Mỹ tuyên bố áp đặt các đòn trừng phạt mới

Cập nhật: 09:04 | 14/08/2018
Chính phủ Mỹ vừa tuyên bố áp đặt các đòn trừng phạt mới nhằm vào Nga. Theo đó, đợt trừng phạt đầu tiên có hiệu lực từ ngày 22-8 và Nga sẽ có 90 ngày để bảo đảm với Mỹ rằng nước này sẽ không triển khai vũ khí hóa học trong tương lai, đồng thời mở cửa các cơ sở sản xuất hóa học của Moscow cho các thanh sát viên quốc tế.

Nhìn chung, giới phân tích cho rằng giới phân tích cho rằng những đòn trừng phạt mới nhất của Washington khiến Nga khó có thể có những phản ứng mang tính xây dựng.

Tuy vậy, có nhiều ý kiến khác nhau xoay quanh mức độ tác động của các biện pháp này đến quan hệ song phương.

Hôm 8-8, Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố, Washington sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Moscow với cáo buộc Nga tham gia vụ đầu độc cựu điệp viên Sergei Skripal và con gái Yulia Skripal ở TP Salisbury của Anh hồi tháng 3.

Bộ này nêu rõ vòng trừng phạt đầu tiên sẽ có hiệu lực vào ngày 22-8, trong khi vòng thứ hai có thể được đưa ra trong 90 ngày nếu Nga không đáp ứng được một số điều kiện.

Tuy nhiên, Moscow đã nhiều lần bác bỏ mọi cáo buộc Nga dính líu đến vụ việc này. Mới đây nhất, ngày 12-8, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố rằng các cáo buộc của Bộ Ngoại giao Mỹ nhằm vào Moscow liên quan tới vụ việc cựu điệp viên hai mang người Nga Sergei Skripal và con gái của ông này ở Anh, là lố bịch.

“Nga không thể thừa nhận điều mình không làm”

Các chuyên gia mà hãng tin RT phỏng vấn đều chỉ trích việc áp đặt các biện pháp trừng phạt, trên danh nghĩa là do cáo buộc Nga có liên quan vụ Skripal. Vấn đề nằm ở chỗ Nga đã phủ nhận việc sử dụng vũ khí hóa học ngay từ đầu và khẳng định nước này đã hủy kho dự trữ theo đúng các hiệp ước quốc tế.

Ông Vladimir Kornilov, chuyên gia phân tích chính trị của hãng thông tấn RIA, khẳng định với RT: “Nga không thể thừa nhận điều mình không làm... Thực tế là Nga không có cơ sở sản xuất vũ khí hóa học nào để công bố cả!”.

Trong khi đó, ông Andrey Kortunov - Chủ tịch Hội đồng Các Vấn đề Quốc tế của Nga – nhấn mạnh: “Cách Mỹ đặt ra những điều kiện để bỏ trừng phạt - rằng chúng tôi sẽ dỡ bỏ chúng nếu anh thừa nhận những lỗi lầm và hối cải - thật nực cười và khó có thể chấp nhận đến nỗi Nga chắc chắn sẽ có những phản ứng rất cứng rắn”.

Chuyên gia Leonid Polyakov, làm việc tại trường Kinh tế Moscow, thì cho rằng Washington phải nhận thức được việc Điện Kremlin sẽ không bao giờ chấp thuận những điều kiện mà Mỹ đưa ra.

Vì vậy, việc nêu điều kiện ngay từ đầu là một động thái ngoại giao “rẻ tiền!”, chuyên gia này nhấn mạnh: “Thực tế, dưới thời ban lãnh đạo hiện nay, Nga không bao giờ làm 2 việc: Một là, họ không bao giờ rút lại các lập trường chính thức đã được khẳng định trước đó về các vấn đề và những sự kiện quốc tế - chẳng hạn vụ Skripal. Nga sẽ không thay đổi và nói “Xin lỗi, chúng tôi thực sự đã đầu độc ông ta”. Hai là, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ không bao giờ chấp nhận bất kỳ sự nhượng bộ đơn phương nào”.

my tuyen bo ap dat cac don trung phat moi
Đại bàng Mỹ đang quyết liệt tranh giành ảnh hưởng với gấu Nga. (Ảnh tư liệu)

Vì sao Mỹ áp đặt trừng phạt?

