Trong quá trình xét xử, người bị buộc tội có quyền gì?

Cập nhật: 10:55 | 11/10/2017
Nhiều người vẫn nhầm lẫn và lúng túng khi xảy ra vấn đề có liên quan đến các cơ quan tố tụng. Không phải cứ khởi tố, truy tố tức là đã bị coi là người có tội, mà còn phụ thuộc vào bản án của toà án...

Theo Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam là quốc gia thành viên, cũng như các bộ luật đã ban hành, đều khẳng định "tất cả mọi người đều bình đẳng trước toà án và hội đồng xét xử".

Điều 14, Khoản 2 nói rõ hơn: "Người bị buộc tội là phạm một tội hình sự có quyền được coi là vô tội cho tới khi tội của người đó được chứng minh theo pháp luật".

Điều đó có nghĩa rằng, ở giai đoạn một người đang là bị can, bị cáo, đang trong quá trình xét xử, chứng minh hành vi phạm tội, thì chưa bị coi là một tội phạm, và vẫn có các quyền của mình.

trong qua trinh xet xu nguoi bi buoc toi co quyen gi
Người bị buộc tội không bị ép buộc phải chứng minh chống lại chính mình (Ảnh: Baophapluat.vn)

Điều 14, Khoản 3 đã cụ thể hoá quyền của người bị buộc tội rằng trong quá trình xét xử về một tội hình sự, mỗi người đều có quyền đòi hỏi một cách bình đẳng đầy đủ những bảo đảm tối thiểu sau đây:

a) Được thông báo ngay lập tức và chi tiết bằng một ngôn ngữ mà người đó hiểu về bản chất và lý do buộc tội mình;

b) Có đủ thời gian phù hợp và điều kiện thuận tiện để chuẩn bị bào chữa và liên hệ với người bào chữa do chính mình lựa chọn;

c) Được xét xử nếu không có lý do để chậm;

d) Được có mặt trong khi xét xử và được tự bào chữa hoặc nhờ trợ giúp pháp lý do mình chọn; nếu chưa có sự trợ giúp pháp lý thì phải được thông báo về quyền này; trong trường hợp do lợi ích của công lý đòi hỏi, phải bố trí cho người đó một sự trợ giúp pháp lý miễn phí nếu người đó không có điều kiện trả;

e) Được thẩm vấn hoặc nhờ người thẩm vấn những nhân chứng buộc tội mình và được mời người làm chứng đại diện cho mình tới phiên toà và thẩm vấn tại toà với những điều kiện giống như đối với những người làm chứng buộc tội mình;

f) Được giúp đỡ về phiên dịch không phải trả tiền, nếu người đó không hiểu hoặc không nói được ngôn ngữ sử dụng trong phiên toà;

g) Không bị ép buộc phải chứng minh chống lại chính mình hoặc buộc tự thú là mình có tội.

Còn Điều 14, khoản 4 thì đề cập thêm tới quyền của trẻ chưa thành niên khi tham gia tố tụng: "Tố tụng áp dụng đối với những người chưa thành niên phải xem xét tới độ tuổi của họ và mục đích khuyến khích họ trở về với đời sống xã hội"

Và ngay cả khi toà tuyên án, người bị buộc tội vẫn có quyền "yêu cầu toà án cấp cao hơn xem xét lại bản án và hình phạt đối với mình theo quy định của pháp luật".

Quang Khởi