Gửi tiết kiệm an toàn: Phân tán rủi ro, tránh gửi tiền vào một chỗ!

Cập nhật: 10:43 | 10/03/2018
Thời gian gần đây, nhiều khách hàng “tố” mất tiền tỷ gửi trong ngân hàng. Vậy, gửi tiền ở ngân hàng nào cho an toàn, nếu chẳng may bị mất thì được đền bù ra sao… là thắc mắc của không ít người.  

Năm 2017, tổng số tiền gửi ước tính 7 triệu tỷ đồng

Nói về vai trò của tiền gửi với nền kinh tế, TS. Đặng Anh Tuấn – Viện phó Viện Ngân hàng tài chính, ĐH Kinh tế quốc dân cho rằng, các hộ gia đình là các đơn vị tiết kiệm cơ bản nhất, chủ yếu của nền kinh tế. Nguồn vốn huy động qua hệ thống ngân hàng chiếm tới hơn 90% tổng nguồn vốn huy động của cả nền kinh tế.

Trong 2017, tổng tài sản hệ thống tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng và phi ngân hàng là 9 triệu tỷ đồng. Trong đó, tiền gửi bao gồm của người dân và doanh nghiệp và định chế tài chính khác ở mức khoảng 7 triệu tỷ đồng. Ước tính, trong số 7 triệu tỷ huy động vốn thì từ dân cư chiếm khoảng 60%, đây là nguồn tiền ổn định không thể thiếu của bất kỳ ngân hàng nào.

Để đảm bảo an toàn cho khoản tiền gửi, ông Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV cho rằng, người gửi cần quan tâm lựa chọn các ngân hàng có uy tín, bề dày lịch sử, thương hiệu. Đồng thời quan tâm đến quá trình hoạt động của ngân hàng cũng như chất lượng dịch vụ tiện lợi, nhanh chóng, chuyên nghiệp, giá cả, lãi suất và chi phí dịch vụ phù hợp.

Còn theo TS Đặng Anh Tuấn, người dân nên chọn ngân hàng nào mà khi cần có thể rút tiền ra nhanh chóng và an toàn cả gốc và lãi, chọn ngân hàng có lịch sử quản lý ngân hàng an toàn, không có các vụ tranh chấp, sai phạm về quản lý tiền gửi. Các tổ chức tín dụng quốc tế vẫn thường xếp hạng ngân hàng và người dân có thể tham khảo. Nhưng vấn đề quan trọng nhất là kinh nghiệm giao dịch thời gian vừa qua và thông tin đại chúng về hoạt động của ngân hàng đó.

gui tiet kiem an toan phan tan rui ro tranh gui tien vao mot cho
Vụ mất tiền tỷ ở Ngân hàng Eximbank khiến nhiều khách hàng đứng ngồi không yên. Ảnh: P.Thảo

Quản lý tiền gửi không khó!

Theo quy định của quy chế gửi tiết kiệm, khi gửi tiền tiết kiệm lần đầu, khách hàng phải xuất trình chứng minh thư, giấy gửi tiền và nhiều giấy tờ khác. Tuy nhiên, nhiều khách hàng chủ quan, tin tưởng ngân hàng mà không đọc kỹ. Luật sư Chu Mạnh Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Danh Chính, Đoàn Luật sư Hà Nội lưu ý, khách hàng cần lưu ý các thông tin như số tiền bao nhiêu, thời hạn gửi, lãi suất và đặc biệt là các con dấu, chữ ký hợp pháp của giao dịch viên, thủ quỹ… của ngân hàng để tránh rủi ro.

Luật sư Cường cũng cho rằng, các ngân hàng nên niêm yết công khai quy định về quy trình nhận và gửi tiền tại các điểm giao dịch để khách hàng nắm chắc các thông tin cần thiết trước khi giao dịch, gửi tiền. Trong điều kiện công nghệ thông tin phát triển như hiện nay, TS. Cấn Văn Lực nhìn nhận, để biết tiền có trong tài khoản mình hay không rất dễ. Đa số ngân hàng đều sử dụng dịch vụ SMS mỗi lần chuyển tiền thanh toán hay gửi tiền và hệ thống SMS sẽ cập nhật trên hệ thống thanh toán. Ông Lực cho rằng, người dân nên sử dụng dịch vụ này, hoặc sử dụng internet banking. Ngoài ra, có thể yêu cầu ngân hàng gửi sao kê tài khoản để kiểm tra lịch sử giao dịch.

Làm gì khi mất sổ tiết kiệm?

Trả lời câu hỏi khi mất sổ tiết kiệm nên làm gì, luật sư Chu Mạnh Cường cho biết, theo quy định của pháp luật, mất sổ tiết kiệm không đồng nghĩa với mất tiền. Trong trường hợp này, người gửi tiền cần thông báo ngay việc mất sổ tiết kiệm cho ngân hàng để tránh bị lợi dụng.

