên cho thấy, tuân thủ pháp luật luôn là bài học thường xuyên không chỉ đối với công dân mà còn đối với cả cán bộ, công chức, viên chức, chính quyền cơ sở các cấp.

Thanh Hải / PL&XH

  • Từ khóa:
Dự báo thời tiết các tỉnh thành