Người bị bắt giữ về tội danh hình sự phải được xét xử trong thời hạn hợp lý

Pháp luật

14:22 ngày 07/08/2017

(PL&XH) - Bất cứ người nào bị bắt giữ đều phải được thông báo vào lúc bị bắt về những lý do họ bị bắt và phải được thông báo không chậm trễ về sự buộc tội đối với họ.

Trên thực tế, một số cơ quan tố tụng đã trong quá trình điều tra vụ án, hoặc là gặp khó khăn do nguyên nhân khách quan, hoặc là chưa tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật, lại trở thành "đối tượng" vi phạm pháp luật. 

Khá phổ biến hiện nay là tình trạng vi phạm tố tụng trong vấn đề giải quyết đơn thư tố giác tội phạm. Bộ luật tố tụng hình sự ghi nhận rất rõ ràng trong 20 ngày phải trả lời công dân việc xác minh dấu hiệu phạm tội mà công dân tố cáo, nếu vụ việc phức tạp được gia hạn, nhưng không quá 60 ngày. Nhưng trên thực tế, có vụ việc cả năm trời cơ quan tố tụng "ngâm án".

Báo điện tử Pháp luật & Xã hội từng có bài viết "Có hay không việc vi phạm tố tụng hình sự?" (xuất bản ngày 23/12/2015) phản ánh việc bà Lưu Thị Doan, SN 1958 (hộ khẩu ở phố Vọng, phường Đồng Tâm, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội; hiện đang tạm trú ở phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội) tố cáo bị một số đối tượng hủy hoại tài sản vào ngày 29/10/2013.

Cơ quan chức năng đã tiến hành xác minh, điều tra vụ việc. Gia đình cũng nhận được thông báo tài sản bị hủy hoại được định giá khoảng 20 triệu đồng. 

Phản ánh đến báo Pháp luật & Xã hội, phía gia đình bà Doan cho hay: Quá trình điều tra vụ án, cơ quan tố tụng (CA, VKSND) đã không trả lời gia đình bà bằng văn bản theo quy định pháp luật, hầu hết chỉ là thông báo bằng miệng. 

Khoản 3 Điều 103 Bộ luật tố tụng hình sự quy định: “Kết quả giải quyết tố giác, tin báo tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố của cơ quan Nhà Nước phải được gửi cho VKS cùng cấp và thông báo cho cơ quan, tổ chức đã báo tin hoặc người đã tố giác tội phạm biết”. 

03.05.2016_bb_1462266669
Cơ quan tố tụng có dấu hiệu "ngâm án" sang đến năm thứ... 3

Nhưng theo phản ánh của gia đình bà Doan, dù Bộ luật tố tụng hình sự quy định thời hạn trả lời tố cáo của công dân là 20 ngày, đến 60 ngày nếu vụ việc phức tạp, nhưng đến nay đã sang năm thứ 3, cơ quan tố tụng (gồm CA quận Hai Bà Trưng và VKS Hai Bà Trưng) vẫn không có câu trả lời rõ ràng về vụ án, trong khi những đối tượng có hành vi hủy hoại tài sản thì vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. 

Bên cạnh vi phạm tố tụng trong việc chậm chễ trả lời tố giác của công dân, thì tình trạng "ngâm" thời hạn xét xử cũng diễn ra khá nhiều trong thực tế, gây bức xúc cho những người có quyền lợi liên quan.

Mới đây, ngày 26/5/2017, TAND huyện Hoài Đức, Hà Nội mở phiên toà sơ thẩm xét xử hai anh em ruột Quản Đắc Qúy và anh trai Quản Đắc Thúy, trú tại thôn Vân Côn, xã Vân Côn, huyện Hoài Đức, TP Hà Nội về hành vi “Cố ý gây thương tích” xẩy ra tại thôn Vân Côn, xã Vân Côn, ngày 19/7/2003. Bị cáo Quý bị tòa tuyên án 5 năm 6 tháng tù, còn bị cáo Thuý mức 5 năm tù. Cả hai sau đó đều kháng cáo. 

Vấn đề đáng chú ý ở đây là, vụ án xảy ra từ 2003, nhưng tới 2017, tức là sang năm thứ 14, cơ quan tố tụng mới tiến hành xét xử. Những vụ việc mà thời gian xét xử bị kéo dài thế này tưởng chừng hi hữu, nhưng trên thực tế lại không ít. 

Điều 9 Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, trong đó Việt Nam là quốc gia thành viên, khẳng định:

1. Mọi người đều có quyền hưởng tự do và an toàn cá nhân. Không ai bị bắt hoặc bị giam giữ vô cớ. Không ai bị tước quyền tự do trừ trường hợp việc tước quyền đó là có lý do và theo đúng những thủ tục mà luật pháp đã quy định.

2. Bất cứ người nào bị bắt giữ đều phải được thông báo vào lúc bị bắt về những lý do họ bị bắt và phải được thông báo không chậm trễ về sự buộc tội đối với họ.

3. Bất cứ người nào bị bắt hoặc bị giam giữ vì một tội hình sự phải được sớm đưa ra toà án hoặc một cơ quan tài phán có thẩm quyền thực hiện chức năng tư pháp và phải được xét xử trong thời hạn hợp lý hoặc được trả tự do. Việc tạm giam một người trong thời gian chờ xét xử không được đưa thành nguyên tắc chung, nhưng việc trả tự do cho họ có thể kèm theo những điều kiện để bảo đảm họ sẽ có mặt tại toà án để xét xử vào bất cứ khi nào và để thi hành án nếu bị kết tội.

4. Bất cứ người nào do bị bắt hoặc giam giữ mà bị tước tự do đều có quyền yêu cầu được xét xử trước toà án, nhằm mục đích để toà án đó có thể quyết định không chậm trễ về tính hợp pháp của việc giam giữ và ra lệnh trả lại tự do cho họ, nếu việc giam giữ là bất hợp pháp.

5. Bất cứ người nào trở thành nạn nhân của việc bị bắt hoặc bị giam giữ bất hợp pháp đều có quyền được yêu cầu bồi thường.

QK / PL&XH

  • Từ khóa:
Dự báo thời tiết các tỉnh thành