Nguyên nhân sâu xa của bạo lực gia đình

Cập nhật: 08:55 | 03/02/2018
Lâu nay, vấn nạn bạo lực gia đình (BLGĐ) ở nước ta vẫn ở mức báo động. Đặc biệt trong vài năm trở lại đây, số vụ BLGĐ liên tục gia tăng cả về quy mô và số vụ… là nỗi ám ảnh không chỉ cho người trong cuộc mà cho cả xã hội.

Nạn nhân của bạo hành không chỉ bị tổn thương về thể xác mà còn ám ảnh cả tinh thần, dẫn đến mất sức khỏe, ảnh hưởng đến gia đình và xã hội…

Bạo lực gia đình, mỗi người một cảnh

Vợ chồng chị N.T.T, quê Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, cưới nhau được hơn hai tháng chị đã có tin mừng trong niềm vui khôn tả của người chồng cũng như hai bên gia đình nội - ngoại. Cuộc sống vợ chồng chị êm đềm, luôn tràn ngập tiếng cười, sự động viên, sẻ chia của những người thân trong gia đình. Thấy cuộc sống gia đình chị T luôn thuận hòa, cũng là niềm mong ước của những cặp vợ chồng trẻ trong làng, bởi lẽ, có cặp thì hiếm muộn, mãi không có con, có cặp thì nửa năm mới có, có đôi thì đi siêu âm họ bảo con trai khi sinh nở lại là con gái… Vợ chồng T đi siêu âm rất nhiều lần, bác sĩ đều quả quyết rằng đó là con trai. Biết được tin này, người chồng cũng như gia đình vui vẻ và rất quan tâm đến cô con dâu, mọi công việc nội trợ, dọn dẹp nhà cửa…đều do mẹ chồng “đảm nhận”. T không phải làm bất kỳ việc vặt nào trong nhà.

Ngày T trở dạ, gia đình đưa chị lên BV huyện và “túc trực” ở khoa Sản hàng chục người. Khi em bé cất tiếng khóc chào đời, bác sĩ thông báo cho gia đình một cô “công chúa” bụ bẫm và kháu khỉnh. Đó cũng là lúc chồng T ủ rũ, không nói bất cứ lời nào mà lặng lẽ bỏ hai mẹ con T và người thân ra về. Lúc này, không khí gia đình nhà chồng rất rầu rĩ! Lý do họ đưa ra là bởi, gia đình chồng T là con một nên muốn có cháu trai để “nối dõi tông đường” nhưng mong quá hóa … “thất vọng”! Không chỉ mình chồng T bỏ ra về mà nhiều người cũng lẳng lặng bỏ về, bỏ mặc T và gia đình nhà mẹ đẻ ở lại chăm sóc. Cũng từ đây, cuộc sống gia đình T thay đổi như trở bàn tay. Người chồng thì luôn mở miệng chê bai T không “biết đẻ”, bố mẹ và anh chị em chồng sinh ra ghẻ lạnh, miệt thị, đối xử với T như người dưng....

Một câu chuyện khác, chị H.T. B, quê Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, là người phụ nữ đảm đang, hết lòng vì chồng con, nhưng cuộc đời thật trớ trêu và nghiệt ngã. Hai vợ chồng lấy nhau đã có 2 mặt con (có nếp - có tẻ), người ngoài nhìn vào ngỡ tưởng gia đình chị hạnh phúc lắm... Hàng ngày, hai vợ chồng ở nhà tập trung làm bún cung cấp cho tiểu thương tại các chợ ở các quận Hoàn Kiếm, Đống Đa, Cầu Giấy... kinh tế gia đình tương đối ổn định và có của ăn của để.

Tuy nhiên, bi kịch ập đến gia đình chị kể từ khi nhận được hơn 1 tỷ đồng tiền đền bù đất. Khi có tiền, người chồng “bỗng nhiên” biến chất, lười lao động, bỏ mặc một mình chị làm bún, suốt ngày ăn nhậu, rượu chè, lô đề và cá độ bóng đá. Về nhà, anh chồng thường xuyên la chửi, đánh đập vợ con rất tàn nhẫn.

Chị B tâm sự: Có nhiều hôm, một mình chị cố “gồng mình” để làm 3 - 4 tạ bún giao cho khách hàng đã đặt. Chồng không giúp được gì mà ngày nào cũng 2 chầu rượu về nhà là mắng chửi, đánh đập chị thậm tệ. Không ít lần tôi đã phải làm đơn xin ly dị, đưa cho anh ký, anh đều van xin, hối lỗi... Nhưng chỉ được vài hôm, anh lại “chứng nào tật nấy”. Nếu không vì hai đứa con đang tuổi ăn, tuổi lớn thì tôi bỏ anh ấy lâu rồi…chị B ngậm ngùi.

