Vụ tranh chấp đất tại xã Liên Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội:

Tại sao cán bộ xã lo cho dân mà vẫn bị khiếu nại?

Cập nhật: 10:12 | 12/09/2018
Khẳng định đất đang có tranh chấp nhưng lãnh đạo UBND xã Liên Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội vẫn làm thay chức năng của tòa án khi cho người đến tháo dỡ công trình trên đất đang có tranh chấp, bất chấp sự phản đối của người dân.

Rắc rối một thửa đất

Thửa đất số 64, rộng 442m2, thuộc tờ bản đồ số 01, thôn Hà Lỗ, xã Liên Hà trước đây là nơi ở của cụ Hoàng Văn Thẻ cùng hai người vợ là Dương Thị Vinh và Đào Thị Huệ cùng 5 người con gái. Sau này, cụ Thẻ chết, các con lập gia đình ra ở riêng, cụ Vinh có sống cùng người con của bà hai là Hoàng Thị Mai.

Theo lời kể của ông Hoàng Văn Cẩn, cháu ruột của cụ Thẻ, cụ Vinh thì ngày 19-8-2002, nhân ngày giỗ của cụ Thẻ, trước đông đủ họ hàng, cụ Vinh vừa nói, vừa lập di chúc cho cháu mình là Hoàng Văn Cần (anh ruột ông Cẩn) 232m2 đất có mốc từ sau nhà ông Hoàng Văn Quỳnh trở về sau nhà trên và kéo tới mép bể sau nhà. Phần diện tích đất được cụ Vinh cho con gái là Mai có mốc giới từ sau nhà đến nhà chú Điểm. Di chúc yêu cầu ông Cần phải thực hiện nghĩa vụ sử dụng diện tích đất cùng nhà cửa vào việc giỗ Tết nội, ngoại và chăm sóc cho cụ Vinh lúc ốm đau.

Ông Cẩn khẳng định, tuân theo ý nguyện của cụ Vinh, sau khi cụ chết, diện tích nhà và đất trong di chúc được anh em trong dòng họ sử dụng vào mục đích thờ tự, hoàn toàn không có ý định biến thành của riêng cho bất cứ cá nhân nào. Làm việc với PV, bà Mai thừa nhận trong hôm giỗ bố mình, mọi người có bàn đến việc di chúc nhưng bà không thừa nhận chữ ký trong di chúc là của cụ Vinh. Đồng thời khẳng định, năm 2004 cụ Vinh đã làm di chúc cho mình toàn quyền sử dụng 442m2 đất nói trên.

Ông Ngô Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Liên Hà công nhận với PV rằng đất hai bên đang có tranh chấp.

tai sao can bo xa lo cho dan ma van bi khieu nai

Bất chấp ông Cẩn và anh em trong họ phản đối, lực lượng CA xã và cán bộ thôn Hà Lỗ vẫn leo lên mái nhà dỡ ngói. Ảnh người dân cung cấp

Vì lo cho tính mạng người dân?

Thời điểm tháng 7-2018, sau khi ông Hoàng Văn Cần chết được trên 100 ngày, bà Mai cho rằng ngôi nhà cấp bốn đang ở xuống cấp nghiêm trọng nên có gửi đơn tới trưởng thôn đề nghị giúp đỡ. Lá đơn này được đại diện thôn chuyển tới UBND xã Liên Hà. Theo lời kể của ông Ngô Văn Nam, sau khi nghe cấp dưới báo cáo, Chủ tịch UBND xã Phạm Văn Nam đã yêu cầu ông cùng một số cán bộ xã và thôn tới nhà bà Mai khảo sát tình hình. Kết luận của tổ công tác là nhà bà Mai xuống cấp, không đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Vì bà Mai không phải hộ nghèo nên UBND xã quyết định hỗ trợ cho bà 2 triệu đồng và cử người tới hỗ trợ về nhân công để tháo dỡ ngôi nhà.

Sáng 4-7, tại thôn Hà Lỗ, bà Trịnh Thị Yến, bí thư chi bộ, ông Dương Văn Tam, trưởng thôn cùng một số người khác đã tới thực hiện việc giúp đỡ bà Mai tháo dỡ nhà. Biết tin, ông Hoàng Văn Cẩn cùng anh em con cháu trong họ tới yêu cầu dừng việc thi công, vì đây là công trình nhà thờ họ, muốn dỡ phải có sự đồng ý của cả họ, đặc biệt là người nhà ông Cần vốn đã được cụ Vinh trước đó có di chúc giao đất.

Thay vì tạm dừng sự việc để giải quyết tranh chấp, ông Nguyễn Thế Phương, trưởng CA xã Liên Hà cùng hai CA viên đi cùng lại mời ông Cẩn và người nhà về xã làm việc, còn tại hiện trường những người có mặt vẫn tiếp tục tháo dỡ nhà. Khi ông Cẩn quay lại hiện trường, công trình nhà thờ giờ chỉ là khu đất trống.

