Triển khai THAAD - Vấn đề gây tranh cãi ở Hàn Quốc

Cập nhật: 09:15 | 09/06/2018
Vào cuối tháng này, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in sẽ phải đối mặt với tình huống khó khăn liên quan đến việc triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ trên lãnh thổ nước này.

Kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều dự kiến diễn ra ngày 12-6 tới ở Singapore và có thể kèm theo đó là một thỏa thuận về phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên, cũng đều ảnh hưởng đến quyết định của ông Moon Jae-in liên quan THAAD.

Biểu tình biến thành đụng độ

Ngày 23-4 vừa qua, tại khu vực được cho là sẽ triển khai hệ thống THAAD ở TP Seongju, miền Nam Hàn Quốc, các cuộc đụng độ đã diễn ra giữa những người biểu tình và cảnh sát chống bạo động. Trong khi Bộ Quốc phòng Hàn Quốc nhấn mạnh rằng đó là hoạt động sửa chữa cơ sở hạ tầng phục vụ cho binh sĩ, những người biểu tình lại cho đó là hành động chuẩn bị cho việc triển khai THAAD.

Mặc dù việc triển khai THAAD đã được chính quyền Moon Jae-in tạm dừng để nghiên cứu những tác động ảnh hưởng đến môi trường, nhưng những người phản đối THAAD tin rằng vấn đề này vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn, đặc biệt khi chính quyền Moon Jae-in chỉ ra lệnh tạm dừng việc triển khai THAAD do Bình Nhưỡng đe dọa tấn công hạt nhân.

Hơn nữa, việc chính quyền Triều Tiên tỏ ra sẵn sàng từ bỏ vũ khí hạt nhân, tiến hành phá hủy bãi thử hạt nhân và tên lửa Punggye càng khiến những người phản đối THAAD có lý do cho rằng việc triển khai hệ thống này là "không cần thiết”.

trien khai thaad van de gay tranh cai o han quoc
Tổng thống Moon Jae-in đang phải đối mặt nhiều thách thức về việc triển khai THAAD

Đối mặt nhiều thách thức

Theo mạng tin nationalinterest.org, việc Tổng thống Moon Jae-in có quyết định tạm thời triển khai THAAD trên lãnh thổ Hàn Quốc hoặc không chấp nhận triển khai nó cũng sẽ tạo ra những thách thức chính trị đối với Seoul.

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể kết thúc với hai kịch bản khả dĩ. Thứ nhất, hai nhà lãnh đạo Mỹ-Triều sẽ nhất trí về việc từ bỏ vũ khí hạt nhân ngay lập tức hoặc từng bước tiến tới phi hạt nhân hóa. Thứ hai, cuộc gặp thượng đỉnh thất bại (do không thể diễn ra hoặc bị hủy bỏ giữa chừng).

Nếu kịch bản thứ nhất diễn ra, khi đó hầu như không có lý do gì để triển khai THAAD hoặc các hệ thống phòng thủ tên lửa khác, bởi lý do ban đầu cho việc triển khai hệ thống đó là để đối phó với mối đe dọa tấn công hạt nhân và tên lửa từ Bình Nhưỡng.

Tuy nhiên, chính quyền Moon Jae-in không dễ hủy bỏ việc triển khai THAAD ngay sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều. Ví dụ, quyết định cho phép triển khai THAAD trên lãnh thổ Hàn Quốc của chính quyền Park Geun-hye xuất phát từ sự đồng thuận của cả hai bên là Hàn Quốc và Mỹ.

Nói cách khác, việc Seoul đơn phương hủy triển khai THAAD sẽ làm "mếch lòng" Washington và có nguy cơ gây chia rẽ liên minh Mỹ-Hàn. Hơn nữa, do việc phi hạt nhân hóa không thể hoàn tất trong thời gian ngắn, chính quyền Kim Jong-un hoàn toàn có thể bất ngờ thay đổi thái độ, không tiến hành giải giáp hạt nhân - gần giống với chiến lược đã được người cha quá cố Kim Jong-il áp dụng hồi năm 2015.

Vì vậy, việc hủy THAAD chỉ dựa trên những lời hứa hão của chính quyền Kim Jong-un sẽ được coi là một quyết định "ngây ngô và vội vàng”.

Ngược lại, nếu các cuộc đàm phán thất bại hoặc không thể diễn ra thì sau đó THAAD có thể sẽ được triển khai để bảo vệ Hàn Quốc trước các mối đe dọa từ Triều Tiên. Trong trường hợp này, ông Moon Jae-in sẽ không có sự lựa chọn nhưng cũng phải đối mặt với những phản ứng mạnh mẽ từ Triều Tiên và Trung Quốc. Ngay cả khi chỉ còn vài ngày nữa là diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh liên Triều lần thứ 3, Bình Nhưỡng vẫn lên tiếng cho rằng Washington và Seoul đang làm căng thẳng leo thang trên bán đảo Triều Tiên.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng bày tỏ sự phản đối THAAD, cho rằng dải tần sóng ra-đa của hệ thống này ảnh hưởng đến an ninh quốc gia của họ. Kể từ năm 2016, Trung Quốc đã kiên quyết phản đối THAAD bằng cách đơn phương áp đặt lệnh trừng phạt Hàn Quốc về kinh tế, đặc biệt là lĩnh vực du lịch.

Trong cuộc gặp với Moon Jae-in hồi cuối tháng 3 vừa qua, Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì đã bóng gió nói rằng Bắc Kinh sẽ xem xét gỡ bỏ những biện pháp trả đũa Seoul. Tuy nhiên, cho đến nay gợi ý đó vẫn chưa được thực hiện.

Trong khi đó, chính quyền Moon Jae-in còn phải đối mặt với những nguy cơ tiềm tàng ở trong nước. Để giảm bớt làn sóng chống THAAD cũng như những nghi ngờ của công chúng về tính hiệu quả của hệ thống này, Moon Jae-in cần giữ lời hứa đối với những cam kết đã đưa ra trong chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 2016 và thực hiện quá trình đánh giá tác động đối với môi trường kéo dài trong 1 năm.

Quãng thời gian 1 năm này không chỉ giúp chính quyền Moon Jae-in xác định rõ những hiệu quả không chắc chắn của THAAD mà thực tế những thử nghiệm đối với môi trường cũng sẽ giúp chính phủ xác định được độ khó của việc thuyết phục người dân xứ sở Kim Chi chấp nhận THAAD.

Sự lạc quan thận trọng ngày càng lan rộng trên bán đảo Triều Tiên kể từ khi nhà lãnh đạo Kim Jong-un ngồi vào bàn đàm phán với thiện chí sẽ từ bỏ vũ khí hạt nhân để đổi lấy sự đảm bảo về an ninh cũng như những hỗ trợ về kinh tế.

Cho đến thời điểm hiện tại, kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim vẫn còn là một ẩn số. Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên cuối cùng cũng có thể đạt được, nhưng lịch sử cho thấy vẫn cần phải cân nhắc thận trọng trước những lời hứa hẹn của Triều Tiên.

Kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều chắc chắn sẽ có tác động ảnh hưởng đến quyết định của ông Moon Jae-in về việc triển khai THAAD. Cho dù đưa ra quyết định như thế nào, ông Moon Jae-in vẫn phải đối mặt với những hậu quả khó lường từ chính quyết định đó.

Hồng Phúc