Chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài: Ai kiểm định?

Cập nhật: 10:06 | 17/04/2018
Những ngày gần đây, thông tin về trường George Washington International School (GWIS) hiện đang là đối tác liên kết đào tạo của một số cơ sở đào tạo trong cả nước, trong đó có trường THCS - THPT Quốc tế Newton (Hà Nội) thực chất là một ngôi trường “ảo” đang khiến rất nhiều phụ huynh lo lắng.

Trước bối cảnh ngày càng có nhiều trường (đặc biệt là khối ngoài công lập) tăng cường liên kết đào tạo nước ngoài, đào tạo song ngữ, song bằng như hiện nay, câu hỏi về kiểm định chất lượng, thẩm định tính pháp lý của cơ sở liên kết càng quan trọng hơn nữa.

Trường tiểu học - THCS - THPT Newton được xếp vào top 10 trường quốc tế có uy tin của hệ thống GDPT ở Hà Nội, không chỉ trường này nhiều cơ sở giáo dục khác ở Việt Nam cũng đang hợp tác với trường Quốc tế George Washington (GWIS, Mỹ). Hàng năm, học sinh được cả trường Newton và trường GWIS (Mỹ) cấp chứng chỉ. Khi có 24 tín chỉ, học sinh được cấp bằng tốt nghiệp THPT của Mỹ.

Tuy nhiên, mọi chuyện bắt đầu có nhiều nghi vấn khi có thông tin cho rằng: Tại Mỹ, trường George Washington International School (GWIS) thực tế không tồn tại. Địa chỉ do chính GWIS cung cấp là một khu nhà kho, không trường lớp, phòng học, bàn ghế như hình ảnh do trường đăng trên website. GWIS cũng không xuất hiện trong danh sách các trường tư thục ở TP Orlando hay Ontario.

chuong trinh lien ket dao tao voi nuoc ngoai ai kiem dinh
Hiện hình thức đào tạo liên kết cấp trung học rất nhiều, phụ huynh không thể chỉ dựa vào số giáo viên bản ngữ mà đã hoàn toàn tin tưởng chương trình liên kết. ảnh: P.T

Sau những thông tin này, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết đã tiếp nhận thông tin phản ánh và trên cơ sở hồ sơ báo cáo của Phòng Chuyên môn quản lý, lãnh đạo Sở đã có công văn báo cáo Bộ GD&ĐT và UBND TP Hà Nội. Trước đó, trường Newton gửi báo cáo lên Sở. Đại diện trường có buổi làm việc với Sở, cung cấp các giấy tờ, thông tin cần thiết theo yêu cầu để minh chứng về tính pháp lý và thực tế của trường George Washington, đồng thời làm rõ một số thông tin về hoạt động của nhà trường. Sở trực tiếp làm việc với lãnh đạo Bộ GD&ĐT để minh chứng tính pháp lý của GWIS.

Bà Bùi Thị Minh Nga– Phó phòng Giáo dục Trung học (Sở GD&ĐT Hà Nội) – đã trả lời báo chí và cho biết: Ông Philip Nguyễn – Chủ tịch HĐQT trường Newton đã có buổi làm việc với Sở GD&ĐT Hà Nội, Bộ GD&ĐT để để cung cấp giấy tờ, thông tin cần thiết, minh chứng tính pháp lý và thực tế của trường George Washington International School, làm rõ thêm một số thông tin về hoạt động của nhà trường; đồng thời làm việc với Đại sứ quán Mỹ và đã được Đại sứ quán Mỹ chứng thực tính hợp pháp của bằng tốt nghiệp THPT do Trường George Washington International School cấp cho những học sinh học chương trình GWIS tại trường Newton.

Đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội cũng cho rằng việc cấp phép liên kết đào tạo đối với trường Newton và George Washington International School đúng quy trình.

Tuy nhiên, ở một diễn biến khác, Đại diện Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam khẳng định, họ không tìm thấy tên trường Quốc tế George Washington (GWIS - Mỹ) trong danh sách trường được cấp phép tuyển sinh học sinh quốc tế ở Mỹ hay trường ở California, Florida.

Vụ việc này, cần thêm sự xác minh của nhiều bên liên quan, vì thế chúng tôi sẽ thông tin thêm diễn biến trả lời tiếp theo.

