Ma trận hàng xách tay:

Kỳ cuối: Lúng túng chế tài xử phạt

Cập nhật: 09:05 | 01/02/2018
Thông quan dễ dàng, muốn bao nhiêu cũng có, đó là lợi thế của hàng nhái (hàng fake), hàng giả tuồn về Việt Nam rồi gắn mác hàng xách tay  (HXT) để lũng đoạn thị trường. Đa phần hàng hóa dạng này được lấy từ thiên đường hàng giả Trung Quốc, với đủ các chủng loại, các thương hiệu. Hàng nhái cũng được phân ra nhiều cấp độ, được xếp loại như super fake, fake 1, fake 2… Hàng super fake được nhiều tiểu thương khẳng định: Chỉ khác hàng Aut( hàng xịn) mỗi code để check!

Nghịch lý giá cả hàng nhái, hàng giả của… hàng xách tay

Đưa cho tôi xem chiếc túi Louis Vuiton có kiểu dáng rất bắt mắt, thời thượng, chị Nguyễn Hạnh, chủ một shop HXT ở quận Long Biên, Hà Nội chỉ rõ: “Từ chất liệu, đường may, kiểu dáng… thực sự rất khó phân biệt đâu là hàng thật, đâu là hàng giả. Thậm chí hàng super fake còn có làm cả thẻ hãng, duy nhất không thể check mã cod trên hệ thống của hàng thật. Hàng super cũng có giá không rẻ, một chiếc túi xách như vậy ở trên thị trường cũng giá vài triệu, đến chục triệu đồng tùy mẫu mã, thương hiệu. Đôi khi, đến cả những người thường xuyên xài hàng hiệu cũng bị nhầm lẫn như thường”.

Cũng hàng fake, nước hoa, son phấn… cũng nhan nhản. Đây có lẽ là những mặt hàng dễ dàng làm giả nhất. Khác với túi xách, quần áo hoặc giày dép, những mặt hàng giả mỹ phẩm khó phát hiện hơn. Bởi lẽ, chỉ có khi mở ra dùng thì người thật sành và tinh mới phát hiện ra. “Nước hoa fake hương cũng không khác mấy hương thơm thật của hàng Au, chỉ có cái hương nước hoa này không tinh, không bền mùi. Nước hoa thật thường đổi mùi, hương đầu, hương cuối, nhưng nước hoa giả thì hoàn toàn không, sau khi “chếnh choáng” hương đầu, sẽ dễ dàng phát hiện ra sự “phô” của mùi”, chị Hạnh cho biết.

Cũng không chắc là hàng fake rẻ hơn hàng thật, chị Nguyệt (huyện Gia Lâm, Hà Nội) cho biết, vì mục đích lấy hàng fake là để bán hàng giả với giá thành của hàng Au, thế nên: “Người mua thì nhầm, chứ người bán không bao giờ nhầm. Bởi với mẫu mã y hệt như nhau, hàng Au giá đến vài triệu đồng, còn hàng fake chỉ có vài trăm nghìn đồng. Thế nên mới có chuyện có những lô nước hoa được các tiểu thương rao bán với giá sale đến 50%. Bởi với hàng fake, giá nào cũng có lãi”, chị Nguyệt nói.

“Mặc dù bán hàng fake, nhưng nhiều người bán thậm chí còn cao hơn giá chúng tôi bán hàng thật”, chị Nguyệt bật mí về góc khuất của nghề, người chuộng dùng đồ xách tay bao giờ cũng xác định HXT giá tương đối cao nên đôi khi chỉ rẻ hơn một chút so với các shop khác là bị nghi ngờ là hàng giả. Thế nên người bán chẳng tội gì bán rẻ, bởi nguyên cái giá tiền cao chót vót cũng là một “đảm bảo” cho đấy là HXT rồi.

