Dự thảo Luật phòng, chống tham nhũng sửa đổi

Truy thu thuế thu nhập cá nhân thuế suất 45% với tài sản bất minh

Cập nhật: 16:53 | 08/03/2018
Ủy ban Tư pháp Quốc hội vừa họp phiên họp toàn thể lần thứ tám để thẩm tra về dự án Luật Phòng, chống, tham nhũng (sửa đổi). Vấn đề xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản thu nhập tăng thêm không được giải trình một cách hợp lý được nhiều đại biểu quan tâm.

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho hay, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Dự thảo luật đã bổ sung Điều 59 quy định về xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản, thu nhập tăng thêm không được giải trình một cách hợp lý.

Qua xác minh, nếu kết luận tài sản, thu nhập thực tế lớn hơn tài sản, thu thập đã kê khai hoặc việc giải trình về tài sản, thu nhập tăng thêm không hợp lý thì cơ quan thuế sẽ xem xét thực hiện việc truy thu thuế thu nhập cá nhân với thuế suất 45%.

Theo Tổng Thanh tra, việc truy thu thuế này không loại trừ việc xử lý trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản đối với người kê khai, nếu các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết một vụ án hình sự khác chứng minh được tài sản kê khai không trung thực, tài sản tăng thêm không giải trình được một cách hợp lý có được hoặc có nguồn gốc từ hành vi phạm tội. Người bị truy thu thuế có quyền khiếu nại đến cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập, nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại thì có quyền khởi kiện ra tòa án.

truy thu thue thu nhap ca nhan thue suat 45 voi tai san bat minh
Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu Dự luật. ảnh: P.thảo

Theo nhóm nghiên cứu của Ủy ban Tư pháp, hiện nay chưa có quy định xử lý tài sản mà người sở hữu có được một cách bất thường, không giải trình được hoặc giải trình không hợp lý về nguồn gốc hợp pháp. Trong khi, đây là những tài sản tiềm ẩn nguy cơ có nguồn gốc từ tham nhũng, vi phạm pháp luật.

“Nhóm nghiên cứu cho rằng, việc dự thảo luật bổ sung quy định xử lý đối với các loại tài sản này là rất cần thiết, phù hợp với ý kiến đề nghị của đa số đại biểu Quốc hội”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường cho biết.

Tuy nhiên, về nội dung cụ thể của quy định, theo một số ý kiến của nhóm nghiên cứu, nếu quy định chung một hình thức xử lý cho tất cả các trường hợp kê khai không trung thực; tài sản, thu nhập tăng thêm không được giải trình một cách hợp lý là chưa phù hợp.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng dự thảo Luật bổ sung quy định xử lý đối với các loại tài sản này là cần thiết, phù hợp với ý kiến đề nghị của đại biểu Quốc hội. Tuy nhiên, quy định này cần được cân nhắc cho phù hợp với công ước quốc tế và thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, trên thực tế, tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được một cách hợp lý có thể phân thành các loại khác nhau như: Tài sản, thu nhập kê khai không trung thực nhưng chứng minh được nguồn gốc hợp pháp; tài sản, thu nhập kê khai không trung thực và không giải trình được, giải trình không hợp lý về nguồn gốc; tài sản, thu nhập có kê khai nhưng không giải trình được, giải trình không hợp lý về nguồn gốc.

Theo nhóm nghiên cứu, nếu có xử lý về tài sản thì mức độ xử lý cũng phải thấp hơn so với tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp lý. Dự thảo luật cũng phải bổ sung quy định về giá trị tối thiểu của tài sản không trung thực sẽ bị xử lý để bảo đảm tính phù hợp trong thực hiện.

Với cách thức xử lý cụ thể về tài sản, thu nhập không giải trình được, nhóm nghiên cứu có hai 2 loại ý kiến: Loại thứ nhất, nhiều ý kiến tán thành với quan điểm của Chính phủ là xử lý thông qua thu thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất 45%. Việc thu thuế không loại trừ việc xử lý trách nhiệm hình sự hoặc tịch thu tài sản nếu sau đó lại chứng minh được tài sản là bất hợp pháp, do phạm tội mà có.

Loại ý kiến thứ hai cho rằng, có thể áp dụng chế tài xử phạt của Nhà nước theo hướng tài sản này sẽ bị tịch thu một phần. Theo ý kiến này, việc truy thu thuế thu nhập cá nhân là không đúng với bản chất của sắc thuế này. Đồng thời sẽ không rõ là trong trường hợp này có tiếp tục xử lý về hành vi trốn thuế hay không.

Đối với mức xử phạt, có thể áp dụng mức 45% và việc xử phạt sẽ do cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập thực hiện không phải thực hiện thông qua cơ quan thuế.

Ông Cường cũng cho biết nhóm nghiên cứu tán thành với đề xuất trường hợp không đồng ý với việc xử lý của cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập thì có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện ra tòa.

Dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) đã được trình Quốc hội khóa XIV xem xét, thảo luận tại kỳ họp thứ tư và quyết định xem xét thông qua theo quy trình tại 3 kỳ họp.

Theo Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), Dự thảo Luật giao cho Thanh tra Chính phủ kiểm soát tài sản, thu nhập đối với người có nghĩa vụ kê khai hưởng phụ cấp chức vụ từ 0,9 trở lên ở cả Trung ương và địa phương; thanh tra Bộ, ngành, thanh tra cấp tỉnh hoặc đơn vị phụ trách công tác tổ chức cán bộ tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương nơi không có cơ quan thanh tra kiểm soát tài sản, thu nhập các đối tượng còn lại.

Phương Thảo