Trước năm học mới sẽ ban hành bộ quy tắc ứng xử trường học

Cập nhật: 10:58 | 11/04/2018
Tại cuộc họp với nhóm nghiên cứu xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học mới đây, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ nhấn mạnh: Quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học phải được xây dựng cụ thể, đo đếm được, tránh chung chung hoặc chỉ mang yếu tố “phong trào”.

Giáo dục đạo đức chưa đáp ứng được nhu cầu

Nghiên cứu từ thực tế cho thấy, hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống hiện nay trong các nhà trường chưa đáp ứng được nhu cầu, mong muốn của học sinh, sinh viên; vẫn còn mang tính áp đặt của giáo viên mà chưa quan tâm đến tâm lý lứa tuổi của các em hoặc mang tính phong trào; thời lượng dành cho các môn Đạo đức, môn Giáo dục công dân và các hoạt động giáo dục khác đóng vai trò “dạy người” còn “khiêm tốn”, ở một số nơi bị xem nhẹ.

Các thành viên nhóm nghiên cứu xây dựng bộ quy tắc ứng xử đã chỉ ra những nguyên nhân dẫn tới một số vấn đề về văn hóa ứng xử trong trường học gây bức xúc trong xã hội thời gian qua. Trước hết đó là sự tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường dẫn tới những thay đổi trong đời sống xã hội, thay đổi những giá trị truyền thống, trong đó có môi trường giáo dục.

Một bộ phận thầy cô giáo chưa được trang bị, chuẩn bị đầy đủ nhận thức và tâm thế trước những tác động “tiêu cực” từ bên ngoài xã hội. Trong chương trình, quá trình đào tạo giáo viên hiện nay vẫn còn để “trống” mảng đào tạo về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng sống cho sinh viên; giáo viên không được bồi dưỡng thường xuyên về phương pháp sư phạm, năng lực chuyên môn… là nguyên nhân dẫn tới có một số thầy cô giáo chưa đáp ứng năng lực và theo kịp sự biến động về tâm lý của học sinh, cá biệt còn có biểu hiện thiếu trách nhiệm, cứng nhắc, chưa chia sẻ với học sinh.

Đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn cũng là nguyên nhân dẫn tới việc một bộ phận giáo viên chưa toàn tâm toàn ý với công việc giảng dạy và chăm sóc, giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho người học.

Những tác động từ áp lực cuộc sống dẫn tới việc nhiều bậc phụ huynh phó thác con cái họ cho nhà trường làm cho mối quan hệ nhà trường - gia đình ở một số nơi còn lỏng lẻo hay cách ứng xử thiếu chuẩn mực trong một số gia đình đã tác động tới quá trình hình thành nhân cách của các em.

Hiện nay, một số trường phổ thông đã xây dựng được các quy tắc ứng xử trong nhà trường nhưng về cơ bản còn chung chung, đa số học sinh chưa quan tâm, giáo viên chưa đủ cơ sở pháp lý để thực hiện. Vì vậy nhóm nghiên cứu đề xuất, Bộ GD&ĐT cần nghiên cứu, đưa ra một khung quy tắc văn hóa ứng xử trong trường học chi tiết để học sinh, giáo viên, phụ huynh có thể thực hiện, kèm theo đó là chế tài thưởng - phạt cụ thể và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ chỉ ra, chương trình các môn học về đạo đức, giáo dục công dân trong nhà trường còn mỏng về thời lượng, nhẹ về chất lượng, đơn giản về phương pháp, vị thế của môn học chưa được coi trọng đúng mức; các địa phương hầu như chưa coi trọng đội ngũ giáo viên dạy những môn học này; ngay cả tại các trường sư phạm, khoa ngành học đạo đức, nhóm ngành giáo dục công dân cũng bị xem nhẹ hơn những khoa ngành khác.

truoc nam hoc moi se ban hanh bo quy tac ung xu truong hoc
Quy tắc ứng xử trong trường học phải cụ thể, dễ nhớ, dễ thực hiện và kèm theo chế tài đủ mạnh. Ảnh: B.C

Sẽ cân bằng giữa dạy “chữ” và dạy “người”

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nhắc lại một số sự việc xảy ra gần đây thể hiện văn hóa ứng xử trong nhà trường và cho rằng, dù đó chỉ là những trường hợp cá biệt nhưng với xu hướng tăng lên, rõ ràng cần những giải pháp chấn chỉnh mang tính lâu dài và bền vững.

Đề cập tới hàng loạt các nguyên nhân khách quan và chủ quan tác động tới văn hóa ứng xử trong trường học, Bộ trưởng cho rằng, việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông theo hướng giảm tải kiến thức, tăng cường dạy “người” thời gian qua đã được làm rất tốt nhưng tới đây sẽ phải tiếp tục làm tốt hơn. Chương trình giáo dục phổ thông mới mà Bộ GD&ĐT đang triển khai sẽ theo hướng cân bằng giữa dạy “chữ” và dạy “người”.

Bộ trưởng yêu cầu, trước mắt ưu tiên và cần tập trung ngay vào việc xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học phổ thông, cần thay đổi tư duy khi đưa ra các qui định, đảm bảo các yêu cầu: Khả thi, dễ thực hiện, dễ nhớ; quy định rõ những điều cần làm, không được làm; quy định chế tài cụ thể, trách nhiệm của mỗi cấp: Trường, Sở, địa phương; trách nhiệm của học sinh, giáo viên, phụ huynh….

“Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học phổ thông phải được ban hành trước năm học mới 2018-2019 để triển khai thực hiện ngay từ đầu năm học, kèm theo đó là các chế tài đủ mạnh. Đây sẽ là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng văn hóa ứng xử trường học hiệu quả trong thời gian tới” - Bộ trưởng khẳng định.

Hà Nội chủ động triển khai hai bộ quy tắc ứng xử trong hệ thống giáo dục của TP Trong lúc chờ bộ quy tắc ứng xử trường học từ phía Bộ, nhiều địa phương đã chủ động triển khai những bộ quy tắc ứng xử mang đặc thù riêng.

Năm 2018 được Ban chỉ đạo Chương trình 04-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội chọn là năm trọng tâm triển khai 2 bộ quy tắc ứng xử đi vào cuộc sống, yêu cầu việc triển khai đồng bộ, có hiệu quả, từng bước xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Ban chỉ đạo cũng yêu cầu Sở GD&ĐT TP xây dựng báo cáo đánh giá việc giảng dạy bộ tài liệu Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh trong học sinh Thủ đô, đề xuất giải pháp xử lý tình trạng bạo lực học đường của học sinh. Xây dựng kế hoạch tuyên truyền Quy tắc ứng xử nơi công cộng trong hệ thống giáo dục phổ thông của TP.

Phan Thủy