Năng suất lao động của Việt Nam ở mức thấp so với khu vực

Cập nhật: 12:30 | 19/01/2018
Ngày 16-1, Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách đã công bố Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý IV và cả năm 2017.

TS. Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng cho biết, năm 2017 có thể nói là một năm thành công của kinh tế Việt Nam khi là năm đầu tiên sau nhiều năm hoàn thành 13 chỉ tiêu kinh tế xã hội do Quốc hội đề ra. Trong đó, GDP cả nước ước tăng 6,81%, cao hơn mục tiêu 6,7%, dù từ đầu năm các chuyên gia cũng như các tổ chức trong nước và quốc tế không đưa ra nhiều kỳ vọng lạc quan.

Chỉ số xếp hạng mức độ thuận lợi trong kinh doanh (EDBI) của Việt Nam do Ngân hàng Thế giới công bố được cải thiện mạnh mẽ. Sau khi tăng 8 bậc từ năm 2016 sang năm 2017, xếp hạng môi trường kinh doanh của Việt Nam 2017-2018 tiếp tục nhảy 14 bậc, phản ánh kết quả tích cực của ổn định kinh tế vĩ mô, nỗ lực cải cách hành chính và môi trường đầu tư. Điều đó thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân và khu vực FDI, góp phần vào tăng trưởng kinh tế.

nang suat lao dong cua viet nam o muc thap so voi khu vuc
Các chuyên gia kinh tế phân tích Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý 4 và cả năm 2017. ẢNH TƯ LIỆU

Việc tổ chức thành công sự kiện APEC cũng như đạt được thỏa thuận CPTPP mở ra nhiều cơ hội cũng như thách thức cho nền kinh tế trong tương lai. Hàng rào thuế quan bị dỡ bỏ sẽ giúp hàng hóa Việt Nam dễ dàng tiếp cận hơn với thị trường các nước trong CPTPP. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, hàng hóa các nước cũng sẽ đổ vào Việt Nam, đặt ra thách thức lớn hơn trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất cũng như chất lượng sản phẩm cho các DN trong nước.

Theo nhóm nghiên cứu, kinh tế vĩ mô ổn định, cùng với những cải cách thể chế nhằm cải thiện môi trường đầu tư được Chính phủ quyết tâm theo đuổi được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, hỗ trợ tích cực hơn cho hoạt động kinh doanh trong năm 2018. Tuy nhiên, nhiều vấn đề nội tại cố hữu của nền kinh tế vẫn chưa được giải quyết triệt để sẽ vẫn là lực cản đối với nền kinh tế.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển cho rằng, một trong những cách rút ngắn khoảng cách giữa các nước là nâng cao năng suất lao động. Tuy nhiên, năng suất lao động của Việt Nam còn ở mức thấp so với các nước trong khu vực, chỉ bằng 1/14 so với Singapore, 1/6 so với Malaysia và 1/3 so với Thái Lan. Nếu không có những biện pháp tổng thể giúp nâng cao năng suất lao động trong tương lai gần, trong bối cảnh cơ cấu dân số vàng sắp đi qua, Việt Nam sẽ khó có thể duy trì được đà tăng trưởng như hiện nay.

Bên cạnh đó, lợi thế về lao động giá rẻ sẽ ngày càng mất đi do tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Trong bối cảnh tài nguyên ngày càng cạn kiệt, sản xuất của ngành công nghiệp khai khoáng tiếp tục suy giảm, công nghiệp chế tạo chưa tạo ra được những đột phá mới, nông nghiệp vẫn đứng trước nhiều rủi ro lớn do tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu, áp lực tăng trưởng cho năm 2018 thực sự là một thách thức lớn.

Thâm hụt ngân sách và nợ công tăng cao vẫn tiếp tục là vấn đề nghiêm trọng cản trở nền kinh tế. Trong khi nguồn vốn chi đầu tư công vẫn còn hạn chế, chi thường xuyên vẫn ở mức cao sẽ tạo gánh nặng cho ngân sách. Tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Nghị quyết số 48/2017/QH14 về các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội cho năm 2018 với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 6,5% đến 6,7%.

Nhóm nghiên cứu VEPR cho rằng, những mục tiêu cho năm 2018 là có thể đạt được, với các điều kiện thuận lợi hiện nay tiếp tục được duy trì. Tuy nhiên, Việt Nam sẽ cần sử dụng nhiều hơn nguồn nội lực của mình làm động lực cho tăng trưởng. Chính phủ cũng cần thực hiện các biện pháp quyết liệt để thắt chặt chi thường xuyên như các chính sách tinh giảm biên chế, sắp xếp lại bộ máy, hạn chế chi tiêu cho các tổ chức đoàn thể, thoái vốn khỏi các DN Nhà nước đang thực hiện trong thời gian qua.

Theo nhóm nghiên cứu, việc phụ thuộc nhiều vào nền kinh tế thế giới và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cũng tạo ra nhiều bất trắc tiềm ẩn cho nền kinh tế, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế thế giới năm 2018 có thể đối mặt với nhiều rủi ro lớn liên quan đến chính trị và sự thay đổi ngày càng nhanh của khoa học công nghệ.

Thị trường căn hộ cuối năm sôi động Đáng quan tâm, thị trường căn hộ cuối năm diễn ra sôi động ở cả TP Hà Nội và TP HCM, tăng mạnh về lượng ở cả lượng mở bán mới và lượng bán ra. Trên cả hai thị trường, phân khúc trung cấp và bình dân vẫn chiếm chủ yếu trong các giao dịch mua bán. Tại thị trường Hà Nội, tổng nguồn cung căn hộ để mở bán mới trong quý 4 đạt 9.400 căn, tăng tới 56,7% so với quý trước với căn hộ bình dân và trung cấp chiếm tới 80,4%. Lượng căn hộ bán ra cũng tăng mạnh từ 6.500 căn trong quý trước lên 9.800 căn quý 4, tăng tới 50,8% theo quý. Tương tự, tại TP HCM, lượng mở bán mới và giao dịch thành công cũng gia tăng mạnh lần lượt đạt 15.193 căn, trong số các căn hộ được bán, căn hộ trung cấp đạt 6.847 căn, chiếm tới 42,3% giao dịch ở thị trường này. Nhóm nghiên cứu cho rằng, với nguồn cung dồi dào như hiện nay trên phân khúc thị trường căn hộ, đi liền với lượng tín dụng tương đối dồi dào, cần lưu ý nguy cơ có một đợt giảm giá trong thời gian tới khi chính sách tiền tệ được điều chỉnh trở nên thận trọng hơn.

Phương Thảo