Người Thầy thuốc: Cả đời đau đáu với sự phát triển của y học cổ truyền

Cập nhật: 14:00 | 21/02/2018
Xuất thân là người theo học chuyên ngành Đông y, cả cuộc đời ông gắn bó với cây thuốc, với những phương pháp chữa bệnh theo y học phương Đông. Ông luôn trăn trở làm sao để phát huy, ứng dụng được những tinh hoa của y học cổ truyền vào các phương pháp khám, chữa bệnh hiện đại.

Hàng trăm trẻ thoát khỏi di chứng viêm não

Thầy thuốc nhân dân, bác sỹ chuyên khoa 2 Nguyễn Hồng Siêm được mọi người biết đến với tư cách là Chủ tịch Hội Đông y Hà Nội. Quá trình công tác, ông đã có nhiều sáng kiến như đề xuất thành lập Trung tâm thừa kế ứng dụng Đông y với chức năng khám chữa bệnh cho nhân dân, nghiên cứu khoa học bồi dưỡng chuyên môn Đông y cho hội viên. Mỗi năm, Trung tâm này đã mở các lớp đào tạo chuyên môn cho trên 300 hội viên, khám chữa bệnh cho trên 4.000 lượt bệnh nhân…

Tuy nhiên, điều có lẽ ít người biết đến ở vị bác sỹ này là trong thời kỳ công tác ở BVĐK tỉnh Hà Tây (cũ), ông đã thành công trong việc châm cứu điều trị, tránh được những biến chứng như liệt, mù, câm, điếc… cho hàng trăm trẻ bị viêm não cấp.

Nhớ lại thời kỳ đó, ông chia sẻ: Ngày ấy tôi còn trẻ nên rất say sưa nghiên cứu khoa học. Ở BV tỉnh lúc đó duy trì chế độ hội chẩn liên khoa giữa các khoa với khoa Đông y-tôi làm ở khoa này. Khoa truyền nhiễm tiếp nhận nhiều trẻ mắc hội chứng não cấp và mùa hè; trẻ sốt cao 41-42 độ là co giật, hôn mê sau đó chết hoặc tổn thương não dẫn đến di chứng vận động, tâm thần. Sau khi hết sốt, thần kinh bị ảnh hưởng, trẻ lơ ngơ, nhận thức không chuẩn, câm, điếc, teo gai thị giác dẫn đến mù, liệt chân tay, mặt…

“Sau khi hội chẩn liên khoa, tôi đã kết hợp châm cứu ngay sau khi trẻ hết sốt hoặc đang điều trị ở khoa Truyền nhiễm. Khi sốt cao làm tế bào thần kinh ảnh hưởng nửa sống nửa chết, tác động châm cứu hành khí hoạt huyết đưa khí huyết nuôi tế bào thần kinh đó giúp tế bào sống trở lại. Năm 1988 tôi làm gần 100 ca thành công, không để lại di chứng. Sau kết thúc đề tài đó đánh giá tỷ lệ bệnh nhân không để lại di chứng lên đến 97%-98%”, Bác sỹ Nguyễn Hồng Siêm phân tích.

Trải qua quá trình công tác, do sự phân công của tổ chức, ông về làm Chủ tịch Hội Đông y Hà Nội. Mặc dù vậy, niềm say mê nghiên cứu khoa học, say mê tìm hiểu, ứng dụng những tinh hoa của y học phương Đông vẫn luôn cháy bỏng, thôi thúc ông.

Với mong muốn duy trì những dược liệu quý, hình thành vùng trồng dược liệu trên địa bàn Hà Nội, từ năm 2014-2016, ông đã xây dựng, chỉ đạo, thực hiện 3 mô hình trồng cây thuốc Nam thay cây lúa tại 3 huyện Mỹ Đức, Sóc Sơn, Đông Anh. Các đề tài cấp TP này có tính khoa học, tính thực tiễn cao, được ứng dụng rộng rãi trong cả nước; đã cho kết quả năng suất tăng gấp 3-8 lần.