Cũng với nỗi khổ như trên, chị Hải An (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) một người bán HXT gần 3 năm nay cho biết, vốn chị có bạn bè ở Pháp, Đức rất nhiều nên cũng tham gia buôn bán HXT. Nhưng do ít vốn, lại nhỏ lẻ, không cửa hàng cửa hiệu, lại có mối chuyên “canh” sale, mà chỉ bán cho người quen thân và các mối trên facebook nên chị lấy lãi rất ít. Có những mặt hàng chị chỉ lấy có vài chục nghìn, nhiều thì 200.000 đồng đến 300.000 đồng. Chính thế nên hàng của chị bao giờ cũng rẻ hơn các shop và các facebook bán HXT khác: “Có lẽ vì giá rẻ nên nhiều người mua của tôi ban đầu rất e ngại, họ không tin hàng xịn lại có giá mềm thế. Có lúc khách hàng hỏi cũng chẳng biết trả lời thế nào”, chị An bộc bạch.

ky cuoi lung tung che tai xu phat
Đường đi từ nơi mua hàng tận gốc cho đến khi tới tay người dùng không hề có chuyện giảm giá. ẢNH: N.D

Chưa có quy định pháp luật cho việc kinh doanh hàng xách tay

Đa số HXT có chất lượng tốt, nhu cầu tiêu dùng của người dân lại cao, lợi dụng tâm lý đó, hàng giả, hàng nhái được trà trộn lẫn lộn. Người mua đôi khi tiền mất, tật mang, trả tiền thật nhưng mua hàng giả lại chẳng biết kêu ai.Với các cơ quan chức năng, đây cũng là một bài toán khó.

Tại Hội nghị tổng kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2017, triển khai nhiệm vụ năm 2018, ông Đỗ Minh Chiến, Phó Chủ tịch UBND quận Long Biên, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quận Long Biên cho biết, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn quận Long Biên diễn biến phức tạp. “Hiện nay chưa có quy định pháp luật cho việc kinh doanh HXT nên chúng tôi kiến nghị cần có quy định cụ thể để kinh doanh mặt hàng này. Tuy nhiên, nếu "hàng xách tay" là hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng bị cấm thì vẫn bị xử phạt", ông Chiến nhấn mạnh.

Trong năm 2017, Cục Hải quan TP Hà Nội đã xử lý 886 vụ liên quan đến hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng hóa nhập khẩu không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, với số tiền phạt hành chính lên tới 15,104 tỷ đồng. Nói về thủ đoạn và phương thức hoạt động của các đối tượng buôn lậu, ông Nguyễn Trường Giang, Phó Cục trưởng Cục Hải quan TP Hà Nội cho biết, nhiều doanh nghiệp lợi dụng thương mại điện tử và chính sách thông thoáng của Nhà nước về thủ tục hải quan để buôn lậu. Việc xử lý người kinh doanh hàng lậu lại càng khó khăn, khi mà người bán, người mua chỉ giao dịch qua mạng, thậm chí còn không biết mặt nhau.

Ông Chu Xuân Kiên, Chi Cục trưởng Chi Cục QLTT Hà Nội cho rằng, một số văn bản pháp luật về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn thiếu đồng bộ, chồng chéo, chế tài không rõ ràng nên khó áp dụng trong quá trình phát hiện, bắt giữ, điều tra và xử lý.

Dẫn chứng Điều 153 Bộ luật Hình sự quy định: Tội buôn lậu có hành vi “buôn bán trái phép qua biên giới” là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành tội phạm, nhưng thực tế để chứng minh hành vi “qua biên giới” là rất khó cho nên nhiều vụ buôn lậu lớn nhưng không thể khởi tố, truy tố được mà chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính.

Đồng quan điểm, ông Vũ Vinh Phú, chuyên gia thương mại, Hiệp hội siêu thị Hà Nội cho rằng, HTX chính là hàng lậu và đang thao túng thị trường. Minh chứng cho ý kiến của mình, ông Phú dẫn chứng, một lọ tăm ở siêu thị cũng phải chịu thuế VAT, trong khi HXT lớn hay nhỏ đều không phải chịu thuế và không ai có thể bảo đảm chất lượng của loại hàng hóa này, nhất là thực phẩm, thuốc chữa bệnh, sữa… Sở dĩ, HXT có đất sống là vì tâm lý chuộng hàng ngoại, giá lại rẻ so với chính hãng.

Gia Bảo - Ngọc Dung