Mỗi ngân hàng sẽ có những quy định riêng liên quan đến việc giải quyết các tường hợp mất sổ, ví dụ như có thể tạm thời phong tỏa tài khoản tiết kiệm, thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết công khai… Sau một thời gian, nếu xác định việc khách hàng mất sổ là đúng sự thực và không có liên quan, ảnh hưởng đến quyền lợi của người nào khác thì ngân hàng sẽ cấp lại sổ mới cho người gửi tiết kiệm.

Còn trong trường hợp bị mất tiền trong sổ tiết kiệm như vụ việc xảy ra tại Eximbank, luật sư Cường cho rằng, người gửi tiết kiệm cũng phải thông báo và đến làm việc trực tiếp với ngân hàng để xác định chính xác nguyên nhân số tiền không còn trong tài khoản trong khi sổ tiết kiệm vẫn còn. Nếu sau khi xác minh, ngân hàng xác định việc mất tiền trong tài khoản là hoàn toàn do lỗi từ phía ngân hàng, ông Cường cho rằng, các ngân hàng nên chủ động bồi thường cho khách hàng.

Theo quy định về tiền gửi tiết kiệm, tổ chức nhận tiền gửi phải chịu trách nhiệm về những thiệt hại đối với tiền gửi do lỗi của tổ chức nhận tiền tiết kiệm và trong trường hợp này, ngân hàng sẽ trực tiếp thực hiện việc chi trả, bồi thường thiệt hại cho người gửi tiền. Còn nếu người gửi tiền có lỗi dẫn đến việc mất tiền trong tài khoản thì tùy trường hợp cụ thể, ngân hàng sẽ giải quyết theo quy định của pháp luật. Nếu hai bên không giải quyết được với nhau thì các bên có quyền khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền.

Ưu tiên giao dịch tại ngân hàng

Nói về việc nhiều khách hàng cao cấp (VIP) của ngân hàng có thói quen giao dịch bên ngoài ngân hàng hoặc ngoài giờ, TS Đặng Anh Tuấn cho rằng, khách hàng VIP vẫn có thể giao dịch ngoài giờ và ngoài ngân hàng nếu như các quy định của pháp luật và ngân hàng cho phép. Đồng thời, ngân hàng có các biện pháp kiểm soát rủi ro và giải thích rõ để khách hàng biết được quy trình và nghiệp vụ cũng như cách quản lý rủi ro mà ngân hàng thực hiện để cùng hạn chế các rủi ro.

Theo TS Đặng Anh Tuấn, nhìn chung quy trình hoạt động, nghiệp vụ, quy định của các ngân hàng hiện nay là tốt. Nếu khách hàng thực hiện giao dịch đúng quy trình và tại trụ sở của ngân hàng thì rủi ro gần như không xảy ra. Những vụ án xảy ra một phần là do khách hàng không cẩn thận như thực hiện ký khống, ủy quyền, phần nữa là do chi nhánh ngân hàng thực hiện sai quy trình nghiệp vụ, khiến nhân viên ngân hàng có lòng tham sẽ sử dụng kẽ hở đó để lợi dụng chiếm đoạt tài sản. Để hạn chế rủi ro, ông Tuấn cho rằng, khách hàng cần giám sát tiền gửi của mình, cần hiểu và biết cách thực hiện đúng quy trình giao dịch với ngân hàng.

TS. Cấn Văn Lực thì nhìn nhận, giao dịch rủi ro một phần lỗi khách hàng, ví dụ nhiều người vẫn còn e ngại và chỉ muốn giao dịch với một người duy nhất. Đấy chính là kẽ hở của cả ngân hàng và khách hàng đó.

Còn theo luật sư Chu Mạnh Cường, vấn đề không phải là vì ngân hàng quá nuông chiều khách VIP mà vì cơ chế quản lý liên quan đến việc chăm sóc khách hàng VIP chưa hợp lý, chưa được quản lý một cách chặt chẽ dẫn đến tình trạng một số cá nhân đã lợi dụng để chiếm đoạt tiền của khách hàng. Do đó, luật sư Cường cho rằng, việc đầu tiên phải xem xét là yếu tố con người vì nhiều đối tượng đã lợi dụng chức năng, thẩm quyền được giao để thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền của khách hàng. Còn về phía khách hàng, trong nhiều trường hợp, đã chủ quan, tin tưởng vào những người đến giao dịch với mình mà không thường xuyên kiểm tra số tiền trong tài khoản, dẫn đến khi phát hiện ra mất tiền thì đã quá muộn.

Theo TS. Đặng Anh Tuấn, Luật về Bảo hiểm tiền gửi quy định bảo hiểm tiền gửi chi trả bảo hiểm cho tất cả số tiền của một người tại một tổ chức tín dụng. “Nhiều khách hàng hiện nay đang quá tập trung rủi ro trong một chỗ, gửi tiền quá nhiều ở một ngân hàng, điều đó là không nên”, ông Tuấn khuyên.

Phương Thảo - Nguyễn Lực