Hà Giang nên thơ và huyền bí - Kỳ 6: Mã Pì Lèng - con đèo huyền thoại

Cập nhật: 14:43 | 16/09/2017
(PL&XH) - Có những con đường luôn để lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng du khách bởi sự huyền thoại đặc biệt của chúng. Một trong số đó là đèo Mã Pì Lèng, dài 9 khoanh, được mệnh danh là “vua” của các con đèo tại Việt Nam, Vạn Lý Trường Thành của Việt Nam hay Kim Tự Tháp của người Mèo.

Đèo Mã Pì Lèng (có âm đọc Mã Pí Lèng) tuy không dài nhưng là cung đường đèo hiểm trở bậc nhất khu vực miền núi phía Bắc, được ví là “vua” của các con đèo Việt Nam, hay  “tứ đại đỉnh đèo” tại vùng núi phía Bắc Việt Nam, bên cạnh đèo Ô Quy Hồ, đèo Khau Phạ và Đèo Pha Đin. Đèo dài khoảng 20 km, nằm trên con đường Hạnh Phúc nối liền TP Hà Giang, huyện Đồng Văn và thị trấn Mèo Vạc. Theo nghĩa đen, Mã Pì Lèng gọi theo tiếng Quan Hỏa chỉ “sống mũi con ngựa”.

Câu chuyện về con đường Hạnh Phúc thật sự trở thành dấu ấn đặc biệt trong cuộc hành trình của chúng tôi. Thủa trước khi con đường Hạnh Phúc ra đời, 4 huyện vùng cao núi đá: Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc chỉ là một huyện mang tên Đồng Văn, huyện lỵ đặt ở thị trấn Phó Bảng. Vì hệ thống giao thông là đường mòn, phương tiện giao thông chỉ có ngựa và đôi chân của con người nên vùng đất rộng lớn với 8 vạn dân thuộc 16 dân tộc có cuộc sống biệt lập hẳn với thế giới bên ngoài, cuộc sống càng trở nên nghèo nàn, lạc hậu. Với những vách đá dựng đứng, bên dưới là vực sâu hun hút, con đường Hạnh Phúc qua đèo Mã Pì Lèng được coi là kỳ tích về sức sáng tạo, vượt qua gian khó của người dân Việt Nam. Con đường đạt nhiều kỷ lục nhất trong lịch sử làm đường ở nước ta như thi công hoàn toàn bằng sức người, gian khổ nhất, vượt qua vùng núi đá cao nhất, thời gian thi công lâu nhất, số ngày công nhiều nhất. Để làm nên con đường huyền thoại này, hàng chục nghìn nhân công từ khắp các tỉnh miền Bắc đã phải đổ bao công sức, mồ hôi và nước mắt ngày đêm miệt mài đục đá. Riêng đoạn qua Mã Pì Lèng, trong suốt 11 tháng, các thanh niên cảm tử phải treo mình trên những vách núi dựng đứng, phía dưới là vực sâu hun hút chỉ để lấn từng cen-ti-met núi làm đường. Với trên 2 triệu ngày công, đục khoét gần 3 triệu mét khối đá, không có sự hỗ trợ của máy móc; thế nhưng, với tinh thần bền bỉ, sự quả cảm, các thanh niên cảm tử chỉ bằng sức lao động thủ công với công cụ thô sơ như cuốc, thuổng, búa, xà beng, lại phải chật vật trong sự quấy nhiễu của thổ phỉ, thiếu thốn mọi mặt về vật chất, sự khắc nghiệt của thiên nhiên đã làm nên điều kỳ diệu. Đổi lại cho thành công ấy là sự hy sinh anh dũng của 14 thanh niên xung phong, họ đã mãi mãi nằm lạị trên cao nguyên đá.

nh Mã Pí Lèng
Đèo Mã Pì Lèng – vua các con đèo tạo Việt Nam. ẢNH TƯ LIỆU

 

Hiện nay, trên đỉnh đèo có một tấm bia đá lớn để tưởng nhớ những người đã dũng cảm hy sinh để làm nên con đường Hạnh Phúc. Chính sự hi sinh góp sức của họ mà giờ đây vùng cao nguyên đá Đồng Văn, thị trấn Mèo Vạc... đã ngày càng phát triển hơn, người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc hơn. Vì vậy, con đường này không chỉ có ý nghĩa về mặt giao thông đi lại, giao thương mà còn có ý nghĩa về tinh thần khi mang lại niềm hạnh phúc và tự hào cho người dân Hà Giang nói riêng và người dân Việt Nam nói chung. Nhờ có con đường này, các du khách có thể đến tận cùng vùng đất hoang sơ, hùng vĩ và mang nhiều nét văn hóa đặc sắc, bí ẩn như cao nguyên đá Đồng Văn, Mèo Vạc,... Đường được đặt tên là con đường Hạnh Phúc – điều giản đơn nhưng thiêng liêng con người luôn hướng tới.

Sau khi vượt qua những khoanh đèo quanh co uốn lượn như dải lụa vắt vẻo nơi sườn núi, chúng tôi đặt chân lên đỉnh Mã Pì Lèng và có cảm giác hạnh phúc như bản thân vừa đặt chân đến đỉnh vinh quang. Được thưởng ngoạn không gian hùng vĩ bậc nhất của núi rừng miền biên giới phía Bắc chính là món quà vô giá mà chúng tôi được ban tặng. Thu vào tầm mắt là tầng tầng, lớp lớp những ngọn núi nhấp nhô như những con sóng trải dài vô tận. Phía chân núi là dòng sông Nho Quế xanh ngắt lững lờ trôi. Nếu như đi qua khu vực này vào buổi sáng sớm hay chiều tà, du khách sẽ bị choáng ngợp bởi những không gian trắng muốt của mây. Cảm giác được tận tay chạm vào những làn mây nơi đỉnh đầu, tận mắt nhìn cảnh gió “đuổi” mây trôi vội vã, khiến chúng tôi có cảm giác như đang được bước vào thế giới thần tiên huyền ảo. Nơi đây có mỏm đá nhô ra, là nơi lý tưởng để ghi lại những khoảnh khắc ý nghĩa chinh phục cuộc hành trình của du khách.

Điểm kết thúc hành trình Hạnh Phúc là thị trấn Mèo Vạc với những công trình kiên cố, cổ kính của những bản làng người Mông. Vào ngày chủ nhật, chợ phiên tập trung đông đảo đồng bào các dân tộc khiến thị trấn Mèo Vạc trở nên đông vui, náo nhiệt. Cũng tại đây, những câu chuyện tình yêu của các chàng trai cô gái được nảy nở, đơm hoa, kết trái báo hiệu một cuộc sống ý nghĩa được bắt đầu.

                (Còn nữa...)

 

Hồng Giang / PL&XH