Mỹ đang âm mưu phân chia Syria

Cập nhật: 09:15 | 26/04/2018
Mới đây, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, một quan chức cấp cao của nước này tuyên bố Washington không muốn khôi phục các khu vực ở Syria hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Điều này làm dấy lên nghi ngờ về việc Mỹ đang muốn phân chia quốc gia Trung Đông hiện đang bị chiến tranh tàn phá. 

Mỹ muốn cản trở tái thiết Syria

Tháng 1-2018, Bộ Ngoại giao Mỹ từng tuyên bố Washington sẽ không hỗ trợ Nga, Iran và chính quyền Damascus trong việc tái thiết đất nước Syria chừng nào Syria chưa thực hiện việc “thay đổi chính trị”. Ông David Satterfield, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách vấn đề Trung Đông đã nói rằng, điều kiện để Washington hỗ trợ Syria tái thiết sau chiến tranh là nước này phải tổ chức bầu cử dưới sự giám sát của Liên hợp quốc. Bên cạnh đó, ông Satterfield cũng ước tính khoản tiền phải chi cho nhiệm vụ này vào khoảng 200-300 tỷ USD.

Đồng minh thân cận của Mỹ là Liên minh châu Âu (EU) cũng đã đưa ra đòi hỏi tương tự. Đại diện Hội đồng Đối ngoại Liên minh châu Âu tuyên bố EU sẽ hỗ trợ khôi phục Syria nếu quốc gia Trung Đông này có chuyển biến chính trị với sự tham gia của tất cả các bên trong cuộc xung đột. Bên cạnh đó, các nhà ngoại giao châu Âu còn lưu ý rằng EU đang tìm cách tăng viện trợ xuyên biên giới cho người dân Syria, với điều kiện Damascus không được hưởng lợi từ việc này.

Bình luận về thông tin do Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra, ông Vladimir Fitin - chuyên gia về Đông phương học của Nga đồng thời là GĐ Trung tâm Trung Cận Đông thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Nga - nhận định: “Thông điệp này khẳng định đường lối chiến lược của Mỹ nhằm phân chia Syria, không cho Chính phủ Syria - vốn thân thiện với Nga - duy trì quyền lực ở trong nước. Có thể hiểu Washington sẽ làm mọi thứ để cản trở quá trình giải quyết hòa bình cuộc xung đột ở Syria, và đương nhiên điều này cũng để cản trở việc tái thiết đất nước Syria”.

Ông Fitin nhấn mạnh, Mỹ đã tuyên bố công khai rằng nếu họ giúp đỡ Syria thì các nguồn tài chính cũng không phải là của Mỹ, mà bằng cách thu hút vốn đầu tư của các chế độ quân chủ trên bán đảo Arab, đặt biệt là Mỹ sẽ chỉ khôi phục những khu vực nằm dưới sự kiểm soát của họ hoặc thuộc phạm vi dưới ảnh hưởng của họ. Theo chuyên gia này, rõ ràng là Mỹ không có ý định hỗ trợ cho đa số khu vực trên lãnh thổ Syria nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền Assad, họ không muốn để cuộc sống ở các khu vực đó trở lại bình thường.

my dang am muu phan chia syria
Mỹ đang khiến cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria ngày càng trở nên phức tạp. ảnh tư liệu

Nước cờ sai lầm của Donald Trump

Liên quan tình hình Syria, trang mạng nationalinterest.org của Mỹ ngày 23-4 đã đăng bài viết về chiến dịch không kích của liên quân Mỹ, Anh và Pháp tại Syria hôm 20-4 vừa qua. Theo trang mạng này, thực tế, nhiều người ở Washington cho rằng quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump tấn công Syria chỉ là một phần trong một chiến lược toàn diện và Tổng thống Assad cũng chỉ là một nhân tố nhỏ.