“Ở vùng ruộng trũng tại huyện Đông Anh, đất trũng để hoang hóa không trồng được lúa, tôi đưa thuốc Nam như sen, thủy xương bồ trồng đã cho năng suất cao gấp 5-8 lần so với trồng lúa; trồng thuốc trên đất đồi gò hoang hóa ở Sóc Sơn; trồng cây thuốc trên chân ruộng 2 lúa đều tăng năng suất 3-8 lần. Các đề tài khi được nghiệm thu đều xuất sắc nhưng để triển khai trong thực tế lại “tắc”, đó chính là điều bất cập..”, Thầy thuốc Nguyễn Hồng Siêm trăn trở.

nguoi thay thuoc ca doi dau dau voi su phat trien cua y hoc co truyen
Thầy thuốc nhân dân, bác sỹ Nguyễn Hồng Siêm luôn quan tâm tới việc truyền nghề cho thế hệ kế tiếp. ảnh: Vân Hà

Chữa bệnh bằng Đông y là khoa học

Theo ông, đó cũng là những bất cập chung để phát triển y học cổ truyền trong giai đoạn hiện nay. Mặc dù về cơ chế chính sách thì có nhiều định hướng phát triển y học cổ truyền nhưng thực tế thực hiện, việc đầu tư cho y học cổ truyền vẫn chưa tương xứng. Muốn Đông y được phát triển, Bộ Y tế phải phân loại được, xác định bệnh gì chữa bằng y học cổ truyền tốt, bệnh gì chữa bằng y học hiện đại, bệnh gì nên kết hợp cổ truyền và hiện đại. Có bệnh chữa theo giai đoạn đến giai đoạn nào phải kết hợp.

Ví dụ bệnh tai biến mạch máu não lúc đầu phải cấp cứu cho bệnh nhân sống đã nhưng sau đó để lại di chứng liệt nửa người thì phải áp dụng Đông y phục hồi chức năng. Hay hen phế quản, y học hiện đại dùng thuốc cắt cơn tránh khó thở sau đó phải tìm nguyên nhân gốc bệnh, phải dùng Đông y. Kể cả ung thư giai đoạn đầu phát hiện sớm phải nhờ y học hiện đại nhưng giai đoạn muộn sau phẫu thuật, chạy hóa chất nên dùng Đông y nâng cao thể trạng, phục hồi rối loạn do hóa dược, chạy tia mới tốt…

Nhiều người cho rằng để đánh giá được hiệu quả điều trị bằng Đông Y rất khó và… không có cơ sở, bác sỹ Nguyễn Hồng Siêm cho rằng: Y học hiện đại chữa trị triệu chứng cho hiệu quả nhanh, y học cổ truyền chữa trị từ gốc, nguyên nhân sâu xa. Hầu hết mọi người nhìn vào hiệu quả ban đầu nên bảo Đông y mơ hồ. Tuy nhiên, ai học sâu hiểu rõ lý luận của y học cổ truyền thì hiểu đó là khoa học, triết học cổ phương Đông soi sáng lý luận Đông y giải thích có quy luật và chứng minh được các hội chứng, bệnh lý. Ai hiểu sâu thì nắm rõ.

Luôn gắn bó, trăn trở tìm chỗ đứng cũng như hướng đi lâu bền cho y học cổ truyền của Hà Nội nhưng cá nhân bác sỹ Nguyễn Hồng Siêm cũng mang y thuật phương Đông đi khám, chữa bệnh miễn phí cho người dân. Tính từ năm 2016 đến nay, ông đã chỉ đạo và trực tiếp tham gia khám, chữa bệnh và phát thuốc miễn phí cho 493.902 lượt người, trị giá trên 1,2 tỷ đồng tại các quận, huyện thuộc TP. Mới đây, tháng 10-2017 ông đã kết hợp xây dựng mô hình “Tuệ tĩnh đường”-phòng khám từ thiện đặt tại chùa Vạn Phúc, huyện Sóc Sơn được thành lập, duy trì khám, tư vấn sức khỏe, chữa bệnh từ thiện cho các đối tượng chính sách, người nghèo.

Với những đóng góp, cống hiến cho nền y học cổ truyền Thủ đô, bác sỹ Nguyễn Hồng Siêm đã được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba năm 2013, Thầy thuốc nhân dân năm 2017; Bằng khen Chính phủ năm 2010; Chiến sỹ thi đua toàn quốc năm 2016; Chiến sỹ thi đua cấp TP cùng nhiều Bằng khen, Huy chương, Kỷ niệm chương của Bộ Y tế, Trung ương Hội Đông y Việt Nam; gần đây nhất là danh hiệu Công dân Thủ đô ưu tú năm 2017 do UBND TP Hà Nội trao tặng.

Thịnh An