Mở rộng cơ hội tiếp cận tài chính cho người khuyết tật

Cập nhật: 08:36 | 15/04/2018
Thực hiện Công ước của Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật (NKT); Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị Bộ luật Lao động; Luật Người khuyết tật; Đề án trợ giúp NKT giai đoạn 2012 – 2020; nhân kỷ niệm Ngày người khuyết tật Việt Nam (18-4), dự án “Mở rộng tiếp cận tài chính cho NKT - Tài trợ quy mô nhỏ cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng, phục vụ hoặc do khuyết tật làm chủ” do Quỹ Nippon của Nhật Bản tài trợ và một số chương trình tín dụng khác đang được triển khai tại một số tỉnh, thành.

Theo báo cáo của Bộ LĐTB & XH, Việt Nam hiện có khoảng 8 triệu NKT từ 5 tuổi trở lên do nhiều nguyên nhân khác nhau như: Hậu quả chiến tranh, bẩm sinh, tai nạn giao thông, lao động, thiên tai, môi trường, v.v... Phần lớn NKT sống ở nông thôn (chiếm 87,27%); có khoảng 65% NKT trong độ tuổi lao động và khoảng 40% NKT còn khả năng lao động, trong số này chỉ có 30% đang tham gia lao động tạo thu nhập cho bản thân và gia đình. Họ chủ yếu làm các nghề nông - lâm - ngư nghiệp, có thu nhập rất thấp so với các công việc khác. NKT có trình độ học vấn thấp, 41,01% số NKT từ 6 tuổi trở lên không biết chữ, 19,5% người có trình độ từ tốt nghiệp THCS trở lên, 93,4% người không có trình độ chuyên môn kỹ thuật từ 16 tuổi trở lên, chỉ có 6,5% người có bằng cấp từ chứng chỉ trở lên.

mo rong co hoi tiep can tai chinh cho nguoi khuyet tat
Việt Nam hiện có khoảng 8 triệu NKT từ 5 tuổi trở lên do nhiều nguyên nhân khác nhau. ảnh: x.thanh

Như vậy tại Việt Nam còn hàng triệu NKT trong độ tuổi lao động còn khả năng lao động cần được hỗ trợ dạy nghề và vay vốn tạo việc tuy nhiên hiện nay nguồn vốn ưu đãi dành riêng cho NKT còn rất hạn chế.

Việc phát triển kinh tế gắn với xóa đói, giảm nghèo, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội cho hàng triệu NKT là đối tượng yếu thế, thiệt thòi, dễ bị tổn thương, thiếu việc làm, thu nhập thấp... luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm, dành nhiều chính sách ưu đãi đối với NKT, trong đó có chính sách ưu đãi về tín dụng đối với NKT và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động là NKT, giúp họ có thu nhập ổn định, vươn lên tạo dựng cuộc sống độc lập, bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Cụ thể, để hỗ trợ tín dụng đối với NKT và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động là NKT, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã cho các đối tượng này vay vốn thông qua Quỹ quốc gia về việc làm; Dự án “Mở rộng tiếp cận tài chính cho NKT - Tài trợ quy mô nhỏ cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng, phục vụ hoặc do khuyết tật làm chủ” do Quỹ Nippon của Nhật Bản tài trợ và một số chương trình tín dụng khác. Đối với Dự án “Mở rộng tiếp cận tài chính cho NKT - Tài trợ quy mô nhỏ cho các cơ sở sản xuất kinh doanh sử dụng, phục vụ hoặc do khuyết tật làm chủ” do Quỹ Nippon của Nhật Bản tài trợ, NHCSXH đã tiếp nhận nguồn vốn tài trợ 450 nghìn USD từ Quỹ Nippon và hiện đang triển khai thực hiện tại TP Đà Nẵng, Hà Nội và Quảng Ninh.

Hiện nay, NHCSXH cho vay đối với NKT và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động là NKT chủ yếu thông qua nguồn vốn từ Quỹ quốc gia về việc làm, nguồn vốn từ nhà tài trợ Nippon, chưa có nguồn vốn dành riêng để cho svay đối với NKT và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động là NKT để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, từ năm 2014 đến nay, nguồn vốn Quỹ quốc gia về việc làm chưa được bổ sung thêm để NHCSXH mở rộng cho vay giải quyết việc làm đến các đối tượng chính sách trong đó có NKT, mà chỉ thực hiện cho vay bằng nguồn vốn quay vòng. Do vậy người lao động khuyết tật cũng chưa có điều kiện tiếp cận nhiều hơn các nguồn vốn ưu đãi tạo việc làm, mặt khác cũng chưa có cơ chế và chưa phân bổ nguồn vốn vay cho đối tượng này, dẫn đến tỷ lệ NKT được tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi thấp.

Để NKT, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sử dụng người lao động là NKT phát triển kinh tế, tạo việc việc làm, nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội, góp phần bảo đảm an ninh chính trị- xã hội, tại hội thảo “Chính sách, giải pháp tín dụng phát triển đào tạo nghề, tạo việc làm và giới thiệu sản phẩm của NKT”, tham luận của các bên tham gia đều kiến nghị: Chính phủ tiếp tục xem xét hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về NKT, tạo điều kiện để NKT được thụ hưởng các chính sách của Nhà nước; Xem xét, bố trí nguồn vốn để dành riêng cho vay ưu đãi đối với NKT và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sử dụng người lao động là NKT; Đề nghị cấp ủy, chính quyền các cấp tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực từ ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác để cho vay đối với NKT trên địa bàn; Đề nghị các nhà tài trợ quốc tế quan tâm hỗ trợ nguồn vốn để cho vay ưu đãi đối với NKT và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động là NKT; Đề nghị Quỹ Nippon tiếp tục tăng thêm nguồn vốn để cho vay trên địa bàn dự án.

Xuân Thanh