Tài sản không giải trình được nguồn gốc: Thu thuế hay Nhà nước xác lập quyền sở hữu?

Cập nhật: 11:39 | 11/08/2018
Tiếp tục chương trình làm việc Phiên họp thứ 26, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, UBTVQH cho ý kiến lần 2 về một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi).

Báo cáo một số vấn đề lớn về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, nhiều ý kiến ĐBQH tán thành với phương án 1 là thu thuế thu nhập cá nhân.

Một số ý kiến tán thành với phương án 2 của dự thảo Luật là xử phạt hành chính đối với hành vi kê khai không trung thực, không minh bạch trong giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến ĐBQH tán thành với phương án 3, đề nghị xác lập quyền sở hữu của Nhà nước đối với tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được hợp lý về nguồn gốc theo thủ tục tố tụng dân sự tại Tòa án.

Có ý kiến ĐBQH đề nghị một số phương án khác như giữ quy định Luật PCTN hiện hành; hình sự hóa hành vi làm giàu bất chính…

Qua xem xét từng phương án, Ủy ban Tư pháp và Cơ quan trình dự án đề nghị UBTVQH báo cáo cấp có thẩm quyền cho ý kiến về 2 phương án.

Theo đó, phương án 1: Tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp lý về nguồn gốc thì thuộc sở hữu của Nhà nước. Việc xác lập quyền sở hữu đối với tài sản, thu nhập này do Tòa án quyết định.

tai san khong giai trinh duoc nguon goc thu thue hay nha nuoc xac lap quyen so huu
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cáo cáo một số vấn đề lớn về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). Ảnh: QH

Phương án 2 quy định, trường hợp kết luận có tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp lý về nguồn gốc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày ban hành Kết luận xác minh, Cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập có trách nhiệm chuyển vụ việc sang Cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý nếu Kết luận tài sản, thu nhập tăng thêm có dấu hiệu do phạm tội mà có; chuyển vụ việc sang cơ quan xử phạt vi phạm hành chính có thẩm quyền xử lý nếu Kết luận tài sản, thu nhập tăng thêm có dấu hiệu do vi phạm hành chính mà có.

Trong trường hợp chưa có căn cứ xác định tài sản, thu nhập tăng thêm do phạm tội, vi phạm hành chính mà có thì chuyển vụ việc sang cơ quan quản lý thuế có thẩm quyền yêu cầu thực hiện việc thu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế.

Việc thu thuế này không loại trừ việc xử lý vi phạm pháp luật, xử lý trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản đối với người có nghĩa vụ kê khai, nếu các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, vụ việc hành chính mà chứng minh được tài sản, thu nhập không giải trình hợp lý về nguồn gốc có được hoặc có nguồn gốc từ hành vi phạm tội, vi phạm hành chính…

Chỉ ra bất cập của từng phương án, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho biết ông không đồng tình cả 3 phương án vì cho rằng chưa hợp lý và chưa có cơ sở.

Còn Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho rằng, phương án tố tụng dân sự tại tòa là văn minh nhưng sẽ khó khăn vì xuất trình nhiều giấy tờ, chứng cứ và bà Hải ủng hộ phương án thu thuế.

tai san khong giai trinh duoc nguon goc thu thue hay nha nuoc xac lap quyen so huu
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đề nghị nên giữ lại 2 phương án. Ảnh: QH

Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thái Học cho rằng, thông qua con đường tố tụng dân sự là phương án có ưu thế hơn so với các phương án khác, vì thể hiện được tính công khai, minh bạch, bảo đảm được quyền lợi của các bên nhưng lại băn khoăn về tính khả thi.

Bởi, hiện nay các cơ quan quản lý tài sản, thu nhập là bộ phận tổ chức, thanh tra, là cơ quan tham mưu thì liệu có dám khẳng định kê khai của lãnh đạo giải trình là không hợp ý không và yêu cầu ra tòa?

Ông Học cũng không đồng tình với phương án thu thuế vì nếu thu thuế thì thừa nhận tài sản không giải trình được là hợp pháp và như thế người dân sẽ không đồng tình.

Vì thế, nên chọn phương án xử phạt vi phạm hành chính, phương án này, thể hiện tính nghiêm minh của luật pháp vừa xử phạt được 45% số tài sản không hợp pháp.

Qua ý kiến các đại biểu, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đề nghị nên giữ lại 2 phương án là giải quyết bằng thủ tục tố tụng dân sự ra tòa và thu thuế.

Phương Thảo