Chủ doanh nghiệp tư nhân bị xử lý tài sản kê khai không trung thực?

Cập nhật: 15:26 | 13/06/2018
“Liệu rằng các doanh nghiệp có phải định kỳ tổ chức họp báo để thông tin về tình hình tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp, thông tin về các biện pháp phòng ngừa tham nhũng đã áp dụng như quy định tại Điều 12 đối với các cơ quan nhà nước hay không?”

Đây là câu hỏi của đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) đặt ra trong phiên thảo luận của Quốc hội về dự án Luật phòng chống tham nhũng sửa đổi ngày 13-6.

Bà Thủy cho biết, qua theo dõi các vụ án thời gian qua cho thấy tham nhũng không chỉ xuất hiện trong khu vực nhà nước, các hiện tượng sân sau, gửi giá, lại quả đã xuất hiện ngày càng nhiều trong các tổ chức kinh tế ngoài nhà nước.

Do đó, đại biểu đồng tình mở rộng phạm vi PCTN sang khu vực tư. Bước đầu chỉ áp dụng với loại hình công ty đại chúng, tổ chức tín dụng và một số tổ chức xã hội.

Tuy nhiên, trong khi đối với khu vực nhà nước, dự thảo dành tới 110 điều luật để quy định cụ thể những việc mà cơ quan, đơn vị, công chức phải làm hoặc không được làm. Đối với khu vực tư, dự thảo lại giao trách nhiệm cho các doanh nghiệp tự căn cứ vào các quy định PCTN trong khu vực nhà nước để ban hành quy định áp dụng cho doanh nghiệp mình.

chu doanh nghiep tu nhan bi xu ly tai san ke khai khong trung thuc
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị đánh giá tác động kỹ các quy định về PCTN trong khu vực tư (ảnh: QH)

Điều này rất khó cho doanh nghiệp bởi ngay quá trình xây dựng luật là quy định nào chỉ áp dụng cho khu vực công, quy định nào áp dụng cho cả khu vực công và khu vực tư.

“Với cách quy định không chặt chẽ như dự thảo, không chỉ ra được các nghĩa vụ cụ thể mà doanh nghiệp phải thực hiện thì sẽ tiềm ẩn nguy cơ nhũng nhiễu doanh nghiệp, điều mà Chính phủ đang phải hàng ngày, hàng giờ tháo bỏ cho doanh nghiệp hiện nay”, bà Thủy nói.

Bên cạnh đó, Dự thảo người quản lý doanh nghiệp phải kê khai cả tài sản của vợ, chồng, con chưa thành niên. Khi có thu nhập trong năm tăng từ 300 triệu trở lên thì phải kê khai bổ sung và giải trình nguồn gốc tài sản như áp dụng đối với công chức.

“Đề nghị cơ quan soạn thảo cần phải đánh giá kỹ tác động của quy định này, nhất là tác động đến chủ trương của Đảng và Nhà nước về khuyến khích khởi nghiệp, phát triển doanh nghiệp”, đại biểu nói.

Qua tiếp xúc với các cử tri thuộc khối doanh nghiệp, bà Thủy cho hay, nhiều doanh nhân băn khoăn cho rằng đây là các doanh nghiệp thuộc khu vực tư nhân, những người quản lý doanh nghiệp không phải là công chức, công bộc trong bộ máy nhà nước, họ là những nhà kinh doanh, nếu họ đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế với nhà nước, họ không có các hành vi phạm tội, nguồn vốn của các cổ đông, của người gửi tiền đang được quản lý và sử dụng một cách hiệu quả, nhưng chỉ vì họ kê khai tài sản không đầy đủ hoặc không giải trình được đầy đủ tài sản của mình mà bị xử lý 45% như công chức theo các doanh nghiệp là không phù hợp và không phải là cách làm của các nước trên thế giới.

“Các nước cũng quy định PCTN trong khu vực tư nhưng cho đến nay chưa có nước nào quy định người quản lý doanh nghiệp tư phải kê khai tài sản và bị xử lý tài sản, nếu kê khai không trung thực”, bà Thủy nhấn mạnh.

Đặc biệt, Công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng mà Việt Nam là thành viên, tại Điều 12 quy định 6 biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong khu vực tư cũng không đặt ra các trách nhiệm và nghĩa vụ này đối với doanh nghiệp.

Vì vậy, bà Thủy đề nghị cần phải đánh giá kỹ tác động của từng chính sách sẽ áp dụng lên khu vực này, đặc biệt là tuyệt đối không làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh bình thường của doanh nghiệp.

“Các biện pháp áp dụng đối với khu vực tư phải thiên về các biện pháp kinh tế, các biện pháp thị trường, chứ không phải là các biện pháp hành chính như áp dụng đối với các cơ quan nhà nước”, đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Phạm Huyền Ngọc (Ninh Thuận) cũng đồng tình với việc mở rộng hoạt động PCTN ở khu vực ngoài nhà nước.

Tuy nhiên, theo đại biểu, việc mở rộng đến đâu thì cần phải cân nhắc, thận trọng để đảm bảo tính khả thi, nghiên cứu, rà soát, đánh giá toàn diện các đối tượng, lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng trong thực tiễn. Từ đó, đáp ứng được yêu cầu vừa đấu tranh PCTN, vừa đảm bảo hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

chu doanh nghiep tu nhan bi xu ly tai san ke khai khong trung thuc
Đại biểu Nguyễn Hữu Chính (TP Hà Nội) cho rằng, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh ra ngoài khu vực nhà nước là cần thiết (ảnh: QH)

Còn đại biểu Nguyễn Hữu Chính (TP Hà Nội) cho rằng, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh ra ngoài khu vực nhà nước là cần thiết trong tình hình hiện nay.

Tuy nhiên, dự thảo mới chỉ mở rộng phạm vi áp dụng đến công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, các tổ chức xã hội do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập...

“Nếu chúng ta chỉ dừng lại ở đây, phạm vi này việc quản lý, kiểm soát tài sản vẫn chưa triệt để”, ông Chính nói.

Mặc dù trong điều kiện hiện nay nếu mở rộng phạm vi điều chỉnh ra toàn bộ khu vực ngoài nhà nước sẽ rất khó khăn về nguồn lực phục vụ công tác kiểm soát tài sản.

Tuy nhiên, theo ông Chính, trong tương lai để đảm bảo tính toàn diện và phát huy hết vai trò của pháp luật trong công tác đấu tranh PCTN thì cần phải tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật đến tất cả các tổ chức, pháp nhân, cá nhân trong và ngoài nhà nước.

Phương Thảo