Đề xuất cơ quan THA hình sự chuyên trách chịu trách nhiệm chính trong thi hành án với pháp nhân

Cập nhật: 14:09 | 14/09/2018
Thi hành các hình phạt, biện pháp tư pháp đối với pháp nhân thương mại là vấn đề mới, phức tạp, chưa có tiền lệ. Vì vậy, việc xây dựng mô hình tổ chức cơ quan THAHS đối với pháp nhân thương mại cần được cân nhắc thận trọng.

Tại phiên thảo luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án hình sự (THAHS), Thường trực Ủy ban Tư pháp đã đề xuất mô hình cơ quan THAHS chuyên trách chịu trách nhiệm chính trong công tác thi hành án đối với pháp nhân thương mại.

Trình bày về những nội dung sửa đổi, bổ sung lớn của dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, để bảo đảm thống nhất hệ thống tổ chức THAHS và không làm phát sinh đầu mối mới về cơ quan quản lý THAHS, dự thảo Luật quy định Cơ quan quản lý thi hành án thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng là Cơ quan quản lý THAHS đối với pháp nhân thương mại phạm tội.

Như vậy, không quy định tổ chức thêm một cơ quan THAHS mới mà giao Cơ quan THAHS Công an cấp tỉnh, cấp quân khu có nhiệm vụ tổ chức thi hành các hình phạt và biện pháp tư pháp áp dụng đối với pháp nhân thương mại phạm tội.

Đồng thời, Dự thảo bổ sung quy định về cơ quan được giao một số nhiệm vụ THAHS đối với pháp nhân thương mại, đó là cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép, đăng ký kinh doanh, chấp thuận cho pháp nhân thương mại hoạt động, cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành trực tiếp liên quan đến việc thi hành các hình phạt, biện pháp tư pháp đối với pháp nhân thương mại được Tòa án có thẩm quyền giao thực hiện một số nhiệm vụ thi hành hình phạt, biện pháp tư pháp đối với pháp nhân thương mại.

de xuat co quan thi hanh an hinh su chuyen trach chiu trach nhiem chinh trong thi hanh an voi phap nhan
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho rằng cần thận trọng khi quy dịnh mô hình tổ chức cơ quan THAHS đối với pháp nhân thương mại (ảnh: quochoi.vn)

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga, thi hành các hình phạt, biện pháp tư pháp đối với pháp nhân thương mại là vấn đề mới, phức tạp, chưa có tiền lệ. Vì vậy, việc xây dựng mô hình tổ chức cơ quan THAHS đối với pháp nhân thương mại cần được cân nhắc thận trọng.

Cụ thể, phải phân định rõ vai trò của cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính và cơ quan chịu trách nhiệm phối hợp; tham khảo cách quy định thi hành hình phạt đối với cá nhân và thi hành các biện pháp xử lý hành chính có tính chất tương đồng, tham khảo kinh nghiệm quốc tế... để bảo đảm tính khả thi.

Về bản chất, theo Chủ nhiệm Ủy ban tư pháp, THAHS đối với pháp nhân thương mại là hoạt động tư pháp, do đó, phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của hoạt động tư pháp về thẩm quyền áp dụng, trình tự, thủ tục và các biện pháp cưỡng chế thi hành án; chịu sự kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân; giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thủ tục tư pháp; chịu trách nhiệm bồi thường nhà nước nếu gây ra thiệt hại...

Như vậy, về nguyên tắc, thẩm quyền tổ chức thi hành án và cưỡng chế THAHS đối với pháp nhân thương mại cũng phải được quy định tương tự như đối với cá nhân là phải do cơ quan chuyên trách về THAHS đảm nhiệm.

Việc dự thảo Luật giao nhiệm vụ, quyền hạn THAHS và áp dụng biện pháp cưỡng chế THAHS đối với pháp nhân thương mại cho các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành, tức là đã giao thẩm quyền về tư pháp cho các cơ quan này đảm nhiệm.

Trong khi đó, dự thảo Luật không xác định rõ Cơ quan được giao một số nhiệm vụ THAHS đối với pháp nhân thương mại là những cơ quan nào, mà giao cho Tòa án xem xét khi ra quyết định thi hành án. Quy định này vừa không bảo đảm tính minh bạch của Luật, vừa gây khó khăn cho Tòa án.

Bênn cạnh đó, việc nhiều cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành (Cơ quan được giao thực hiện một số nhiệm vụ THAHS) đều có thẩm quyền chủ trì tổ chức thi hành án, chủ trì tổ chức cưỡng chế sẽ dẫn đến sự không chuyên nghiệp, không thống nhất, thậm chí sẽ có thể tùy tiện trong quá trình thi hành án.

Vì vậy, đa số ý kiến Ủy ban Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tham khảo quy định của pháp luật trong nước và kinh nghiệm quốc tế để đề xuất mô hình phù hợp theo hướng, cơ quan THAHS chuyên trách phải chịu trách nhiệm chính trong tổ chức THAHS đối với pháp nhân thương mại và áp dụng biện pháp cưỡng chế.

H.L