Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi)

Mở rộng điều chỉnh sang khu vực ngoài Nhà nước để ngăn chặn “sân sau”

Cập nhật: 14:08 | 13/03/2018
Ủy ban Tư pháp của Quốc hội vừa họp phiên toàn thể, cho ý kiến về dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). Mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật ra khu vực ngoài Nhà nước là vấn đề được nhiều đại biểu đồng thuận.

Nhiều đại biểu nhìn nhận, việc pháp luật hiện hành mới chỉ có những quy định về phòng, chống tham nhũng ở khu vực Nhà nước, còn khu vực ngoài Nhà nước vẫn còn để ngỏ đã làm giảm hiệu lực, hiệu quả của công tác này.

Vì vậy, để khắc phục tình trạng này, Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) đã bổ sung phạm vi điều chỉnh ra khu vực ngoài Nhà nước đối với Cty đại chúng, tổ chức tín dụng. So với Dự thảo trình Quốc hội tại kỳ họp thứ tư vừa qua, Dự thảo mới nhất đã bỏ quy định áp dụng Luật Phòng, chống tham nhũng đối với quỹ đầu tư.

Đa số các ý kiến đều thống nhất cho rằng, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh ra khu vực tư là cần thiết. Điều này đảm bảo phù hợp với quy định của Bộ luật Hình sự 2015 về hình sự hóa các hành vi tham ô tài sản, nhận hối lộ, đưa hối lộ, môi giới hối lộ đối với người có chức vụ, quyền hạn trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước. Đồng thời, phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Chống tham nhũng mà Việt Nam là thành viên.

mo rong dieu chinh sang khu vuc ngoai nha nuoc de ngan chan san sau

Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp Nguyễn Đình Quyền ủng hộ việc mở rộng phạm vi điều chỉnh sang khu vực ngoài Nhà nước. ảnh: quochoi.vn

Ngoài ra, việc mở rộng áp dụng luật này cũng xuất phát từ đòi hỏi từ chính các tổ chức, doanh nghiệp trong khu vực ngoài Nhà nước nhằm xây dựng môi trường kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường tán thành về việc Dự thảo luật mở rộng phạm vi áp dụng đối với Cty đại chúng và tổ chức tín dụng. Vì, đây là các doanh nghiệp có huy động vốn đóng góp của nhiều cổ đông hoặc huy động tiền gửi của người dân, nên cần có sự kiểm soát chặt chẽ, tránh việc người quản lý lợi dụng chức vụ được giao để tham nhũng. Việc lành mạnh hóa nhóm chủ thể này còn có tác động lớn đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng trong khu vực công.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp Nguyễn Đình Quyền cũng ủng hộ với việc mở rộng phạm vi điều chỉnh ra khu vực tư. Theo ông Quyền, có mối quan hệ giữa một số cơ quan Nhà nước và các doanh nghiệp “sân sau” mà Vinashin, Vinalines là ví dụ.

Qua nhiều hình thức khác nhau, tiền từ khu vực Nhà nước chuyển sang khu vực ngoài Nhà nước, rồi tiền thu được từ khu vực ngoài Nhà nước lại được chuyển ngược lại cho một số cán bộ, công chức, người có thẩm quyền quyết định đến vấn đề này...

Chính vì lẽ đó, dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) mở rộng phạm vi điều chỉnh với khu vực ngoài Nhà nước sẽ giúp kiểm soát, phòng, chống tham nhũng tốt hơn. Tuy nhiên, ông Quyền cũng lưu ý, khi mở rộng ra khu vực tư thì cần tính toán kỹ để có các quy định chặt chẽ và phù hợp, bởi một bên là quyền lực của cơ quan Nhà nước, một bên là doanh nghiệp tự tổ chức, hạch toán.

Để đảm bảo tính khả thi của luật, nhiều ý kiến cho rằng, Ban soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng để các quy định về điều kiện thanh tra, kiểm tra của các cơ quan Nhà nước về công tác phòng, chống tham nhũng với các doanh nghiệp khu vực ngoài Nhà nước bảo đảm chặt chẽ.

Một mặt, các quy định của dự thảo Luật phải đáp ứng được mục đích phòng, chống tham nhũng trong khu vực ngoài Nhà nước. Mặt khác, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các doanh nghiệp và chủ trương khuyến khích khởi nghiệp mà Chính phủ đang quyết tâm thực hiện.

Theo quy định của pháp luật về chứng khoán thì quỹ đầu tư không phải là pháp nhân, không có bộ máy điều hành mà chịu sự quản lý của Cty quản lý quỹ với các quy định rất chặt chẽ. Do đó, Dự thảo Luật lần này là bỏ quy định áp dụng Luật Phòng, chống tham nhũng đối với quỹ đầu tư. Theo nhiều đại biểu, điều là hoàn toàn phù hợp.

Phương Thảo