Trường hợp của Trần Vũ. D. L, quận Long Biên, lại khác, năm nay 30 tuổi, hai đời chồng mà vẫn không được hạnh phúc như mong muốn. L tâm sự: Em lấy chồng lần đầu tiên năm 22 tuổi. Cưới nhau được 3 tháng em có tin vui, cứ tưởng người chồng sẽ hạnh phúc, phấn chấn và chăm chỉ làm ăn để lấy tiền nuôi vợ, nuôi con. Nào ngờ, khi biết tin em mang bầu, anh ta nằng nặc bắt em đi phá bỏ cái thai chỉ vì ghen tuông bóng gió. Sau đó không lâu, em lại có thai, anh ta ép đi phá thai nhưng em quyết tâm giữ lại thì bị hắn đánh đập rất tàn bạo và bị sảy thai.

Do không chịu đựng được thói vũ phu, vô lương tâm của người chồng, em đã chia tay. Ly dị được một thời gian, em đi làm tại một quán nhậu rồi phải lòng một anh nghiện ngập, quan hệ với nhau có bầu rồi làm đám cưới. Thời gian quen anh ta quá ngắn ngủi, không đủ để em biết được sự thật là anh ta ngoài nghiện ra còn mắc chứng bệnh gì nữa không?

Để tổ chức đám cưới, L phải tiêu hết số vốn dành dụm bấy lâu. Cưới nhau xong, L cặm cụi lao động để lo cho cuộc sống gia đình, còn ông chồng thì lười biếng lao động, suốt ngày anh ta chỉ tính chuyện lô đề, cờ bạc, gây gổ chửi bới hết người này đến người khác. Cuộc sống ngày cành khó khăn, hai vợ chồng L suốt ngày cãi cọ nhau, bản thân L bị đánh đập, bạo hành dã man…Khi L sinh em bé, người chồng không thương yêu, chăm sóc mà còn chửi bới, đánh đập vợ tàn bạo hơn. Không chỉ dừng lại ở đó, hắn còn cặp kè với một ả ca ve sống với nhau như vợ chồng. Thấy cảnh tượng này, em chỉ muốn rời khỏi nơi này đến một nơi thật xa để tĩnh tâm, làm lại cuộc đời và nuôi con khôn lớn…

Đó là một vài câu chuyện điển hình trong số rất nhiều lý do dẫn đến nạn BLGĐ ngày càng gia tăng trong xã hội. Nạn nhân không phải ai khác, đó chính là người phụ nữ và con cái của họ phải gánh chịu những nỗi đau về thể xác lẫn tinh thần…

nguyen nhan sau xa cua bao luc gia dinh
Bạo lực gia đình luôn để lại nhiều hậu quả đặc biệt đối với phụ nữ và trẻ em gái. ẢNH MINH HỌA

Cần những địa chỉ tin cậy

Vấn đề BLGĐ không phải chuyện riêng của mỗi gia đình, nó đã trở thành vấn nạn gây bức xúc trong dư luận xã hội. Điều này rất cần sự chung tay giúp đỡ, động viên, chia sẻ, khuyên nhủ của mỗi gia đình, cộng đồng và cả xã hội. Đặc biệt, rất cần những mái nhà chung, những địa chỉ tin cậy để giúp những người bị BLGĐ tìm đến lánh nạn để được động viên, sẻ chia, tư vấn nhằm giúp những người bị bạo hành vượt qua mặc cảm, thêm nghị lực sớm đoàn tụ gia đình để sống cuộc sống lành mạnh.

Chị Bùi Thị Mậu, Hội phụ nữ xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, cho biết: Trung bình mỗi năm, Hội phụ nữ xã tham gia hòa giải khoảng 30 - 40 vụ BLGĐ. Tuy nhiên, trên thực tế con số lớn hơn nhiều lần. Lý do đa phần là họ giấu, ngại không muốn nhiều người biết – nhất là đối với các tổ chức, đoàn thể xã hội. Xã Phùng Xá là một trong số những xã thuần nông ở Mỹ Đức, nhưng vấn đề BLGĐ đang có chiều hướng ngày càng gia tăng.

Nguyên nhân chủ yếu là do, đời sống kinh tế gặp nhiều khó khăn, thiếu việc làm, rượu chè, thói gia trưởng và ích kỷ, trọng nam khinh nữ…vẫn hằn sâu trong tâm thức của đại bộ phận người dân sống ở nông thôn.