Trong khi đó, những người có tư tưởng cứng rắn hơn trong đội ngũ hoạch định chiến lược của Washington lại xem cuộc tấn công Syria không chỉ là để buộc tội ông Assad và trừng phạt chính quyền Damascus vì điều mà họ cáo buộc là phá vỡ công ước về vũ khí hóa học, mà còn là để thể hiện cho cộng động quốc tế thấy sự khả tín của Mỹ và khẳng định rằng những người như nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un - cần nghiêm túc cân nhắc những cảnh báo của Nhà Trắng.

Trong khi đó, ông Marc Thiessen, người từng chấp bút các bài viết và phát biểu của cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush, bình luận trên báo Washington Post rằng với hành động nhằm vào Syria, Tổng thống Trump có cơ hội để gửi thông điệp không chỉ tới Triều Tiên mà cả Trung Quốc rằng nhà lãnh đạo này không hề nói đùa khi đe dọa sẽ tấn công Triều Tiên.

Điều không may là nhận định của ông Thiesen lại là kịch bản tích cực nhất mà người ta có thể nghĩ tới. Trên thực tế, Tổng thống Trump đã gửi một thông điệp đến nhà lãnh đạo Triều Tiên, song nhà lãnh đạo Kim Jong-un nhiều khả năng sẽ hiểu thông điệp đó theo cách khác hẳn với những gì mà giới bình luận kỳ vọng. Thay vì giúp ông Trump có thêm ảnh hưởng và quyền lực khi bước vào các cuộc gặp bàn về hạt nhân với Bình Nhưỡng, những cuộc không kích vừa qua có thể càng khiến Triều Tiên tin rằng sẽ là rất khờ dại nếu Bình Nhưỡng đàm phán để xóa sổ chương trình hạt nhân của họ. Loạt tên lửa của liên minh Mỹ, Anh, Pháp nhằm vào khu vực ngoại ô Damacus của Syria hồi tuần trước khiến Bình Nhưỡng thấy rằng họ cũng có thể rơi vào tình cảnh tương tự nếu không có kho vũ khí hạt nhân và khả năng sử dụng loại vũ khí này.

Hiện không ai dám chắc về cách Triều Tiên nhìn nhận cuộc không kích hôm 20-4 nhằm vào Syria. Triều Tiên là mục tiêu “khó nhằn” nhất trong số những mục tiêu đầy thách thức mà cộng đồng tình báo Mỹ vẫn phải “bó tay” suốt nhiều thập kỷ qua. Tuy nhiên, nhìn vào những phát biểu và hành động của giới chức ngoại giao Triều Tiên cũng như nhà lãnh đạo Kim Jong-un, người ta có thể thấy rằng những động thái quân sự mà Mỹ dẫn đầu suốt 15 năm qua chính là nguyên nhân khiến Bình Nhưỡng phải lo ngại về sự tồn vong nếu thiếu khả năng răn đe hạt nhân.

Do cuộc tấn công bằng tên lửa của Tổng thống Trump tại Syria, nhà lãnh đạo Kim Jong-un sẽ càng chần chừ khi cân nhắc việc từ bỏ sức mạnh này, dù hoàn cảnh có như thế nào đi chăng nữa. Dù Washington có thể hứa hẹn rất nhiều điều, từ ký kết hiệp ước hòa bình, bình thường hóa quan hệ ngoại giao, rút quân đội đang đồn trú ở Hàn Quốc về nước và chấm dứt tất cả các lệnh trừng phạt kinh tế... thì Bình Nhưỡng cũng vẫn có lý do để từ chối yêu cầu mà Mỹ đưa ra là giải giáp hạt nhân một cách toàn diện dưới sự giám sát khách quan.

Nói một cách đơn giản, nhà lãnh đạo Kim Jong-un sẽ không muốn mất đi nền tảng sức mạnh của mình. Tóm lại, bằng cách không kích Syria, Tổng thống Trump đã khiến việc đàm phán với Triều Tiên vốn đã khó khăn nay càng trở nên khó khăn hơn.

Hồng Phúc