Tuy nhiên, cũng từ câu chuyện này, câu hỏi rất lớn đặt ra hiện nay chính là: Khi hình thức liên kết đào tạo (ở mọi cấp học) ngày một nhiều thì làm thế nào để kiểm định được chất lượng cũng như tính pháp lý của cơ sở liên kết.

Theo Cục hợp tác quốc tế, Bộ GD&ĐT thì: Hồ sơ đề nghị phê duyệt Chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài gồm: Văn bản đề nghị phê duyệt Đề án liên kết đào tạo với nước ngoài do các bên liên kết cùng ký; Thỏa thuận (Hợp đồng) hợp tác giữa các bên liên kết; Giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý của các bên liên kết: Bản sao có chứng thực quyết định thành lập hoặc cho phép thành lập cơ sở giáo dục hoặc các tài liệu tương đương khác; Giấy tờ chứng minh cơ sở giáo dục Việt Nam và cơ sở giáo dục nước ngoài được phép đào tạo trong lĩnh vực dự định liên kết; Giấy chứng nhận kiểm định chất lượng của chương trình đào tạo nước ngoài hoặc của cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc giấy tờ công nhận chất lượng của cơ quan có thẩm quyền; Văn bản chấp thuận về chủ trương cho phép liên kết đào tạo với nước ngoài của cơ quan chủ quản đối với cơ sở giáo dục Việt Nam thuộc cơ quan chủ quản; Đề án liên kết đào tạo do các bên liên kết xây dựng và cùng ký…

Trên thực tế là quy theo Nghị định 73 về liên kết đào tạo, rõ ràng, hình thức ở cấp học ĐH được chú ý và làm chặt chẽ hơn khi có cả hội đồng thẩm định chương trình liên kết. Nhưng ở cấp trung học lại ít được quy định rõ ràng.

Yêu cầu của Bộ là phải có giấy kiểm định chất lượng đào tạo, nhưng trước câu hỏi trường GWIS có giấy kiểm định chất lượng tại Mỹ hay chưa, bà Bùi Thị Minh Nga– Phó phòng Giáo dục Trung học (Sở GD&ĐT Hà Nội) chưa cung cấp được giấy này cho PV tại buổi họp báo.

Ông Pope Thrower - người phát ngôn Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam - cho biết, thông tin “Đại sứ quán Mỹ chứng thực tính hợp pháp của bằng tốt nghiệp THPT do GWIS cấp cho những học sinh theo chương trình GWIS tại trường phổ thông Quốc tế Newton" mà Sở GD&ĐT Hà Nội đưa ra trước đó không chính xác. Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội không chứng thực bằng cấp và bảng điểm. Việc chứng thực như vậy cần thông qua một quá trình xác minh, có thể được thực hiện ở Mỹ…

Theo phân cấp quản lý, khi thực hiện một chương trình quốc tế đào tạo tại Việt Nam, Bộ GD&ĐT quyết định đồng ý về nguyên tắc cho cơ sở giáo dục được lựa chọn bộ môn để giảng dạy thí điểm song ngữ cho học sinh có nhu cầu tự nguyện của nhà trường.

Bộ GD&ĐT giao Sở rà soát nội dung và chương trình giảng dạy để đảm bảo mục tiêu giáo dục và không có nội dung truyền bá tôn giáo, và sai lệch về chính trị. Trách nhiệm quản lý của Sở là đảm bảo nội dung giảng dạy của các cơ sở giáo dục đúng như nội dung đã trình bày trong đề án; kiểm tra giám sát và tiếp nhận báo cáo định kỳ của các nhà trường trong thời gian thực hiện thí điểm; quản lý tính pháp lý của chương trình và những thay đổi (nếu có).

Thực tế là phụ huynh cho con học, hầu hết không thể tự tìm hiểu về đối tác liên kết, họ chỉ có thể căn cứ vào “uy tín” của đơn vị cấp phép và tính pháp lý của giấy kiểm định. Sự việc này, rõ ràng đang đặt ra câu hỏi về tính chính xác của hội đồng thẩm định các chương trình liên kết, cũng như kết quả kiểm định chất lượng chính xác của đơn vị hợp tác mà thôi.

Phan Thủy