Đây cũng là lý do để ông Hoàng Văn Cẩn cùng anh em trong họ gửi hai lá đơn tố cáo tới UBND xã Liên Hà, UBND huyện Đông Anh, CA huyện Đông Anh... Một trong hai lá đơn tố cáo đích danh các ông bà Trịnh Thị Yến, bí thư chi bộ, Dương Văn Tam, Trưởng thôn Hà Lỗ, Nguyễn Thế Phương, trưởng CA xã Liên Hà và 6 người khác vì: Xâm nhập gia cư bất hợp pháp; Cố ý hủy hoại tài sản; Lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Mặc dù bị tố cáo đích danh nhưng trong ngày 10-8, bà Trịnh Thị Yến và ông Nguyễn Thế Phương vẫn được ông Ngô Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Liên Hà mời ngồi giải quyết đơn của ông Hoàng Văn Cẩn, bà Trịnh Thị Thơm và anh Hoàng Văn Cừ. Buổi làm việc cũng chỉ chốt ngắn gọn rằng CQCA huyện Đông Anh đang giải quyết đơn của ông Cẩn nên xã không giải quyết đơn tố cáo của anh Cừ.

Phân tích sự việc, luật sư Hoàng Văn Doãn, Văn phòng luật Hoàng Hưng cho biết, việc xác minh có hay không các tội danh như đơn tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền của CQCA nhưng việc làm rõ trách nhiệm của các cán bộ vẫn thuộc thẩm quyền của lãnh đạo xã. Lý do việc này lãnh đạo xã Liên Hà không làm được vì người giao nhiệm vụ cho cấp dưới lại chính là ông Phạm Văn Nam, Chủ tịch UBND xã và ông Ngô Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND xã.

Mâu thuẫn trong việc sở hữu đất đai giữa bà Mai với ông Cần, ông Cẩn cùng anh em trong họ đã có từ trước đó rất lâu, giải quyết tranh chấp này thuộc thẩm quyền của UBND huyện, UBND TP hoặc tòa án. Việc lãnh đạo xã Liên Hà chỉ dựa vào đơn của bà Mai lập tức cho người tới dỡ nhà cho dù là giúp đỡ cũng chẳng khác nào thông điệp khẳng định quyền sở hữu đất của bà Mai mà bỏ quên đi câu chuyện đất đang có tranh chấp phải giữ nguyên hiện trạng. Bằng sự vào cuộc thái quá, UBND xã Liên Hà đã vô tình thay tòa định đoạt quyền sở hữu đất đai, đẩy người dân mâu thuẫn dâng cao hơn.

Nếu ngôi nhà trên thực sự xuống cấp, đe dọa sập bất cứ lúc nào, UBND xã có thể làm việc với hai phía bà Mai và ông Cẩn để đi đến thống nhất chung trong việc tháo dỡ. Chắc chắn, chẳng ai lại phản đối việc phải dỡ bỏ ngôi nhà có nguy cơ đe dọa chính tính mạng họ và cộng đồng. Kể cả không có di chúc liên quan đến ông Cần hay bà Mai, theo Luật thừa kế, diện tích đất trên vẫn liên quan đến quyền lợi của 5 người con của cụ Thẻ và hai người vợ nên bà Mai và UBND xã không thể đứng ra định đoạt tài sản nhà nếu như không có sự đồng ý của các đồng thừa kế.

Việc ông Cẩn trong đơn cho rằng công trình nhà thờ chưa xuống cấp đến mức báo động cũng có lý do chính đáng, bởi việc đánh giá của UBND xã và ông Cẩn hoàn toàn bằng mắt thường và không mang tính chuyên môn. Cẩn thận hơn, UBND xã có thể xin ý kiến của UBND huyện nhờ Phòng Đô thị và lực lượng quản lý trật tự xây dựng đô thị (trước là thanh tra xây dựng) hỗ trợ chuyên môn thì mọi việc chắc sẽ theo hướng tích cực hơn.

Luật sư Doãn phân tích, nếu bà Mai cho rằng di chúc của cụ Vinh trong việc giao ông Hoàng Văn Cần sử dụng diện tích đất có chữ ký không phải của cụ thì có quyền yêu cầu cơ quan chuyên môn giám định chữ ký. Còn nghiên cứu tài liệu bà Mai cung cấp, luật sư Doãn cho rằng nó không thuộc dạng văn bản nào, khi ở trên vừa ghi di chúc, vừa ghi giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở. Nội dung tài liệu này cho thấy cụ Vinh đồng ý chuyển nhượng toàn bộ thửa đất cho bà Mai sử dụng. Theo pháp luật, việc chuyển nhượng này không có giá trị vì chỉ là thỏa thuận hai bên, chưa qua các thủ tục về chuyển nhượng đất đai từ phía chính quyền. Phía ông Cẩn và anh Cừ cũng có quyền yêu cầu cơ quan chuyên môn giám định chữ ký của cụ Vinh trong tài liệu này nếu thấy cần thiết.

Làm việc với PV, ông Ngô Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND xã và Nguyễn Thế Phương, trưởng CA xã Liên Hà khẳng định việc dỡ nhà xuất phát từ động cơ lo cho tính mạng người dân.

Còn luật sư Doãn lại có quan điểm khác, người dân tố cáo cán bộ xã và thôn là có căn cứ. Hành động của lãnh đạo xã Liên Hà trong việc chỉ đạo dỡ công trình đang tranh chấp là không tôn trọng pháp luật, không tôn trọng người dân. Trách nhiệm của hai ông Phạm Văn Nam, Chủ tịch UBND xã và ông Ngô Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND xã cần được đặt lên hàng đầu.

Gia Bảo