Dự án Luật phòng, chống tham nhũng sửa đổi

Hai phương án về mô hình cơ quan kiểm soát tài sản thu nhập

Cập nhật: 11:32 | 26/06/2018
Luật Phòng, chống tham nhũng (PCTN) hiện hành quy định cơ quan có thẩm quyền kiểm soát tài sản thu nhập là cơ quan quản lý cán bộ, công chức có nghĩa vụ kê khai tài sản (Điều 51). Tuy nhiên, mô hình này được đánh giá còn nhiều hạn chế, nên trong lần sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng lần này, Chính phủ trình Quốc hội 2 phương án.

Phương án 1 là giao cho Thanh tra Chính phủ tiến hành kiểm soát tài sản, thu nhập của người giữ chức vụ từ GĐ Sở và tương đương trở lên công tác tại tất cả các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Cơ quan thanh tra hoặc đơn vị phụ trách công tác tổ chức, cán bộ tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương (nơi không có cơ quan thanh tra), thanh tra cấp tỉnh kiểm soát tài sản, thu nhập đối với những người có nghĩa vụ kê khai khác công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương mình.

Phương án 2 quy định với người có nghĩa vụ kê khai công tác tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, chính quyền địa phương thì thực hiện như phương án 1.

Đối với người có nghĩa vụ kê khai công tác tại TAND, VKSND, Kiểm toán Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội thì giao cho cơ quan Trung ương của các cơ quan, tổ chức này kiểm soát tài sản, thu nhập.

hai phuong an ve mo hinh co quan kiem soat tai san thu nhap
Đại biểu Huỳnh Thanh Phương cho rằng , phương án 2 của Dự thảo là khả thi. Ảnh tư liệu

Đối với người có nghĩa vụ kê khai công tác tại Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ thì giao cho các cơ quan này kiểm soát; đối với người có nghĩa vụ kê khai là đại biểu Quốc hội chuyên trách thì giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiểm soát.

Thẩm tra Dự luật, đa số ý kiến Ủy ban Tư pháp tán thành với phương án 2 của dự thảo Luật. Theo cơ quan thẩm tra, phương án này đã tăng cường hơn tính tập trung, khắc phục một bước việc tổ chức dàn trải quá nhiều đầu mối cơ quan có thẩm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập như hiện nay nhưng cũng không gây xáo trộn lớn về tổ chức, hoạt động của các cơ quan, đơn vị đang làm công tác này.

Bên cạnh đó, một số ý kiến tán thành với phương án 1 vì cho rằng, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hạn chế trong kiểm soát tài sản, thu nhập thời gian qua là do phân tán thẩm quyền, thiếu bộ máy, cán bộ chuyên trách thực hiện nhiệm vụ này.

Có ý kiến lại đề nghị quy định một đầu mối cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập, tuy nhiên đề nghị cân nhắc giao cho Kiểm toán Nhà nước đảm nhiệm để bảo đảm tính độc lập trong hoạt động, phù hợp với nguyên tắc kiểm soát quyền lực. Có ý kiến đề nghị giao cơ quan thuế như kinh nghiệm của một số nước trên thế giới để kết hợp kiểm soát tài sản, thu nhập với kiểm soát thuế…

Cho ý kiến về nội dung này tại phiên thảo luận của Quốc hội tại kỳ họp thứ 5 vừa qua, đại biểu Quốc hội Đỗ Văn Bình (TP Hải Phòng) cho biết, ông đồng tình với phương án 1 của Dự thảo.

Theo đại biểu, báo cáo của Thanh tra Chính phủ cho biết, thời gian qua không có trường hợp nào người đứng đầu cơ quan, đơn vị thực hiện xác minh tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức thuộc quyền quản lý. Phương án 1 cơ bản khắc phục được hạn chế này, còn phương án 2 chỉ khắc phục được một phần vì vẫn còn thực hiện nội dung này theo từng nhánh cơ quan, tổ chức của hệ thống chính trị.

“Việc giao cho hệ thống thanh tra là cơ quan có thẩm quyền kiểm soát tài sản thu nhập theo phương án 1 sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc quản lý, xác minh tài sản thu nhập, xây dựng cơ sở dữ liệu chung phục vụ tốt hơn cho công tác theo dõi biến đổi tài sản. Do vậy, tôi cơ bản nhất trí với phương án 1”, đại biểu nói.

Tuy nhiên, đại biểu Huỳnh Thanh Phương (Tây Ninh) lại cho rằng phương án 2 là khả thi hơn vì quy định tương đối rõ ràng, cụ thể theo phân cấp quản lý cán Bộ, công chức, viên chức, không bị chồng chéo, nhất là đối với các cơ quan thuộc ngành dọc.

Điều này, theo đại biểu, vừa đảm bảo nguyên tắc tổ chức hoạt động của hệ thống các cơ quan, tránh quá tải cho hoạt động của cơ quan thanh tra, vừa đảm bảo thống nhất với quy định của Điều 88 của Dự thảo về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra tham nhũng trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình phụ trách.

Đại biểu Võ Đình Tín (Đắk Nông) cũng thống nhất với phương án 2 vì phương án này không gây xáo trộn lớn về tổ chức, hoạt động và hạn chế việc tăng áp lực công việc đối với cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập.

Phát biểu tiếp thu ý kiến các đại biểu phiên thảo luận, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, về nội dung này, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, giải trình làm rõ để hoàn thiện, nhằm xây dựng hệ thống cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng nhưng không làm phát sinh thêm tổ chức biên chế.

Phương Thảo