Tranh luận bồi thường thiệt hại tinh thần cho người thân thích của người bị oan, sai

10:49 ngày 21/04/2017

(PL&XH) – Sáng 21-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về Dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sửa đổi. Trong đó, vấn đề có bồi thường thiệt hại tinh thần cho người thân thích của người bị thiệt hại hay không vẫn có hai quan điểm.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết, vấn đề bồi thường thiệt hại về tinh thần đối với người thân thích của người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự (Điều 27), qua tổng hợp ý kiến các Đoàn đại biểu Quốc hội, còn có 02 loại ý kiến:

Loại ý kiến thứ nhất, tán thành với quy định tại Điều 27, theo đó chỉ giới hạn bồi thường thiệt hại về tinh thần cho người thân thích của người bị thiệt hại trong trường hợp người bị thiệt hại chết.

Loại ý kiến thứ hai, đề nghị bổ sung quy định bồi thường thiệt hại về tinh thần đối với người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự, mức bồi thường có thể bằng 1/2 hoặc 1/3 mức bồi thường cho bản thân người bị oan.

Theo Ủy ban Pháp luật, quy định tại Điều 27 Dự thảo đã kế thừa Luật hiện hành, đồng thời phù hợp với quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng chi trả của ngân sách nhà nước. Về bản chất, đây là khoản tiền bồi thường cho người bị oan nhưng do người đó đã chết nên những người thừa kế được hưởng.

Nếu quy định bồi thường thiệt hại về tinh thần đối với người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị oan nói chung trong hoạt động tố tụng hình sự thì phải làm rõ một số vấn đề như mức bồi thường ra sao, bồi thường một khoản cho tất cả người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất hay cho từng người thân thích của người bị oan.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng trên thực tế, người thân thích của người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự cũng chịu những tổn thất nghiêm trọng về mặt tinh thần mà không phụ thuộc vào việc người bị oan còn sống hay đã chết.

Lê Thành Long

Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long đề nghị chỉ nên bồi thường thiệt hại tinh thần trực tiếp cho người bị thiệt hại

Qua tổng hợp, nhiều ý kiến tại các Đoàn đại biểu Quốc hội, ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách và ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng cần bổ sung quy định này cho phù hợp với thực tiễn, đồng thời việc bổ sung này cũng không trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự được quy định trong Bộ luật Dân sự.

“Do còn có sự khác nhau giữa các quy định của pháp luật hiện hành với thực tiễn áp dụng và ý kiến khác nhau trong quá trình chỉnh lý, Thường trực Ủy ban Pháp luật báo cáo UBTVQH xem xét”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nói và cho biết thêm, quan điểm của Ủy ban Pháp luật là đề nghị giữ nguyên như quy định hiện hành.

Theo Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long, nếu quy định bồi thường tinh thần cả cho người thân thích thì không phù hợp với quy định bồi thường trực tiếp cho người bị thiệt hại trong Bộ luật Dân sự 2015. Quan hệ pháp luật ở đây không phải là bồi thường trong trường hợp người bị thiệt hại đã chết mà là quan hệ thừa kế. “Cơ sở pháp lý để giải quyết bồi thường cho người thừa kế là không có, trái với Bộ luật Dân sự”- Bộ trưởng Tư pháp khẳng định.

Cũng theo Bộ trưởng Lê Thành Long, Luật hiện hành không quy định vấn đề này và kinh nghiệm quốc tế cũng không nước nào quy định bồi thường thiệt hại tinh thần cho người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Nếu làm vậy sẽ mở rộng đối tượng và cũng không công bằng với những trường hợp khác như xử lý kỷ luật buộc thôi việc công chức, những trường hợp này người thân thích của họ cũng bị ảnh hưởng.

Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ phải chi một khoản bồi thường nhiều hơn, mà không định lượng được số lượng người thừa kế sẽ là bao nhiêu. Vì vậy, Bộ trưởng Tư pháp đề nghị chỉ trình một phương án, bồi thường thiệt hại tinh thần trực tiếp cho người bị oan, sai.

“Đây là chính sách hình sự của Nhà nước thôi, còn nói về thiệt hại thì cả người bị oan, sai lẫn người thân thích của họ đều bị thiệt hại về tinh thần. Một người bị oan, gia đình, bố mẹ, vợ con người ta có những người chịu hậu quả rất nghiêm trọng, con cái có thể bỏ học, bỏ công việc, thậm chí xấu hơn là tự vẫn. Tôi cho rằng những người đó bị thiệt hại rất lớn về tinh thần”, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu nói và đề nghị trình Quốc hội xem xét, quyết định.

H.L / PL&XH

  • Từ khóa: