Ứng dụng “điện toán biết nhận thức” hỗ trợ điều trị ung thư

Cập nhật: 16:11 | 12/12/2017
Sau khi bác sỹ cập nhật thông tin chẩn đoán, kết quả xét nghiệm của bệnh nhân vào hệ thống điện toán nhận thức, hệ thống sẽ “hiểu” được tình trạng bệnh và đưa ra các tài liệu y khoa liên quan để có phác đồ điều trị phù hợp.  

Ngày 12-12, chia sẻ tại Lễ công bố hợp tác và chuyển giao công nghệ điện toán biết nhận thức hỗ trợ điều trị ung thư dựa trên bằng chứng (IBM Watson for oncology) tại Việt Nam, ông Nguyễn Trọng Huấn, Chủ tịch của Five9 cho biết: Trên thế giới, trung bình mỗi năm có khoảng 50.000 tài liệu nghiên cứu về ung thư được xuất bản, và tới năm 2020, dự báo là cứ sau 73 ngày thì lượng thông tin y tế sẽ tăng gấp đôi, khiến con người khó có thể cập nhật kịp với khối lượng kiến thức mới về y khoa.

Vì thế, công nghệ điện toán biết nhận thức hỗ trợ điều trị ung thư ra đời như một giải pháp nhằm giúp đỡ các bác sĩ có thể dễ dàng cập nhật và tra cứu tài liệu về ung thư một cách nhanh nhất, giảm thiểu thời gian tra cứu.

Hệ thống máy tính cung cấp rất nhiều chứng cứ y khoa cho bác sĩ lựa chọn, rút ra từ hơn 300 tạp chí y khoa, hơn 200 sách giáo khoa, và gần 15 triệu trang bản thảo, nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về các phác đồ điều trị khác nhau.

IBM Watson for Oncology không phải là thiết bị y tế điều trị ung thư, không phải là công cụ chẩn đoán ung thư cũng không được thiết kế để thay thế bác sỹ mà là phần mềm giúp bác sỹ trong việc đưa ra phác độ điều trị ung thư dựa trên tài liệu y khoa đã được công bố, hàng triệu bệnh án đã được điều trị hiệu quả. Công nghệ điện toán biết nhận thức hỗ trợ điều trị ung thư dựa trên bằng chứng sẽ được thí điểm đầu tiên tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.

“Với IBM Watson for Oncology, tôi tin tưởng rằng bệnh nhân ung thư có cơ hội tiếp cận với phương pháp điều trị tiên tiến nhất thế giới, khiến cho họ có sự yên tâm và niềm tin với phác đồ điều trị của mình. Đặc biệt công nghệ này hỗ trợ cho tính nhất quán trong phác đồ điều trị cho bệnh nhân cho dù bệnh nhân tới bệnh viện tuyến địa phương hay tuyến trung ương; bên cạnh đó nó cũng hỗ trợ đắc lực cho bác sỹ trong việc tra cứu các thông tin chuyên môn được cập nhật thường xuyên nhằm giúp cho bác sỹ nắm bắt được những thông tin điều trị mới nhất trên thế giới; từ đó góp phần nâng cao chất lượng điều trị ung thư nói riêng và chất lượng khám chữa bệnh nói chung của Việt Nam”, ông Nguyễn Trọng Huấn, Chủ tịch của Five9 nhận định.

ung dung dien toan biet nhan thuc ho tro dieu tri ung thu
Sau khi cập nhật thông tin chẩn đoán, kết quả xét nghiệm của bệnh nhân, hệ thống sẽ phân tích và đưa ra các tài liệu, phác đồ điều trị liên quan

Bác sĩ Tuấn Anh, bệnh viện K Trung ương (Hà Nội) lấy ví dụ cụ thể về trường hợp một bệnh nhân nữ 50 tuổi, bị ung thư đại tràng giai đoạn 2, đã phẫu thuật cắt đoạn đại tràng có khối u, chưa có di căn hạch, nhưng có tắc ruột… Vấn đề là bệnh nhân liệu có cần điều trị hỗ trợ hóa trị sau phẫu thuật hay không; nếu ở giai đoạn 3, có di căn hạch thì điều này là chắc chắn. Nếu điều trị thì dùng phác đồ nào, loại thuốc nào để không làm nặng thêm bệnh kết hợp, đảm bảo chức năng gan, thận.

Theo đó, bác sĩ nhập tất cả thông tin liên quan đặc điểm bệnh nhân, tuổi, loại ung thư, đã điều trị gì, các xét nghiệm chức năng gan, thận…; hệ thống sẽ đưa ra gợi ý điều trị hóa trị sau mổ hay không. Kết quả, hệ thống có khuyến cáo điều trị hóa trị bổ trợ với 2 phác đồ, trong đó có kèm theo các nguồn y văn chứng minh lựa chọn phác đồ nào, tỷ lệ về mặt tiên lượng bệnh nhân nếu sử dụng phác đồ này, tác dụng phục của thuốc... Ví dụ, nếu sử dụng phác đồ này đến thời điểm 2 năm 77% bệnh nhân sống mà không có bệnh, 3 năm là 71%...

“Kết quả hệ thống đưa ra cũng phù hợp về thực hành của bác sĩ trong thực tế và y văn”, bác sĩ Tuấn Anh cho biết.

Công nghệ này hiện đã sẵn sàng để hỗ trợ các bác sĩ trong việc phát triển các phác đồ điều trị ung thư vú, phổi, đại trực, trực tràng, cổ tử cung, buồng trứng, dạ dày, tuyến tiền liệt và bàng quang. Hệ thống giúp đưa ra các phá đồ điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến đánh giá: Phát triển điện toán nhận thức mang lại những lợi ích lớn trong quản lý cũng như chăm sóc, điều trị cho bệnh nhân. Đây thực sự là một bước tiến mới trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động chăm sóc sức khoẻ cho bệnh nhân ung thư tại Việt Nam.

Đặc biệt với tình trạng quá tải bệnh viện hiện nay, điện toán biết nhận thức được ứng dụng rộng rãi trên thế giới, giúp bệnh nhân có được phác đồ điều trị nhất quán ngay tại địa phương, giúp bác sỹ có cơ hội cập nhật thông tin mới một cách nhanh chóng, chính xác và kịp thời.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, Việt Nam hiện xếp 78 trên 172 nước trên bản đồ ung thư thế giới, với tỷ lệ tử vong là 110 người trên 100.000 dân. Số bệnh nhân ung thư cũng sẽ tăng từ 68.000 năm 2000 lên 190.000 vào năm 2020. Mỗi năm 115.000 chết vì ung thư, 315 người chết mỗi người. Mỗi năm người Việt chi hơn 2 tỷ đô la để ra nước ngoài chữa bệnh, chủ yếu là ung thư, sau đó tim mạch, thần kinh.

T. An