Điều gì đã làm 'sốt' thị trường ô tô nhập khẩu?

Cập nhật: 11:20 | 19/01/2018
Thị trường ô tô tháng đầu tiên của năm 2018 bắt đầu có sự khan hiếm một số mẫu xe do hoạt động nhập khẩu (NK) của nhiều hãng bị ngừng trệ. Trong khi có những doanh nghiệp (DN) cho rằng NK ô tô đang gặp khó khăn thì lượng ô tô NK trong tháng 12-2017 lại tăng mạnh, xe NK xếp hàng dài tại các cảng...

Có thể thấy thị trường ô tô tháng đầu tiên của năm 2018 đang có những chiều hướng không được như khách hàng mong muốn. 2 chính sách quan trọng tác động mạnh tới thị trường ô tô NK là Nghị định 116/2017/NĐ-CP (NĐ 116) và thuế NK ô tô trong khu vực xuống 0% có hiệu lực từ 1-1-2018 khiến thị trường ô tô NK đang có những diễn biến khá “đặc biệt”. Đơn cử, Thaco công bố giá bán năm 2018 cho Peugeot 3008 và 5008 với mức giảm 40 triệu đồng so với giá trước đó. Giá giảm được lý giải là nhờ thuế TTĐB dòng xe này giảm từ 1-2018.

Nhiều mẫu xe ô tô khác tuy không tăng giá bán trực tiếp nhưng lại bị cắt giảm ưu đãi, khiến giá bán thực tế năm 2018 cao hơn năm 2017. Chẳng hạn, mẫu bán tải Ford Ranger hiện không còn được hưởng các ưu đãi, khiến giá xe trở về mức giá cũ từ 660-870 triệu đồng từ tháng 12-2017. Còn Toyota Fortuner bản thấp nhất vẫn duy trì mức giá niêm yết 1,1 tỷ đồng từ đầu năm 2017 đến nay. Nhưng nếu mua xe vào thời điểm này, khách hàng còn phải chi thêm 100 - 150 triệu đồng cho các đại lý.

Phân tích về lượng ô tô NK đang lao dốc đột ngột tăng mạnh trở lại, một chuyên gia trong lĩnh vực này cho rằng, mốc 1-1-2018 có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các DN NK ô tô.

Đây là thời điểm các quy định liên quan đến NK ô tô theo NĐ 116 có hiệu lực, đồng thời cũng là thời điểm thuế NK ô tô nguyên chiếc từ ASEAN về 0% (theo Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN). Và các DN NK ô tô đang phải “đau đầu” tính toán xem nên mang xe về trước mốc 1-1-2018 để “né” NĐ 116 hay chờ qua mốc để hưởng thuế 0%.

Lượng ô tô NK gia tăng bởi việc giảm thuế NK ô tô 0% cũng chỉ tác động đến những lô hàng NK từ các nước trong khu vực, đủ điều kiện được hưởng thuế ưu đãi. Đối với các lô hàng NK ngoài khu vực ASEAN điều các DN lo lắng là “lỡ’ thời điểm “vàng” tiêu thụ ô tô đó là dịp trước Tết. Đặc biệt trong bối cảnh thị trường ô tô NK đang có dấu hiệu khan hiếm do một số DN “găm” hàng chưa NK chờ qua mốc 1-1-2018 để hưởng thuế ưu đãi.

dieu gi da lam sot thi truong o to nhap khau
Nhiều xe tạm ngừng NK vì chưa đáp ứng được quy định tại Nghị định 116 (Ảnh minh họa)

Như vậy, phải chăng việc các DN ô tô NK đang gặp khó vì vướng các quy định tại NĐ 116 không hẳn là có cơ sở thực tế? Liên quan đến việc thực hiện NĐ116, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đã có tới 4 lần có văn bản gửi lên Chính phủ cho rằng các DN NK đang gặp khó trong việc thực hiện các quy định tại NĐ này. Mới đây nhất, ngày 14-12-2017 VAMA đề xuất Chính phủ tạm hoãn việc thi hành các quy định đối với việc NK xe ô tô tại NĐ 116 trong ít nhất 6 tháng.

Nếu được Chính phủ chấp nhận cho lùi thời điểm thực hiện, các lô xe này sẽ vừa được hưởng mức thuế NK 0%, vừa không phải chịu các quy định được cho là ngặt nghèo của NĐ116.

Có thể thấy sự tác động của chính sách tới thị trường kinh doanh sản xuất ô tô Việt Nam đã ngày một rõ nét, và điều này nằm trong chủ trương của Chính phủ. Tại Hội nghị tổng kết công tác ngành Công Thương vừa được tổ chức mới đây, Bộ Công Thương khẳng định sẽ có một số các biện pháp nhằm để kiểm soát tốt lượng ô tô NK và hỗ trợ cho sản xuất trong nước.

Cơ quan này cũng cho biết sẽ tập trung xây dựng chuỗi cung ứng ngành ô tô cho các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp ô tô trong và ngoài nước. Lượng xe hiện nay chỉ khan hiếm 1 số mẫu, và trong một thời điểm nhất định. Việc lựa chọn các sản phẩm và chấp nhận ở mức giá nào tùy thuộc vào quyền quyết định của khách hàng.

Có ý kiến cho rằng, ô tô không phải mặt hàng thiết yếu, việc một số mẫu xe tạm ngừng không NK không ảnh hưởng gì quá lớn tới thị trường. Hiện khách hàng không nên “quyết tâm” phải mua bằng được xe vào thời điểm trước Tết bởi sẽ phải chịu mức giá cao, thậm chí bị đại lý ép giá, ép mua linh kiện.

Ông Trần Quang Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ (Bộ Giao thông vận tải) cho biết, Dự thảo Thông tư quy định việc kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với ô tô NK thuộc đối tượng của Nghị định 116/2017/NĐ-CP quy định điều kiện sản xuất, lắp ráp, NK và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô đã được Vụ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện, trình Bộ Giao thông vận tải ngay trong năm 2017, theo đúng thời hạn đặt ra. Bộ Giao thông vận tải cũng đã phê duyệt Thông tư và sắp sửa đăng công bố. Dự kiến, trong đầu tuần tới, việc đăng công bố rộng rãi sẽ được triển khai.

Nguyễn Khuê