Cuộc không kích bị lên án gay gắt

Cập nhật: 08:32 | 17/04/2018
Đúng 4 giờ sáng 14-4 theo giờ Syria, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố mở màn chiến dịch quân sự phối hợp với Pháp và Anh, tấn công hai TP Damascus và Homs của Syria, một quốc gia có chủ quyền.

Lý do được Mỹ và đồng minh đưa ra để biện minh cho cuộc tấn công này là để trừng phạt chế độ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad vì đã tấn công vũ khí hóa học vào đông Ghouta ngày 7-4, dù đến nay 3 nước này hoàn toàn không cung cấp được bằng chứng xác thực nào để chứng minh cáo buộc của họ.

Vụ tấn công không bất ngờ

Chiến dịch không kích của liên quân Mỹ, Anh, Pháp được tiến hành đồng loạt nhằm vào nhiều địa điểm tại thủ đô Damascus của Syria và gần TP Homs, những nơi bị 3 nước quốc gia phương Tây này cáo buộc rằng đang tàng trữ và sản xuất vũ khí hóa học. Các nước phương Tây cáo buộc chính quyền Syria đứng sau vụ tấn công nghi sử dụng vũ khí hóa học ngày 7-4 tại thị trấn Douma ở Syria. Hành động đơn phương tấn công nhằm vào Syria đã bị nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế lên án gay gắt.

Có thể nói, vụ tấn công của Mỹ và đồng minh nhằm vào Syria cũng không quá bất ngờ bởi Tổng thống Trump đã liên tục đưa ra những lời đe dọa về hành động quân sự ngay sau khi có thông tin đầu tiên về "nghi án" sử dụng vũ khí hóa học tại Syria mà phương Tây khăng khăng đổ cho quân đội Chính phủ Syria dù chưa có bằng chứng cụ thể, còn Damascus liên tục bác bỏ và yêu cầu điều tra quốc tế.

Năm ngoái, cũng với một lý do tương tự, ông Trump đã ra lệnh cho quân đội Mỹ bắn tổng cộng 59 tên lửa hành trình Tomahawk vào căn cứ không quân của Syria, nơi cả binh sĩ Syria và Nga đóng quân. Vụ tấn công năm nay thêm sự tham gia của hai đồng minh Anh, Pháp, có mức độ quyết liệt hơn, nhằm vào nhiều mục tiêu hơn với trên 100 quả tên lửa, song mức độ thiệt hại của Syria không lớn bằng năm ngoái. Những thông báo của phía Syria về thiệt hại sau cuộc tấn công của Mỹ và đồng minh ngày 14-4 cho thấy có vẻ Damascus có đủ thời gian chuẩn bị để đối phó và hạn chế thiệt hại.

Dù tấn công Syria, nhưng Nhà Trắng ngày 15-4 cho biết Tổng thống Donald Trump vẫn duy trì quan điểm rút binh sĩ Mỹ tại Syria về nước sớm nhất có thể. Tuyên bố của người phát ngôn Nhà Trắng Sarah Sanders cho biết, Tổng thống Trump không thay đổi quan điểm về việc rút quân đội Mỹ tại Syria về nước. Tuy nhiên, Washington cũng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của mình tại đây, đó là tiêu diệt lực lượng khủng bố "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng và bảo đảm khủng bố không thể quay trở lại khu vực.

