Phim có “cảnh nóng” phát sóng giờ vàng, sao không cảnh báo trẻ em?

Cập nhật: 09:25 | 05/07/2018
Đây không phải lần đầu tiên, phim phát sóng trên truyền hình khiến các bậc phụ huynh cảm thấy “hoang mang” nếu có trẻ con xem cùng. Nhất là ở thời điểm này, nối tiếp “Người phán xử” lại đến “Quỳnh búp bê” đang gây sốc và gây sốt với những cảnh “trần trụi” và bạo lực hơn mô típ phim truyền hình thường thấy, đến người lớn xem còn ám ảnh, chưa nói đến trẻ em dưới 14 tuổi. 

Ngày 1-10-2017, Thông tư quy định về tỷ lệ nội dung, thời điểm, thời lượng dành cho trẻ em và cảnh báo nội dung không phù hợp với trẻ em trên báo nói, báo hình, báo in, báo điện tử và xuất bản phẩm của Bộ Thông tin và truyền thông chính thức có hiệu lực.

Trong đó có quy định các cơ quan báo chí, nhà xuất bản phải thực hiện việc cảnh báo nội dung không phù hợp với trẻ em trên các chương trình của kênh phát thanh, kênh truyền hình; báo in, báo điện tử và xuất bản phẩm.

Những quy định trong thông tư nói trên đang khá chung chung, ít nhiều gây khó khăn cho các đài trong việc thực hiện. Và dường như các đài chưa thực sự mặn mà với việc cảnh báo cho khán giả.

phim co canh nong phat song gio vang sao khong canh bao tre em
“Người phán xử” gây sốt trên truyền hình nhưng quá nhiều cảnh bạo lực mà không hề có nhãn cảnh báo trẻ em. Ảnh: VTV giải trí

Hiện tại, nếu nhìn vào một số các kênh truyền hình nước ngoài, phim phát sóng cho cả gia đình luôn có nhãn cảnh báo, kiểu như: Phim này có những cảnh không phù hợp với trẻ dưới 14 tuổi, phụ huynh nên cân nhắc lựa chọn xem cùng trẻ em. Và có những phim, hoàn toàn dán nhãn cấm trẻ em xem. Các seri truyền hình có tính chất “người lớn” như “Những bà nội trợ kiểu Mỹ”, “The Walking Dead” luôn phát nhãn cảnh báo trước mỗi tập phim để lưu ý phụ huynh việc hình ảnh không phù hợp có thể làm ảnh hưởng đến trẻ nhỏ.

Nhưng nếu thử nhìn vào truyền hình Việt Nam những phim giờ vàng, thấy rằng không có phim nào có nhãn cảnh báo trẻ nhỏ. Chưa kể, những phim như “Quỳnh búp bê” và “Người phán xử” có quá nhiều cảnh 18+, chưa nói lứa tuổi nhỏ hơn 14 có thể xem được. “Người phán xử” nặng về các băng nhóm, nhiều cảnh bạo lực, còn “Quỳnh búp bê” gây sốc hơn khi tập trung đề tài mại dâm, tình dục và nhiều chi tiết thô bạo đối với phụ nữ.

phim co canh nong phat song gio vang sao khong canh bao tre em
“Quỳnh búp bê” gây sốt trên truyền hình nhưng quá nhiều cảnh bạo lực mà không hề có nhãn cảnh báo trẻ em. Ảnh: VTV giải trí

Vấn đề này nếu xét ở thói quen xem truyền hình của người Việt càng trở nên nghiêm trọng hơn nữa, vì gia đình Việt thường xem phim chung. Ở nước ngoài có các kênh chuyên biệt, kênh phim cho người lớn, kênh phim cho trẻ nhỏ thì ở Việt Nam, thói quen xem phim cả gia đình vẫn rất lớn, đặc biệt, hầu như không có kênh chuyên biệt theo lứa tuổi khán giả.

Đáng lưu ý là khung sóng giờ vàng từ 8 đến 10g tối, trẻ nhỏ chưa đi ngủ. Có rất nhiều gia đình xem phim cùng với con, hai phim gây sốt trước “Quỳnh búp bê” là “Sống chung với mẹ chồng” và “Người phán xử” nội dung hoàn toàn người lớn vẫn được nhiều phụ huynh xem cùng con nhỏ. Chưa kể, ở những bộ phim gia đình khác, các nội dung ngoại tình, tiền bạc cũng vượt quá sự hiểu biết và nhận thức của trẻ nhỏ.

Việc xem truyền hình quá nhiều và không giám sát có thể có những ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em. Học viện Nhi khoa Mỹ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ (AAP) khuyến cáo rằng, trẻ em từ 2 tuổi trở lên chỉ nên xem chương trình truyền hình phù hợp từ 1-2 giờ mỗi ngày. Đứa trẻ từ 8 đến 18 tuổi trung bình xem 4 tiếng ti vi mỗi ngày.

Để ngăn chặn các ảnh hưởng tiêu cực của truyền hình, AAP khuyến cáo phụ huynh nên kiểm soát các chương trình trẻ em xem trên truyền hình và nói chuyện với con về những gì chúng thấy trên ti vi.

Một đứa trẻ trung bình nhìn thấy 200.000 hành động bạo lực trên ti vi trước tuổi 18, những hành động này có thể khiến những đứa trẻ trở nên hung hăng và quen với bạo lực. Truyền hình không cho thấy những hệ quả của hành vi bạo lực hoặc chúng được bào chữa qua hành động của những nhân vật tốt. Tất cả những hành động thô bạo từ phim ảnh và trên các mặt báo có thể làm trẻ sợ hãi, đây là tiền đề của những cơn ác mộng hoặc khiến trẻ e dè với cuộc sống bên ngoài.

Rõ ràng, phim giờ vàng Việt Nam đang có mâu thuẫn. Mâu thuẫn giữa nội dung phim, khung giờ phát sóng và đối tượng khán giả. Nếu làm phim với đề tài xã hội cần chi tiết thực, việc hạn chế ngôn ngữ đường phố, cảnh nóng… làm ảnh hưởng đến nội dung phim. Nhưng nếu làm “tròn trịa” nội dung phim, muốn phim có cảnh thật như đời, thì đối tượng khán giả không phân loại, không cảnh báo kia hoàn toàn không phù hợp, và tác động tiêu cực đến trẻ nhỏ nhiều hơn.

Phương án dùng nhãn cảnh báo vẫn được xem là phù hợp nhất trong hoàn cảnh này, khi đó là việc có thể làm ngay và các đài chưa thực sự xây dựng được các kênh chuyên biệt theo lứa tuổi. Tuy nhiên quy định đã có hơn một năm mà chưa thấy đài nào áp dụng, chưa nhà sản xuất phim truyền hình nào cảnh báo trẻ em và đồng nghĩa với đó là chưa có đơn vị nào bị phạt vì không thực hiện đúng quy định.

Chúng ta tăng chất lượng của phim giờ vàng, kéo theo sau đó là nhiều ý nghĩa: Nâng tầm phim Việt, gia tăng lợi ích kinh tế nhờ quảng cáo giờ phim vàng, nhưng đừng để trẻ nhỏ nhận những hệ lụy không mong muốn. Trẻ nhỏ có xu hướng tin vào những điều chúng nhìn thấy bằng hình ảnh, trên sách báo và ti vi, vì thế, vì vài mong muốn của người lớn mà ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ nhỏ là đánh đổi không thực sự phù hợp.

Nam Dương