Khi phải tham dự các cuộc hòa giải do mâu thuẫn vợ chồng, trường hợp nào ngoan cố chúng tôi dẫn chứng 2 luật (Luật Bình đẳng giới và Luật Phòng chống bạo lực gia đình) ra để giải quyết và nói cho những ông chồng hiểu, nắm được pháp luật để tôn trọng vợ con và gia đình hơn. Chính vì vậy, tôi mong rằng, mỗi huyện (hoặc các cụm khoảng 5 huyện) nên có một Trung tâm tư vấn có uy tín, đáng tin cậy thực sự là chỗ dựa của những người bị BLGĐ. Và mỗi tỉnh nên thành lập một Trung tâm tư vấn, hỗ trợ những người bị BLGĐ giúp những nạn nhân nắm được pháp luật và sớm trở lại với cuộc sống gia đình.

Vấn nạn BLGĐ xuất phát từ nguyên nhân sâu xa là tư tưởng coi thường phụ nữ được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Và nó trở thành một quy luật bắt buộc người phụ nữ phải chăm lo, duy trì tổ ấm và trong các mối quan hệ gia đình trở thành một nguyên tắc “bất di bất dịch” đó là người phụ nữ luôn phải phục tùng nam giới. Nạn nhân của hành vi bạo lực trong gia đình không chỉ là bản thân người phụ nữ mà còn cả trẻ em.

Khi trẻ em chứng kiến cảnh BLGĐ của bố mẹ thì có đến 85% luôn có tâm trạng buồn phiền và lo sợ, 4,2% không tôn trọng bố mẹ và có đế 5,5% muốn bỏ nhà để thoát khỏi tình trạng bạo lực hàng ngày…Bên cạnh đó, theo tôi, vấn đề hệ trọng khác trong BLGĐ đó là một trong những hậu quả của sự bất bình đẳng giới, vì thế điều cần thiết và cần sự vào cuộc của các ban, ngành, đoàn thể nhằm khép dần khoảng cách bất bình đẳng giới giữa nam và nữ.

Cũng theo chị Thúy: Thời gian qua, đã xuất hiện nhiều Trung tâm, địa chỉ đáng tin cậy giúp những người phụ nữ bị BLGĐ tìm đến nương tựa. Trong đó, có thể kể đến Hội phụ nữ huyện Kiến Xương (Thái Bình) với mô hình “địa chỉ tin cậy”, Ngôi nhà bình yên (thuộc Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam), Trung tâm tư vấn miễn phí phòng chống BLGĐ (thuộc Cty TNHH Linh Tâm, Hà Nội)... đã và đang phát huy rất hiệu quả, đã giúp nhiều chị em có nơi “trú ẩn”, tránh được những trận “đòn roi” của các ông chồng và đó cũng là địa chỉ “đỏ” giúp vợ chồng hòa giải những mâu thuẫn gia đình.Vì vậy, các ban ngành hữu quan cần nhân rộng những mô hình trên nhằm giúp những người phụ nữ bị BLGĐ và những ông chồng “chuyên” bạo hành vợ có thể chia sẻ, cùng nhau rút kinh nghiệm để sống một cuộc sống hạnh phúc, vui vẻ bên gia đình và cộng đồng xã hội.

Theo chị Phương Thúy - Trưởng ban tư vấn, Trung tâm Phụ nữ và phát triển, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, trung tâm mỗi ngày nhận được vài chục cuộc, thậm chí hàng trăm cuộc điện thoại gọi đến xin tư vấn, trợ do bị BLGĐ. Và đã có không ít người đã tìm đến Trung tâm để lánh nạn do những người chồng vũ phu thường xuyên hành hạ. Đa phần những người tìm đến “ngôi nhà lánh nạn” này do cực chẳng đã mới tới đây. Người thì do chồng say rượu, người do hoàn cảnh kinh tế, người sinh con một bề, người do ghen tuông mù quáng…. Họ không còn đủ sức cam chịu những trận đòn roi, gây ảnh hưởng nặng nề về tinh thần, dẫn đến trầm cảm…

Theo chị Phương Thúy - Trưởng ban tư vấn, Trung tâm Phụ nữ và phát triển, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, trung tâm mỗi ngày nhận được vài chục cuộc, thậm chí hàng trăm cuộc điện thoại gọi đến xin tư vấn, trợ do bị BLGĐ. Và đã có không ít người đã tìm đến Trung tâm để lánh nạn do những người chồng vũ phu thường xuyên hành hạ. Đa phần những người tìm đến “ngôi nhà lánh nạn” này do cực chẳng đã mới tới đây. Người thì do chồng say rượu, người do hoàn cảnh kinh tế, người sinh con một bề, người do ghen tuông mù quáng…. Họ không còn đủ sức cam chịu những trận đòn roi, gây ảnh hưởng nặng nề về tinh thần, dẫn đến trầm cảm…

Bản Sa