Bên cạnh đó, Mỹ hy vọng các đối tác và đồng minh khu vực cũng có trách nhiệm lớn hơn cả về mặt quân sự và tài chính để giúp đảm bảo an ninh khu vực. Liên quan vấn đề này, Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley ngày 15-4 tuyên bố Mỹ sẽ không rút quân khỏi Syria cho đến khi hoàn thành các mục tiêu, trong đó có đảm bảo vũ khí hóa học không được sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào có thể gây phương hại tới các lợi ích của Mỹ, và đánh bại IS.

cuoc khong kich bi len an gay gat
Một địa điểm ở Syria bị trúng tên lửa của liên quân Mỹ-Anh-Pháp. Ảnh tư liệu

Trump sẽ rút quân khỏi Syria

Tuyên bố này được đưa ra sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng ngày cho hay đã thuyết phục ông Trump duy trì sự hiện diện của Mỹ tại Syria trong dài hạn. Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình BFM, Tổng thống Macron nói rằng chính quyền Pháp đã thuyết phục thành công Tổng thống Trump duy trì hiện diện của Mỹ ở Syria "trong dài hạn."

Trên thực tế, cái gọi là vụ tấn công hóa học tại thị trấn Douma gần thủ đô Damascus cho tới nay vẫn chưa có một tổ chức uy tín nào tiến hành một cuộc điều tra độc lập và khách quan. Tổng thống Syria Bashar Al-Assad còn khẳng định rằng những cáo buộc của Mỹ về một vụ tấn công hóa học “dựa trên những thực tế được thêu dệt.” Nga cũng công bố bằng chứng đã có sự “ngụy tạo” trong vụ việc này để đổ lỗi cho quân đội Syria. Do đó, việc Mỹ và phương Tây vội vàng lên tiếng cáo buộc Chính phủ Syria vượt qua “lằn ranh đỏ” về việc sử dụng vũ khí hóa học mà Mỹ đặt ra chỉ là cái cớ để Washington và đồng minh có hành động phiêu lưu quân sự.

Cũng phải nhắc lại cảnh báo của giới chức Nga trước đó khi Mỹ đe dọa tấn công quân sự Syria, rằng Mỹ đang tìm cách làm suy yếu nỗ lực tiến hành điều tra trên thực địa ở Syria về cuộc tấn công hóa học khi dùng tên lửa thông minh để hủy diệt tất cả những chứng cứ trên thực địa, khiến cộng đồng quốc tế không tìm ra được bằng chứng nào.

Dư luận cho rằng với cuộc tấn công chớp nhoáng lần này, Mỹ và đồng minh có lẽ muốn hỗ trợ lực lượng đối lập Syria được phương Tây hậu thuẫn, vốn đang bị suy yếu sau những thắng lợi liên tiếp của các lực lượng ủng hộ chính quyền Syria, đồng thời kiềm chế tầm ảnh hưởng của Nga trong khu vực.

Sự hỗ trợ tích cực về quân sự và ngoại giao của Nga thời gian qua đã làm thay đổi cục diện xung đột tại Syria, ngăn chặn hiệu quả sự can thiệp từ bên ngoài nhằm lật đổ Tổng thống Assad. Các sáng kiến của Nga trong việc tổ chức những hội nghị quốc tế nhằm hướng tới giải pháp chính trị xác định tương lai của Syria, càng giúp tăng cường vị thế của Moscow trong khu vực.

Trong khi đó, vai trò của Washington tại Trung Đông đang ngày càng mờ nhạt, không chỉ bởi chiến lược không rõ ràng trong vấn đề Syria mà còn bởi những hành động gây tranh cãi, như việc Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, làm dấy lên làn sóng phản đối gay gắt.

Do đó, không phải ngẫu nhiên mà trong tuyên bố phát động tấn công, ngoài những lời lẽ cảnh báo Syria, ông Trump còn đề cập tới vai trò của Nga và Iran trong “nghi án” sử dụng vũ khí hóa học tại Gouma.

Hơn thế nữa, cũng có thể nói rằng vụ tấn công tên lửa nhằm vào Syria là cách để Tổng thống Mỹ cùng Thủ tướng Anh Theresa và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hướng dư luận trong nước ra bên ngoài và “gỡ lại điểm uy tín,” trong bối cảnh hình ảnh của họ đã có phần sa sút sau những rắc rối gần đây, kể cả về đối nội lẫn đối ngoại.

Hồng Phúc