Ngăn ngừa hành vi chống người thi hành công vụ- kỳ 4:

Giáo dục pháp luật không phải nhiệm vụ của riêng nhà trường

Cập nhật: 12:09 | 13/01/2018
Về nguyên nhân cũng như những giải pháp cho vấn đề các vụ việc chống người thi hành công vụ đang ngày càng gia tăng gây bức xúc trong xã hội, Thạc sỹ Lê Thị Loan, nguyên Phó trưởng Khoa Giáo dục, Học viện Quản lý giáo dục có những chia sẻ...

Có tư duy - phép vua thua lệ làng“...(?)

Cảnh sát bị tấn công, bác sĩ đang chữa bệnh, cứu giúp tính mạng cho người dân cũng bị đánh, kiểm lâm bảo vệ rừng thì trở thành kẻ thù của lâm tặc, lực lượng quản lý thị trường đi bắt hàng lậu, hàng giả là cái gai trong mắt gian thương... Những câu chuyện này không còn xa lạ.

Khi đặt ra tất cả những nghi ngại này, PV đã được Thạc sỹ Lê Thị Loan phân tích rằng, gần đây, một số hiện tượng người dân coi thường luật pháp, ứng xử theo kiểu lệ làng trong việc giải quyết những mâu thuẫn, bất đồng, thậm chí chống người thi hành công vụ một cách manh động gây những hậu quả nghiêm trọng như vụ việc người vi phạm luật giao thông tông xe vào các chiến sỹ cảnh sát, người nhà bệnh nhân hành hung bác sỹ…

Tất cả những điều đó đã gây phẫn nộ trong nhân dân và tâm lý bất an cho những người thi hành công vụ. Nếu không được chấn chỉnh kịp thời, câu chuyện này sẽ ảnh hưởng đến Nhà nước pháp quyền khi chúng ta luôn coi trọng việc sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.

Theo vị Thạc sỹ, hiện tượng trên có một số nguyên nhân trước hết do ý thức của một số người dân về sự tuân thủ luật pháp còn rất hạn chế, họ không coi trọng hành vi nào được làm, hành vi nào không được làm trong Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự và những văn bản pháp quy khác về các quan hệ xã hội, do đó họ giải quyết các mâu thuẫn, xung đột dựa trên bản năng, cảm tính theo kiểu “Phép vua thua lệ làng”.

“Nguyên nhân sâu xa của hiện tượng này có liên quan đến vấn đề giáo dục pháp luật cả trong nhà trường và ngoài xã hội: Trong chương trình giáo dục đạo đức, lối sống ở nhà trường, chúng ta mới quan tâm đến giáo dục những chuẩn mực đạo đức đó là những phẩm chất nhân cách phù hợp với xã hội mà ít quan tâm giáo dục những chuẩn mực luật pháp, đặc biệt là chỉ ra những hậu quả mà con người phải chịu khi hành động trái những quy định pháp luật. Vì thế đa số những người vi phạm luật pháp đến mức phải xử lý đều nói rằng vì mình không hiểu biết về pháp luật nên mới hành động như vậy”, bà Loan nhấn mạnh.

Cũng theo vị chuyên gia giáo dục, nguyên nhân tiếp theo phải nói đến đó là truyền thống văn hóa của người Phương Đông chúng ta là nặng về tình khi giải quyết những bất đồng, xung đột, điều đó cũng làm cho một số người có hành động sai trái chỉ bị nhắc nhở, phê bình thậm chí bỏ qua nên họ càng làm tới đến khi bị pháp luật xử lý thì đã muộn.

giao duc phap luat khong phai nhiem vu cua rieng nha truong
Thạc sỹ Lê Thị Loan. Ảnh: Khánh Phong

Cần tuyên truyền đến từng địa bàn khu dân cư

Để hạn chế những hành vi chống người thi hành công vụ gây hậu quả nghiêm trọng như những vụ việc vừa qua theo bà Loan, cần có sự vào cuộc của toàn xã hội. “Trước hết cần xử lý nghiêm những người vi phạm luật pháp để răn đe những ai coi thường kỷ cương phép nước theo tinh thần thượng tôn pháp luật. Có chiến lược nâng cao ý thức tuân thủ luật pháp trong nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ trong các nhà trường:

Tích hợp, lồng ghép Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự trong các môn học giáo dục đạo đức, công dân và đa dạng hóa các hình thức giáo dục để nâng cao nhận thức và ý thức tôn trọng luật pháp trong thanh niên. Tuyên truyền phổ biến, thực thi pháp luật đến từng người dân thông qua hệ thống chính trị ở phường, xã, thôn bản và các khu dân cư, tạo nên dư luận và áp lực ngăn chặn cái xấu từ cơ sở”, Thạc sỹ Lê Thị Loan nêu quan điểm cá nhân.

Một trong những câu hỏi cấp bách được đặt ra hiện này là ai sẽ bảo vệ lực lượng thi hành công vụ khi họ thay mặt Nhà nước thực thi nhiệm vụ theo quyền hạn, nhiệm vụ của mình? Thực tế cho thấy, những vụ việc chống người thi hành công vụ chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Bởi thế, bản thân những người thực thi công vụ cũng khó có thể yên tâm nếu như nhìn thấy những đồng nghiệp của mình bị tấn công, đe dọa đến tính mạng như thời gian qua.

Cũng theo Thạc sỹ Lê Thị Loan, một trong những nguyên nhân cần nhìn thẳng và nói thật đó là có một số cán bộ khi thực thi nhiệm vụ đã không vận dụng được các kỹ năng về việc thuyết phục quần chúng hoặc có biểu hiện chưa đúng mực gây ức chế cho người dân, dẫn đến một số vụ chống người thi hành công vụ. Tuy nhiên, bất luận vì lý do gì thì tất cả mọi người đều phải tuân thủ pháp luật. Do đó, việc giáo dục ý thức tuân thủ luật pháp với người dân sẽ không chỉ dừng lại ở nhà trường.

Nhà trường chỉ dạy các em được đến 12 năm, rồi 4-5-6 năm học ĐH nhưng thầy cô không thể theo học sinh đến suốt cuộc đời. Do vậy, một phần cần tăng hiệu quả của việc giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mặt khác cần làm sao để các em thật sự ngấm những bài học đó và tuân thủ đến khi ra đời, trưởng thành. Sau này, có thể chính những bài học đó sẽ giúp các em vận dụng vào giáo dục lại chính con, cháu của mình. Có như vậy, ý thức tuân thủ pháp luật mới thành thường xuyên và thực sự hiệu quả.

Bên cạnh đó, nếu lực lượng thi hành nhiệm vụ, vi phạm pháp luật thì cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Trong điều kiện các đối tượng chống người thi hành công vụ ngang nhiên và manh động như hiện nay, cần trao thêm quyền cũng như những công cụ hỗ trợ đặc biệt để lực lượng thực thi nhiệm vụ có thể trấn áp mạnh các đối tượng phạm tội đảm bảo sự nghiêm minh của pháp luật. Cũng cần tuyên truyền và giáo dục tăng cường ý thức tự vệ chính đáng cho những người thực thi công vụ, tránh những hậu quả do sự manh động của người dân trong lúc bức xúc gây ra.

(Còn nữa)

Khánh Phong - Nhật Minh