Luật phải giúp người dân tránh tình trạng “được mùa thì mất giá”

Cập nhật: 08:52 | 12/06/2018
Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 5, Quốc hội đã thảo luận về dự án Luật Trồng trọt. Đa số các đại biểu Quốc hội đều cho rằng, ban hành Luật Trồng trọt là cần thiết, nhằm thiết lập khung pháp lý điều chỉnh các quan hệ xã hội trong lĩnh vực trồng trọt, đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả, khả thi để phát triển trồng trọt theo định hướng thị trường.

Đại biểu Mai Sỹ Diến (Thanh Hóa) kiến nghị, dự luật phải quy định về chính sách phát triển thị trường và quy định trách nhiệm của Bộ NN&PTNT, UBND cấp tỉnh về dự báo, thông tin, cảnh báo và định hướng về thị trường sản phẩm trồng trọt nhằm điều hành cân đối được cung – cầu sản phẩm trong lĩnh vực trồng trọt.

Từ đó, khắc phục tình trạng nông dân bị ép giá, thua lỗ, để đừng có một bài ca không bao giờ quên mà nông dân nhắc đến nhưng không vui là “được mùa thì thường xuyên mất giá, thỉnh thoảng được giá thì lại mất mùa”.

Đại biểu Y Khút Niê (Đắk Lắk) cũng cho rằng, trong thực tế, sản phẩm trồng trọt luôn thường bị tác động bởi các yếu tố về thời tiết, khí hậu, sự chi phối và ép giá của thị trường. Vì vậy, dự thảo luật cần bổ sung quy định về trách nhiệm của Nhà nước trong việc quy hoạch tổng thể về quy mô sản xuất cho từng vùng, miền, địa phương cho phù hợp với từng loại cây trồng cụ thể.

Quan trọng hơn, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ bình ổn giá đối với một số mặt hàng nông sản chủ lực có tính chiến lược quốc gia nhằm đảm bảo tạo điều kiện tốt nhất cho tổ chức, cá nhân, người nông dân sản xuất, trồng trọt yên tâm sản xuất và phát triển cây trồng một cách bền vững.

luat phai giup nguoi dan tranh tinh trang duoc mua thi mat gia
Đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh đề nghị quy định rõ trách nhiệm trong định hướng sản xuất, thông tin thị trường. (Ảnh: QH)

Tình trạng sản xuất trồng trọt bấp bênh được mùa mất giá, được giá mất mùa thường xuyên xảy ra, theo đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh (Bình Thuận) là do nông dân sản xuất theo phong trào chứ không theo nhu cầu thị trường.

“Vậy, trách nhiệm quản lý Nhà nước như thế nào trong việc định hướng sản xuất, thông tin thị trường, hỗ trợ xúc tiến thương mại, hướng dẫn ứng phó biến đổi khí hậu... chưa được quy định trong luật. Đề nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu nội dung này”, đại biểu nói.

Theo đại biểu, sản xuất trồng trọt nhỏ, lẻ, manh mún, phân tán là phổ biến, các mối liên kết cả ngang và dọc trong sản xuất còn rất nhiều khó khăn.

Trong đó chuỗi cung ứng nông sản nội địa và liên kết chuỗi phục vụ xuất khẩu nhiều nông sản còn yếu và cắt khúc đã gây ra nhiều bất lợi và thua thiệt cho người trồng trọt. Dẫn đến người trồng trọt không biết bán sản phẩm ở đâu có lợi nhất, nông sản sạch phải cạnh tranh lép vế trước sản phẩm không an toàn, xuất khẩu nông sản bị nước ngoài chèn ép…

Từ thực trạng trên, đại biểu cho rằng việc phát triển liên kết theo chuỗi giá trị có vai trò hết sức quan trọng để trồng trọt phát triển bền vững, cạnh tranh hiệu quả. Đồng thời cũng sẽ phân phối lợi ích hài hòa, hợp lý hơn giữa người trồng trọt, chế biến và thương mại mà vốn lâu nay người trồng trọt thường chịu thua thiệt.

Cho rằng an toàn thực phẩm trong trồng trọt đang là vấn đề bức xúc và là điều kiện tiên quyết để trồng trọt tồn tại và phát triển cả trước mắt và lâu dài, đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, xây dựng một điều riêng về vấn đề này.

Trong đó, quy định rõ những việc phải làm, những việc không được làm, trách nhiệm của các bên liên quan và biện pháp chế tài. Từ đó, kiểm soát nông sản ngay từ khâu canh tác, chứ không chỉ kiểm soát khâu bảo quản, khâu chế biến, lưu thông như hiện nay.

“Tôi cũng đề nghị quy định rõ hơn vấn đề bảo vệ an toàn môi trường trong trồng trọt. Không chỉ xử lý vấn đề đất, nước, không khí, phế phẩm sau thu hoạch như đã nêu trong dự án luật, mà phải xử lý tốt cả vấn đề rác thải như bao bì phân bón, bao bì thuốc bảo vệ thực vật”, đại biểu đề nghị.

Cùng quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm nông sản, đại biểu Lưu Đức Long (Vĩnh Phúc) cho rằng, do phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật có giá trị theo chuỗi, các hành vi về sơ chế, chế biến sản phẩm trồng trọt, lưu thông sản phẩm ra thị trường làm ảnh hưởng sức khỏe, tính mạng con người chưa được quy định rõ.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cấm sơ chế, chế biến đưa sản phẩm vi phạm quy định vệ sinh an toàn lưu thông trên thị trường vào Điều 8 dự thảo luật.

Phương Thảo