Hiểu đúng chức năng, nhiệm vụ của mô hình bác sĩ gia đình

Cập nhật: 21:23 | 14/09/2018
Hiện tại Bộ Y tế thí điểm, triển khai mô hình bác sĩ gia đình cho 8 tỉnh thành: Hà Nội, TP.HCM, Thái Nguyên, Thừa Thiên Huế, Khánh Hòa, Cần Thơ, Hải Phòng. Đây là mô hình khám chữa bệnh có bác sĩ đa khoa thực hành, chăm sóc toàn diện và liên tục cho người bệnh, có mối quan hệ lâu dài và bền vững với người bệnh.

Bác sĩ gia đình được được hiểu là những thầy thuốc gắn với dân và gần dân nhất. Họ biết rõ từng người bệnh và những vấn đề liên quan đến sức khỏe gia đình của họ trên cơ sở xem xét lối sống của bệnh nhân, di truyền trong gia đình... Việc chăm sóc, theo dõi từ lúc còn khỏe mạnh, vừa mới sinh ra… giúp bác sĩ nắm được bệnh sử của người bệnh, diễn tiến bệnh lý nên đề ra được những liệu pháp điều trị hiệu quả, nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng; giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh cho xã hội.

Đối với bệnh nhân lớn tuổi, mô hình bác sĩ gia đình sẽ đến tận nhà, nhất là người lớn tuổi, di chuyển khó khăn. Ở các nước tiên tiến, khuynh hướng người bệnh vẫn còn đi được thì họ vẫn đi tới phòng khám BSGĐ hơn là mời BS mời tới tận nhà.

hieu dung chuc nang nhiem vu cua mo hinh bac si gia dinh
Bác sĩ gia đình được được hiểu là những thầy thuốc gắn với dân và gần dân nhất (Ảnh tư liệu)

Tại Quyết định Phê duyệt kế hoạch nhân rộng và phát triển mô hình Phòng khám bác sĩ gia đình tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế, có nêu rõ: Mô hình tổ chức của phòng khám bác sĩ gia đình được xác định gồm: Trạm y tế tuyến xã hoạt động theo nguyên lý Y học gia đình và Phòng khám bác sĩ gia đình.

Trong đó, có cả phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân (bao gồm phòng khám chữa bệnh ngoài giờ hành chính có nhu cầu hoạt động theo mô hình Phòng khám bác sĩ gia đình) và phòng khám bác sĩ gia đình thuộc bệnh viện đa khoa tuyến huyện (bệnh viện nhà nước).

Với trạm y tế tuyến xã hoạt động theo nguyên lý Y học gia đình, trước hết trạm y tế phải thực hiện nhiệm vụ của trạm y tế xã theo quy định tại Thông tư số 33/2015/TT-BYT ngày 27-10-2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế xã, phường, thị trấn nhưng phải theo nguyên lý toàn diện và liên tục.

Ngoài ra, trạm y tế còn thực hiện quản lý sức khỏe cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng theo nguyên lý Y học gia đình: thu thập thông tin về sức khỏe của các cá nhân, hộ gia đình trên địa bàn; lập hồ sơ quản lý sức khỏe cá nhân theo mẫu quy định; sử dụng thông tin từ hồ sơ quản lý cho việc khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe người dân.

Cùng với đó, trạm y tế còn thực hiện chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh theo quy định chuyển tuyến Y học gia đình. Cụ thể, tùy theo tình hình bệnh tật của người bệnh, bác sĩ gia đình có thể chuyển tuyến đến bệnh viện tỉnh hoặc bệnh viện Trung ương mà vẫn được coi là đúng tuyến; thực hiện tư vấn sức khỏe, sàng lọc, tầm soát phát hiện bệnh sớm; tham gia các dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ, chăm sóc cuối đời; được thực hiện các dịch vụ kỹ thuật tại gia đình người bệnh, bao gồm: Khám bệnh, kê đơn thuốc một số bệnh thông thường; thực hiện một số thủ thuật: thay băng, cắt chỉ, lấy mẫu máu, mẫu nước tiểu để xét nghiệm, khí dung, tiêm, truyền dịch; tham gia nghiên cứu khoa học và đào tạo về Y học gia đình và các vấn đề liên quan; là cơ sở đào tạo thực hành chuyên ngành Y học gia đình.

Nhiệm vụ của các phòng khám bác sĩ gia đình là tham gia phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu; khám bệnh, chữa bệnh. Trong đó, phòng khám bác sĩ gia đình được sơ cứu, khám bệnh, chữa bệnh đối với các bệnh thường gặp; thực hiện việc chăm sóc sức khỏe, sàng lọc phát hiện sớm bệnh, tật và khám bệnh, chữa bệnh tại phòng khám và tại nhà người bệnh; có hồ sơ theo dõi sức khỏe toàn diện liên tục cho cá nhân và gia đình theo quy định của Bộ Y tế.

Ngoài ra, phòng khám bác sĩ gia đình cũng tham gia quản lý bệnh nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, người cao tuổi; thực hiện chuyển tuyến Y học gia đình: Là cơ sở đầu tiên trong hệ thống chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh, có trách nhiệm giới thiệu và chuyển người bệnh đến các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác khi có yêu cầu về chuyên môn; tiếp nhận người bệnh từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác chuyển đến để tiếp tục chăm sóc và điều trị. Các nhiệm vụ của phòng khám bác sĩ gia đình đều phải bảo đảm nguyên lý toàn diện và liên tục.

Tùy theo tình hình bệnh tật của người bệnh, phòng khám bác sĩ gia đình có thể chuyển tuyến đến bệnh viện tỉnh hoặc bệnh viện Trung ương mà vẫn được coi là đúng tuyến. Riêng đối với phòng khám bác sĩ gia đình thuộc bệnh viện đa khoa tuyến huyện, việc chuyển tuyến Y học gia đình bao gồm cả việc chuyển người bệnh vào các khoa lâm sàng của bệnh viện mà vẫn được coi là đúng tuyến…

Tại các phòng khám bác sĩ gia đình có cung cấp các dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ bao gồm phục hồi chức năng và nâng cao sức khỏe, việc tư vấn trực tiếp hoặc gián tiếp về khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân và cộng đồng được thực hiện thường xuyên và bao quát.

Ngoài các nhiệm vụ trên, nhiệm vụ cộng đồng của phòng khám bác sĩ gia đình chính là tham gia truyền thông, giáo dục sức khỏe để góp phần nâng cao nhận thức của người dân về phòng bệnh tích cực và chủ động, phòng ngừa các yếu tố, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và bệnh tật của người dân.

An Nhiên