Lao động qua đào tạo vẫn yếu, thiếu kỹ năng

Cập nhật: 08:42 | 14/06/2018
Đây là nội dung đáng chú ý được ông Tào Bằng Huy – Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ LĐ – TB & XH) thông tin tại Hội nghị phát triển nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng và sử dụng lao động diễn ra ngày 13-6 tại Hà Nội. 

Doanh nghiệp phải dành nhiều chi phí cho đào tạo lại lao động

Theo ông Tào Bằng Huy, qua phản ánh của nhiều DN, nhiều trường hợp lao động dù đã qua đào tạo nhưng vẫn yếu về kỹ năng nên chưa đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng của các cơ quan, DN. Vì vậy sau khi tuyển dụng, DN phải bỏ thời gian, chi phí đào tạo lại lao động mới có thể đảm nhận công việc.

Báo cáo PCI năm 2014 cũng cho biết, khi các doanh nghiệp FDI càng ít hài lòng về chất lượng đào tạo nghề của địa phương, họ phải chi nhiều hơn cho đào tạo lại lao động tuyển vào. Nếu như năm 2013, chi phí trung bình cho hoạt động đào tạo lại lao động tại các doanh nghiệp FDI chỉ chiếm 3,6% chi phí kinh doanh thì đến năm 2014 đã tăng vọt lên 5,9% và hiện vẫn chiếm ở mức 5,7% vào năm 2017.

Việc tăng chi phí đào tạo này có thể do sự dịch chuyển của DN sang hướng sản xuất các sản phẩm giá trị tăng cao hơn, đòi hỏi người lao động cần được đào tạo tăng cường chuyên sâu hơn. Tuy nhiên, các chỉ số khác về chất lượng lao động cũng cho thấy sự thay đổi này phần nào phản ánh đánh giá của nhà đầu tư nước ngoài đối với trình độ tay nghề còn hạn chế của lao động địa phương.

Theo thống kê, quý 4-2017, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo có bằng cấp/chứng chỉ chiếm 21,8%. Trong đó, tỷ lệ lao động có trình độ ĐH trở lên là 9,74%, CĐ là 3,44%, trung cấp là 5,23% và sơ cấp nghề là 3,39%. Tình trạng lao động qua đào tạo vẫn yếu, thiếu kỹ năng, theo Cục Việc làm là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng lao động có trình độ nhưng thất nghiệp.

lao dong qua dao tao van yeu thieu ky nang
Phó Cục trưởng Cục Việc làm Tào Bằng Huy: “Lao động đã qua đào tạo vẫn yếu, thiếu kỹ năng là một trong những nguyên nhân khiến họ thất nghiệp”. ẢNH: T.Hải

Đưa doanh nghiệp trở thành chủ thể tham gia đào tạo nghề nghiệp

Để nâng cao chất lượng nguồn lao động, các ý kiến tại Hội thảo cho rằng “một trong những giải pháp đột phá là đưa DN trở thành một trong những chủ thể tham gia đào tạo nghề nghiệp”. Theo đó, DN chủ động tích cực tham gia vào hệ thống giáo dục nghề nghiệp với vai trò là nhà đầu tư và đồng thời cũng là đối tác khách hàng cho chính “sản phẩm của mình”. Cũng theo các đại biểu, quan hệ hợp tác giữa DN và cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần được xây dựng dựa trên lợi ích thiết thực từ các bên.

Thực tế, số DN có đào tạo nghề cho lao động hiện còn rất thấp (tỷ lệ chung là 36,295 và thấp nhấp là các DN ngoài Nhà nước 30,18%). “Như vậy, Điều 60 Bộ luật Lao động quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động về đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động chưa được DN nghiêm túc thực hiện. Trách nhiệm của DN trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp theo Điều 52 Luật Giáo dục nghề nghiệp cũng chưa được thực hiện đầy đủ” – ông Đào Văn Tiến, Vụ trưởng Vụ Dạy nghề thường xuyên (Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ LĐ-TB&XH) thông tin.

Đề xuất thực hiện mô hình “Trường trong doanh nghiệp” “Trường trong doanh nghiệp” là mô hình đã được thực hiện từ lâu ở nhiều nước công nghiệp. Theo Vụ trưởng Vụ Dạy nghề thường xuyên Đào Văn Tiến, mô hình này nhấn mạnh vai trò “đào tạo” của DN với giáo viên chính là những thợ bậc cao, những kỹ sư lành nghề trong DN kèm cặp hướng dẫn học viên trên những thiết bị máy móc của DN. Học viên sẽ đảm trách những công việc từ đơn giản đến trung bình. Chương trình học sẽ được phát triển bởi sự hợp tác giữa nhà trường và DN. “Tuy nhiên mô hình này sẽ gặp trở ngại nếu DN chưa thấy được hiệu quả của quá trình đào tạo này”, ông Đào Văn Tiến cho hay.

Thanh Hải