Cả 3 chuyên gia nói trên đều nhất trí rằng không những các biện pháp trừng phạt sẽ vấp phải sự phản đối, mà chúng còn khó có khả năng gây tác động trực tiếp đối với các chính sách quốc tế của Nga hay triển vọng kinh tế của nước này. Vấn đề đặt ra là tại sao Mỹ lại áp đặt các biện pháp này?

Chuyên gia Kortunov cho rằng đây là nỗ lực nhằm giành lại uy tín trên trường quốc tế, nhất là sau khi Mỹ thất bại trong việc áp đặt ý chí của mình tại Syria, làm xấu đi các quan hệ với châu Âu cũng như là Trung Quốc và điều được cho là sự mềm mỏng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong đàm phán với người đồng cấp Putin tại Helsinki hồi tháng trước.

Ông Kortunov nhận xét: “Đây là nỗ lực của giới cầm quyền Mỹ nhằm tuyên bố rằng ai mới là người cầm trịch trong các hoạt động chính trị quốc tế. Trong vòng 2 hay 3 năm qua, vai trò “tổng tư lệnh” các vấn đề thế giới của Mỹ đã đứng trước nhiều dấu hỏi và giờ Nga trở thành kẻ “giơ đầu chịu báng” khi Washington cố gắng giành lại quyền kiểm soát”.

Đối với ông Polyakov, quyết định của Mỹ là nhằm “tỏ ra cứng rắn về vấn đề Nga” trước thềm các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.

Ông nói: “Những người thúc đẩy các biện pháp trừng phạt này không nhận thức được các hậu quả quy mô quốc tế. Trước hết, họ bị thôi thúc bởi khao khát chiều lòng cử tri trong nước, nhất là khi các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp diễn ra. Thể hiện rằng mình không lệ thuộc hay nhún nhường Nga là một toan tính tranh cử”.

Giáo sư chuyên nghiên cứu các vấn đề chính trị này nói thêm rằng việc cạn kiệt ý tưởng về cách kiềm chế một nước Nga ngày càng quyết đoán đang đẩy giới chức Mỹ đến chỗ chỉ còn biết liên tục áp đặt trừng phạt.

Ông Polyakov nhấn mạnh: "Như người ta thường nói, khi không biết phải làm gì, hãy làm điều mình biết. Tình hình quốc tế đang ở lúc không ai có thể kỳ vọng rút lui mà không chịu tổn thất. Ai cũng biết rằng trừng phạt không có hiệu quả. Tuy nhiên, nó là một công cụ đơn giản, dễ hiểu và là thứ được Mỹ sử dụng rộng rãi trước đây. Đến nay, nó gần như một phản ứng mang tính phản xạ”.

Tuy nhiên, chuyên gia Kornilov tin rằng các biện pháp trừng phạt không chỉ là lá chắn cho giới cầm quyền Mỹ, mà còn là một vũ khí tấn công.

Ông nói: “Rõ ràng, đó không chỉ là vụ cha con nhà Skripal, mà là chuyện gì đó khác. Trừng phạt đã trở thành công cụ trong các cuộc chiến kinh tế và thương mại và không ai còn muốn giấu giếm điều này”.

Dù sự thù địch giữa Moscow và Washington đang căng thẳng tới mức không khác gì thời hậu chiến, nhưng ông Polyakov cho rằng hai cường quốc hạt nhân này khó có thể đẩy căng thẳng vượt quá tầm kiểm soát.

Trong khi đó, chuyên gia Kortunov không lạc quan đến như vậy. Ông nói: “Tôi sẽ không cảm thấy ngạc nhiên nếu Đại sứ Nga tại Washington bị triệu về nước như một biện pháp đáp trả”, đồng thời nhấn mạnh điều này có thể phá hỏng mọi kế hoạch mà lãnh đạo 2 nước đã bàn thảo tại cuộc gặp thượng đỉnh ở Helsinki.

Hồng Phúc