Mối lo từ thức ăn đường phố

Cập nhật: 10:30 | 30/06/2018
Ẩm thực Hà Nội với những phố ăn uống đang trở thành nét văn hóa đặc sắc. Bên cạnh những địa điểm, địa danh nổi tiếng về mức độ an toàn, đồ ăn thơm ngon và giá cả phải chăng thành thương hiệu... thì vẫn còn rất nhiều địa điểm uống khiến thực khách rùng mình khi đến thưởng thức món ăn.  

Ô nhiễm từ khâu chế biến…

Những chiếc thùng chuyên dụng cho việc nướng chín thực phẩm được đặt cạnh những chiếc phản chứa đầy thịt sống, các loại rau, củ quả được đặt ngay dưới nền đất mà không được bày lên phản… là những hình ảnh không khó gặp tại các chợ cóc, chợ tạm.

Tay không mang theo găng tay, nhưng vừa chặt thịt sống đã có thể bốc thức ăn chín cho vào túi nilon rồi đưa cho khách, điều này khiến cho không ít người rùng mình khi chứng kiến. Có mặt tại khu chợ tạm nằm trong ngõ 165, Chùa Bộc, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội, chứng kiến cảnh người phụ nữ vừa nhồi khúc lòng lợn, khoắng qua xô nước, tay cầm ca nước tu một hơi dài và cầm dao cắt tai lợn cho khách.

Khi được thắc mắc “Chị làm vậy mất vệ sinh quá, sao không đeo găng tay vào?”, người phụ nữ này hất hàm, giọng gắt gỏng: “Đã vào chợ cóc mà đòi hỏi, người ta ăn đầy ra đấy, có ai bị làm sao đâu? Có muốn ăn thêm đồ chín sang kia”, nói rồi người phụ nữ hất hàm sang quầy bên trái chỉ cách một bước chân.

Ghé sang hàng bên cạnh, chị chủ quán nói vui “Tính bà ấy thế đấy, nhưng được cái đắt hàng. Chú xem cả dãy hàng ăn phía trước kia, họ ăn luôn ở đây mà, cứ gọi là yên tâm đê!”. Dạo quanh một vòng đoạn đường trong ngõ 165, một dãy dài được chia thành từng ô nhỏ chỉ 5m2 là một quán ăn: bún, phở, nem chả rán… chen chúc nhau, khiến con đường trở nên ồn ã và… tắc đường.

Khu vực ngõ chợ Khâm Thiên, phường Trung Phụng, quận Đống Đa, Hà Nội,có những quầy bán thịt sống đặt cạnh quán bán đồ ăn chín. Quán chè, tào phớ và thức ăn nhanh được bày bán cùng dãy với thịt lợn sống. Chợ Khương Đình, lâu nay được nhắc đến như một vấn nạn của tắc đường và mất an toàn vệ sinh thực phẩm khu vực xung quanh chợ, bởi cách chế biến thực phẩm không an toàn và đảm bảo vấn đề vệ sinh, khi dùng tay không xử lý thịt sống đồng thời chế biến thực phẩm chín…

moi lo tu thuc an duong pho
Quầy bán thịt sống được bầy bán ngay cạnh quầy bán chè đỗ đen, váng sữa… tại ngõ chợ Khâm Thiên. Ảnh: H.Giáp

Đến những tồn tại trong thức ăn đường phố

Thức ăn đường phố này từ lâu đã trở thành một phần của đời sống người dân Hà Nội, luôn được thực khách yêu thích không chỉ bởi hương vị của món ăn mà còn vì sự tiện lợi, giá cả phải chăng.

Thế nhưng những thức ăn đường phố này có đảm bảo chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm hay không thì không ai dám khẳng định chắc chắn. Đấy là một số ít những điểm bán hàng ăn ngay trên vỉa hè, nhà ga, bến tàu, khu vực lễ hội, khu vực bãi đỗ xe hay gần bãi tập kết rác...

Một thực trạng đáng buồn là liệu vấn đề về điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm của thức ăn đường phố có hợp chuẩn so với quy định hay không? Nguồn thực phẩm bán ở chợ có được cơ quan chức năng nào kiểm định hay không? Vấn đề vệ sinh môi trường tại đây có được đảm bảo?... Đang được đặt ra để đưa người tiêu dùng về mức độ an toàn mà họ đáng được hưởng.

Tiến sĩ Lâm Quốc Hùng, Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm cho biết: Vi khuẩn tụ cầu vàng nhiễm từ môi trường hoặc từ người chế biến sẽ sinh sôi rất nhanh trong các thức ăn có hàm lượng dinh dưỡng thích hợp (hay gặp nhất là các món sốt trứng, thịt nguội) và sinh ra độc tố đường ruột.

Khi ăn phải thức ăn có nhiễm độc tố đường ruột, chỉ sau 30 phút đến 1 giờ là xuất hiện các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy. Vi khuẩn này rất bền với nhiệt độ. Đun, nấu thực phẩm ở nhiệt độ 100 độ C trong 15 phút, vi khuẩn tụ cầu vàng chưa bị phá hủy. Do vậy, dù thức ăn được nấu chín, vi khuẩn tụ cầu vàng bị tiêu diệt, nhưng độc tố của nó vẫn tồn tại. Muốn khử hoàn toàn độc tố tụ cầu vàng phải đun sôi liên tục ít nhất 2 giờ đồng hồ.

Tại các khu chợ cóc, chợ tạm là những điểm tập trung nhiều người dân lao động, sự tiện lợi và giá thành đã khiến họ quên đi mức độ an toàn cho bản thân và gia đình. Chính sự dễ dãi của người tiêu dùng và việc làm ăn gian dối của một số cơ sở kinh doanh, đã gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong công tác quản lý.

Bàn về vấn đề này, ông Nguyễn Khắc Vững, Phó Chủ tịch UBND phường Mễ Trì cho hay: Mặc dù trên địa bàn phường đã được bố trí 2 trạm thường xuyên lấy các mẫu đã qua sơ chế và chưa sơ chế để kiểm tra, tuy nhiên với kiến thức chuyên môn hạn chế và kỹ thuật không chuyên sâu nên việc phát hiện sai phạm rất khó đưa ra kết luận. Làm thế nào quản lý được chất lượng các đồ ăn, thức uống bày bán trên đường phố luôn là câu hỏi làm đau đầu cơ quan chức năng. Thức ăn đường phố bày bán ở mọi nơi, mọi lúc, thường xuyên thay đổi chủ kinh doanh nên các cơ quan chức năng khó kiểm tra, giám sát và quản lý chặt chẽ được.

“Cũng vì vậy, vấn đề bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm thức ăn đường phố hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức và lương tâm của người bán hàng và sự chủ động bảo vệ bản thân của khách hàng. Khi họ không còn dễ dãi với bản thân, tức là họ đã được an toàn…!”, ông Vững cho biết thêm.

Theo số liệu thống kê, trong năm 2017, trên địa bàn TP Hà Nội có khoảng 26.609 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, trong đó đa số là cửa hàng ăn uống, quầy hàng kinh doanh thức ăn chín và 5.218 cơ sở thức ăn đường phố, khoảng 20% số cơ sở không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc rất lớn. Đối mặt với nguy cơ ô nhiễm thực phẩm, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng và mất mỹ quan đô thị…

Hoàng Giáp